Солтүстік Каролина штатының Чатхэм округі

Кіріспе

Солтүстік Каролина штатындағы округ, АҚШ. Чатем округі (/local/'/tʃ//æ//t//əm/ CHATəm) – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатының Пьемонт аймағында орналасқан округ. Ол Солтүстік Каролинаның географиялық орталығының да орналасқан жері, Санфордтың солтүстік-батысында. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 76 285 адамды құрады. Чатем округі Дархэм-Чапел-Хилл, NC метрополиялық статистикалық аймағының бір бөлігі болып табылады, бұл аймақ 2023 жылы 2 368 947 тұрғыны бар Рали-Дурхэм-Кэри, NC біріктірілген статистикалық аймағына кіреді.

Тарих

Кейінгі уақытта осы аймаққа алғаш қоныс аударған еуропалықтардың бірі – Хо және Эно өзендерінің бойында қоныстанған ағылшын квакерлері болды. Округ 1771 жылы Оранж округінен бөлініп құрылған. 1758 жылы 1766 жылдан 1768 жылға дейін Ұлыбританияның премьер-министрі қызметін атқарған және қатал колониялық саясатқа қарсы болған Уильям Питтің құрметіне аталған. 1907 жылы Чатем және Мур округтерінің бөліктері біріктіріліп, Ли округі құрылды. 1778 жылы Чатем соты салынғанға дейін округтың орталық қаласы болған жоқ. 1787 жылы ғана ол Питтсборо деп атала бастады. 1781 жылы Чатем соты Робсон өзенінің оңтүстік жағында орналасқан, қазір сол жерде Хортон орта мектебі бар. Чатем соты 1781 жылдың 17 шілдесінде Америка революциясы кезіндегі шайқас ошағы болды. 1781 жылдың 16 шілдесінде патриоттар бірнеше лоялист көшбасшыларын өлтіруге үкім шығарды. Олардың тағдырынан хабардар болған лоялист полковнигі Дэвид Фэннинг және оның жасағы Чатем сотын қоршап алып, полковник Амброуз Рамзи, жергілікті милиция және Солтүстік Каролина Бас Ассамблеясының үш мүшесін қоса алғанда 53 адамды тұтқынға алды. Округ ірі плантацияларға емес, шағын фермаларға дамыды, онда құл еңбегі иелерінің өнімділігі мен сәттілігінің маңызды бөлігі болды. 1860 жылы округ халқының үштен бірі афроамерикандықтарды құрады, олардың көп бөлігі құлдар еді. Монкур, Дип және Хо өзендерінің қосылған жерінде орналасқан Кейп-Фейр өзенінің бойында, штаттың ең батыс ішкі порты болды. Бу кемелері осы үлкен өзен арқылы Атлант мұхитының жағалауына қатынайтын. Азамат соғысы мен құлдықтан азаттық алғаннан кейін, ақ нәсілділердің азат болғандарға қарсы зорлық-зомбылығы күшейді, бұл ақ нәсілділердің үстемдігін және азаттықтан кейінгі билігін нығайтуға бағытталды. 1860 жылдардың соңынан бастап Ку-клукс-клан, Конституциялық одақ күзетшілері және Ақ бауырластық сияқты құпия террористік ұйымдар округтегі афроамерикандықтарға қарсы белсенділік танытты. Харриет Финч штатта линчпен өлтірілген төрт афроамерикандық әйелдің бірі болды. Сондай-ақ, екі басқа да байланыссыз қарақшылық және кісі өлтіру ісі бойынша сотталып жатқан Джон Паттишалл да дарға асылды. Осыдан кейін "Чатэм рекорды" газетінің редакторы линчтеуді қатты айыптады. 2010 жылдың 25 наурызында Питтсборо қаласындағы округ орталығында орналасқан, 1881 жылы салынған Чатем округінің соты жөндеу жұмыстары кезінде өртенді. Қазір ол қайтадан салынды.

Some of the first European settlers of what would become the county were English Quakers, who settled along the Haw and Eno rivers. The county was formed in 1771 from Orange County. It had been named in 1758 for William Pitt, 1st Earl of Chatham, who served as British Prime Minister from 1766 to 1768 and opposed harsh colonial policies. In 1907, parts of Chatham County and Moore County were combined to form Lee County. The county did not have a county seat until 1778 when Chatham Courthouse was built. It was not until 1787 that it was renamed Pittsboro In 1781, Chatham Courthouse was located the south side of Robeson Creek, where the Horton Middle school is currently located. The Chatham Courthouse was the site of an engagement during the American Revolution on July 17, 1781. On July 16, 1781, Patriot leaders had tried and sentenced to hang several Loyalist leaders. Hearing of their fate, Loyalist leader Colonel David Fanning and his men encircled Chatham Courthouse and took 53 prisoners including Colonel Ambrose Ramsey, some local militia, and three members of the North Carolina General Assembly. While not devoted to large plantations, the county was developed for small farms, where slave labor was integral to the owners' productivity and success. By 1860 one third of the county population were African Americans, chiefly enslaved. Moncure, located at the confluence of the Deep and Haw rivers forming the Cape Fear River, once served as the westernmost inland port in the state. Steamships could travel between it and the Atlantic Coast along that major river. After the Civil War and emancipation, white violence against freedmen increased in an assertion of white supremacy and enforced dominance after emancipation. From the late 1860s secret terrorist organizations such as the Ku Klux Klan, Constitutional Union Guard, and White Brotherhood were active against blacks in the county. Harriet Finch was one of four black women to be lynched in the state. They also hanged John Pattishall, who was awaiting trial for two other unrelated robbery/murders. Afterward, the editor of The Chatham Record strongly condemned the lynchings. On March 25, 2010, the Chatham County Courthouse, built in 1881 in the county seat of Pittsboro, caught fire while undergoing renovations. It has now been rebuilt.

Көмір өндіру

Чатем округінің оңтүстік шекарасымен созылатын Deep River көмір алаңы штаттағы жалғыз белгілі, экономикалық тұрғыдан пайдалы битуминоздық көмір кен орындарын қамтиды. Колониялық дәуірде мұнда көмір қолмен, шеберлікпен қазылған. Ол 1850-ші жылдардың басынан бастап коммерциялық түрде өндіріле бастады. Карбтон және Камнок (бұрын Ли округінде Египет деп аталған) қалалары көмір өндіру өнеркәсібімен бірге дамыды. Азамат соғысы кезінде алаптан қазылған көмірдің көп бөлігі Конфедерацияның әрекеттеріне жұмсалды. 1920-ші жылдардағы Coal Glen кенішінің апаты, Deep River өзенінің жиі су тасқынына ұшуы, көмір қабатының тереңдігі және қабаттың жарылуы кен орындарының тағдырын шешті. 1953 жылы өндіріс тоқтатылды.

Ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп

Округ ұзақ уақыт бойы ауыл шаруашылығына тәуелді болды, экономиканың негізін құрады және тарихи тұста көптеген шаруалар болды. Аймақтың табиғи топырақ жағдайлары (көбінесе Пьемонтқа тән қатты қызыл саз топырақтан тұрады) темекі сияқты тауарлық егін өндіруге қолайлы болмады; бұл округ экономикасы үшін маңызды болған емес. Осының салдарынан, округқа штаттың басқа аймақтарына қарағанда аз мөлшерде құлдар келді, бірақ 1860 жылға қарай құл болған африкалық американдықтар округ халқының шамамен үштен бірін құрады. Округ толығымен Пьемонт физиографиялық аймағының ішінде орналасқан. Округтың топографиясы көбінесе жұмсақ төбелі, жалпы ландшафттан жоғарырақ бірнеше төбелермен сипатталады. Осы төбелердің бірі – Терреллз тауы, Оранж округінің шекарасында орналасқан және Ралей-Дурхам аймағы үшін бірнеше радио және телеарналардың, соның ішінде WUNC TV 4, WDCG (G105), WNCB (B93.9) және WUNC 91.5 FM (NC Public Radio) трансляциялық орталығы болып табылады. Округ Кейп-Фер өзенінің су жинау алабында жатыр. Кейп-Фер өзені округтің Монкур қауымдастығының жанында, Хоу өзені мен Дип-Ривердің (Жордан көлінің төменгі жағында) қосылған жерінен басталады. B. Эверетт Джордан көлі – ірі су қоймасы және су тасқынын бақылауға арналған көл. Ол Нью-Хоуп өзенінің алабында орналасқан және көбінесе шығыс Чатем округіне жатады. Көл АҚШ Армиясының Инженерлік корпусына тиесілі және Солтүстік Каролина штаты оны Иордан көлі мемлекеттік демалыс аймағы ретінде жартылай жалдап алады. Округтің шығыс бөлігінің көп бөлігі Пьемонттың кіші аймағы – Триас алабында орналасқан. Округтегі тау жыныстарының көп бөлігі жанартаулық және Триас кезеңінде қалыптасқан (содан аты да осылай аталады). Триас кезеңінің нәтижесінде округтің оңтүстік бөлігінде көмір кен орындары пайда болды. Чатэм округінің оңтүстігіндегі Гольфтің солтүстігінде орналасқан Борен саз өнімдерінің карьері – Триас флорасының қазба қалдықтары сақталған жер. Жанартаулық шығу тегі округте метаморфты тау жыныстарының көп мөлшерде пайда болуына да себеп болды. Округ Каролинаның Слейт белдеуінде орналасқан. Округтің топырағы көбінесе сазды және Пьемонттағы көптеген топырақтар сияқты терең қызыл түсті. Округтегі жер асты сулары көбінесе минералдарға толы және жұмсартпаса, "қатаң" болады. Минералды су 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың басында Маунт-Вернон-Спрингс танымалдылығының себебі болды. Минералды бұлақтардың жанында курорттық шипажай құрылды. Келушілер ауру-сырқауларын емдеу үмітімен су ішетін. Курорт 20-ғасырдың басында жабылды және қазір жоқ. Бұлақтар әлі де бар және жергілікті шіркеу тарапынан күтіліп келеді.

The county was long dependent on agriculture as the basis of the economy, and there were numerous subsistence farmers in historic times. The area's natural soil conditions (composed mostly of the hard red clay soil common to the Piedmont) did not support the cultivation of commodity cash crops such as tobacco; this was never important in the county's economy. As a result, settlers held fewer slaves than in some areas of the state, but by 1860 enslaved African Americans constituted about one third of the county population. The county lies totally within the Piedmont physiographic region. The topography of the county is generally gently rolling with several higher hills rising above the general terrain. One of these hills, Terrells Mountain, on the Orange County line is the transmitter site for several radio and TV stations for the Raleigh Durham market, including WUNC TV 4, WDCG (G105), WNCB (B93.9), and WUNC 91.5 FM (NC Public Radio). The county lies within the Cape Fear River drainage basin. The Cape Fear River begins in the county near the community of Moncure, at the confluence of the Haw River and the Deep River below Jordan Lake. B. Everett Jordan Lake, a major reservoir and flood control lake, is located within the New Hope River basin and lies mainly in eastern Chatham County. The lake is owned by the US Army Corps of Engineers and is partially leased by the state of North Carolina as Jordan Lake State Recreation Area. Much of the eastern part of the county lies within the Triassic Basin, a subregion of the Piedmont. Much of the bedrock in the county is volcanic in origin and formed during the Triassic period (hence the name). The Triassic origins have led to the formation of coal deposits in the southern part of the county. The Boren Clay Products Pit just north of Gulf in extreme southern Chatham County is a place where Triassic flora fossils persist. The volcanic origins also led to the creation of high amounts of metamorphic based rocks in the county. The county lies on the Carolina Slate Belt. Soils in the county are mostly clay based and have a deep red color, as do most soils in the Piedmont. Groundwater in the county is generally full of minerals and tends to be "hard" if not softened. Mineral based water was the attraction at Mt. Vernon Springs during the latter part of the 19th century and the early part of the 20th century. A resort spa was established at the mineral springs. Visitors would drink the water in the hopes of curing ailments and diseases. The resort closed in the early 20th century and is now gone. The springs are still there and are maintained by a local church.

Саябақтар мен демалыс

Төменде көрсетілгендерден өзге, Питтсборо, Сайлер Сити және Голдстон қалаларындағы қоғамдық ұйымдар саябақтар мен басқа да демалыс нысандарын ұстап тұрады.

2020 жылғы халық санағы

+Чатем округінің нәсілдік құрамы Раса саны Пайыздық үлесі Ақ (испан тілді емес) 53,087 69.59% Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 7,768 10.18% Үнді миссиясының мүшесі 173 0.23% Азиялық 1,616 2.12% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 24 0.03% Басқа/Аралас 3,245 4.25% Испандық немесе латиноамерикандық 10,372 13.6%

2020 жылғы халық санауы бойынша округте 76,285 адам, 30,674 шаруашылық және 21,406 отбасы тұрады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша округте 63 505 адам және 24 877 шаңырау тұратын. Халық тығыздығы құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 76,0% ақ нәсілді, 13,2% қара немесе афроамерикалық, 0,5% американдық үндістер, 1,1% азиялық, 0,0% Тынық мұхиты аралдарынан, 7,1% басқа нәсілдерден және 1,9% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 13,0% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. Округтағы шаңыраудың орташа табысы 56 038 доллар болды. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 29 991 долларға тең. Халықтың шамамен 12,2% павперлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді. 2000 жылы 19 741 шаңырау тіркелді, олардың 28,80% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 56,30% заңды некеде тұратын жұбайлар, 10,00% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын шаңыраулар, ал 29,80% отбасы емес. Барлық шаңыраулардың 24,50% жеке тұлғалардан тұрды, ал 10,00% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаңыраудың орташа мүше саны 2,47, ал отбасының орташа мүше саны 2,91 адамды құрады. 2000 жылы округтағы жас құрамы: 18 жасқа дейінгілер 22,50%, 18-24 жас аралығындағылар 7,30%, 25-44 жас аралығындағылар 30,40%, 45-64 жас аралығындағылар 24,60%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 15,30% болды. Орташа жас 39 жасқа тең. Әр 100 әйелге 96,80 еркек сай келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 93,80 еркек сай келеді. Ұлттық денсаулық сақтау статистикасы орталығы ұсынған мәліметтерге сәйкес, округтегі екі жайлы зейнеткерлер қауымдастығы бар санақ учаскесінде АҚШ-тағы ең жоғары орташа өмір сүру ұзақтығы – 97,5 жыл тіркелді.

Білім

Чатем округі мемлекеттік білім беру және қоғамдық колледждер жүйесін қаржыландыруға үлес қосады, бірақ оларды басқармайды. Чатем округі мектеп жүйесі өз сайланған кеңесімен басқарылады. Төрт мемлекеттік жоғары мектеп бар: Питтсборо қаласындағы Сифорт, Питтсборо қаласындағы Нортвуд, Силер-Сити қаласындағы Джордан Мэтьюс және Беар-Крик қаласындағы Чатем Централь. Чатхэм округінде үш жекешелендірілген мектеп бар: Вудс жекешелендірілген мектебі, Чатем жекешелендірілген жоғары мектебі және Уиллоу Оук Монтессори жекешелендірілген мектебі. Вудс жекешелендірілген мектебі K-12 сыныптарын қамтитын мемлекеттік мектеп. Мектеп 2008 жылдың тамызында Питтсбородан тыс, Вудленд Гроув Лэйн, 160 мекенжайындағы жаңа, толық жабдықталған ғимаратқа көшті. Вудс Солтүстік Каролина штатында SAT нәтижелері бойынша «алдыңғы ондыққа» кірді. Чатем жекешелендірілген жоғары мектебі – K-12 сыныптарын қамтитын мемлекеттік мектеп. Мектеп Солтүстік Каролина штаты, Силер-Сити қаласындағы Хэмп Стоун-роуд, 2200 мекенжайында орналасқан. Willow Oak Montessori жекешелендірілген мектебі – Орталық Чатем округінде орналасқан, оқу ақысыз мемлекеттік мектеп, қазіргі таңда 1-ден 8-сыныпқа дейінгі балаларға қызмет көрсетеді. Округте екі кампусы бар Орталық Каролина қоғамдық колледжіне өз тағайындалған қамқорлар кеңесі басшылық етеді. Жалпы алғанда, округтік ресурстар K-12 және қоғамдық колледждерді қаржыландырудың жалпы сомасының тек бір бөлігін ғана құрайды, бірақ округ мемлекеттік білім беруге өз ресурстарының айтарлық бөлігін жұмсайды. 2007–2008 оқу жылында округтің салық қаражатының 39% астамы білім беруге бағытталды. 2006–2007 оқу жылына қатысты округ комиссарлары қауымдастығының жылдық салық және бюджеттік сараптамасына сәйкес, округ штатта оқушыға шаққандағы жалпы шығындар бойынша 11-орында және оқушыға жұмсалған ағымдағы шығындардың/жалпы қаражаттың үлесі бойынша 5-орында тұрды. Сондай-ақ, 06–07 оқу жылында бір адамға шаққандағы жалпы білім беру ресурстары бойынша 14-орында болды.

Көлік

Чатем округі өзінің ауылдық ерекшелігін сақтап қалуға ұйымдастырылған, өйткені одан мемлекетаралық тас жол өтпейді. Дегенмен, Чатем округі Солтүстік Каролинаның географиялық орталығына және Рали, Дурхам, Гринсборо сияқты ірі қалаларға жақын болғандықтан, аймақтық көліктің маңызды бөлігі болып табылады. Округтың ауылдық сипаты көлік құралын жүргізуді басымдыққа қойса да, тұрғындардың таңдауға басқа да көлік түрлерінің мүмкіндіктері бар.

Негізгі автомобиль жолдары

Чатэм округінің негізгі шығыс-батыс тамыры – U.S. 64, ол Силер Сити және Питтсборо қалаларына жол ашады. АҚШ-тың 421 және 15–501 бағыттары округ арқылы солтүстік-оңтүстікке қарай өтеді; АҚШ-тың 421 бағыты Силер Ситине, ал АҚШ-тың 15–501 бағыты Питтсбороға қызмет көрсетеді. 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында NCDOT бұрын екі жолақты болған U.S. 64, U.S. 421 және U.S. 15–501 жолдарын жаңартуға жүз миллион доллардан астам қаражат инвестициялады, осылайша оларды көп жолақты тас жолдарға айналдырды. Қазір Питтсбороның солтүстігінде U.S. 64 айналма жолы бар; Силер Ситидің шығысында U.S. 421 трафигін басқа бағытқа бұратын ұқсас тас жол да бар.

Транзит

Чатем округіне екі қоғамдық көлік операторы қызмет көрсетеді: Chatham Transit Network және Chapel Hill Transit. Чатхам транзиттік желісі (CTN) – Чатем округі үшін арналған қоғамдық көлік бағдарламасы, ол белгілі маршруттар бойынша және әлеуметтік қызметтер үшін көлік қамтамасыз етеді. CTN-нің белгілі маршруты жұмыс күндері Сайлер Сити, Питтсборо және Чапел Хилл қалалары арасында қызмет көрсетеді. Чатем округі округтің ауылдық тас жолдарымен көптеген көрнекті велосипед жолдарымен жабдықталған. Американдық Тамақ өнімдері жолы да округтің солтүстік-шығыс бөлігінен өтеді. Жақын орналасқан Рали-Дурхам халықаралық әуежайы (RDU) Чатем округіне қызмет көрсетеді. Силер қалалық әуежайы (5W8) Силер қаласының оңтүстік-батысында 5 шақырым (3 миль) қашықтықта орналасқан. Бұл жалпыға қолжетімді әуежайда бір және көп қозғалтқышты ұшақтарға толы. Округқа Norfolk Southern Railway және CSX Transportation компаниялары қызмет көрсетеді. Norfolk Southern Гринсборо мен Санфорд қалалары арасындағы тармақ желісінің бөлігі ретінде Сайлер Сити, Бонли, Беар Крик және Голдстон қалаларына қызмет көрсетеді. CSX Рали мен Хамлет қалалары арасындағы теміржол учаскесі арқылы Монкур аймағына қызмет көрсетеді. Қызығы, Питтсборо қаласына бір кезде Seaboard System Railroad (CSX-тің алдыңғысы) қызмет көрсеткен, бірақ 1970 жылдары жолдар алынып тасталды және қайта орнатылмады.

Басқа БАҚ-та бейнелеу

PBS Family Name деректі фильмінде ақ және қара тамырлы отбасылардың тарихы зерттелді. Мұндай отбасылар көбінесе ақ еркектердің құл әйелдерден туған балаларынан бастау алған. (Көптеген еркін африкалық-американдық отбасылардың тамыры Вирджиниядағы отарлық дәуірде ақ әйелдер мен африкалық немесе африкалық-американдық ерлер арасындағы одақтарға дейін жетеді.) Олардың балалары құлдықта дүниеге келді, ал нәсілдік касталық жүйе оларды ақ тектің пайыздық үлесіне қарамастан, қара және құл деп жіктеді. Бағдарламада Чатэм округі туралы айтылды, себебі жергілікті Алстон отбасының ер адамдары құлдардан бала сүйген. Осының салдарынан Алстон отбасының ұрпақтары африкалық-американдық немесе ақ нәсілді деп жіктеледі.