Кіріспе
Айова штатының астанасы, АҚШ
Де-Мойн (/audio=DesMoines.ogg//d//ə/'m//ɔɪ//n/ dəMOYN) – АҚШ-тың Айова штатының астанасы және ең көп халқы бар қаласы. Ол Полк округінің орталығы болып табылады, ал кейбір бөліктері Уоррен округіне дейін созылады. Қала 1851 жылдың 22 қыркүйегінде Форт-Дес-Мойн ретінде құрылған, ал 1857 жылы "Дес-Мойн" деп қысқартылды. Ол Де-Мойн өзенінің жағасында орналасқан және оның атымен аталған, бұл өзеннің аты алғашқы француз тілінде Rivière des Moines, яғни "Монахтар өзені" деген мағынаны білдіреді. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 214 133 адамды құрайды. Алты округтан тұратын агломерация АҚШ-та халық саны бойынша 81-ші орында тұр, АҚШ Халық санағы бюросының 2020 жылғы мәліметтері бойынша 709 466 тұрғыны бар және штаттың ішінде толығымен орналасқан ең ірі агломерация болып табылады. Де-Мойн – АҚШ-тың сақтандыру индустриясының маңызды орталығы және қаржылық қызметтер мен баспа бизнесінің үлкен базасына ие. Business Wire журналында жарияланған мақала бойынша, қала "АҚШ-тың сақтандыру компаниялары үшін бірінші орын" деп аталып, әлемдегі үшінші ірі "сақтандыру астанасы" деп танылды. Principal Financial Group, Ruan Transportation, TMC Transportation, EMC Insurance Companies және Wellmark Blue Cross Blue Shield компанияларының бас кеңселері осы қалада орналасқан. Wells Fargo, Cognizant, Voya Financial, Nationwide Mutual Insurance Company, ACE Limited, Marsh, Monsanto және Corteva сияқты ірі корпорациялардың да метрополиялық аймақта немесе оның жанындағы аумақтарда ірі операциялары бар. Соңғы жылдары Microsoft, Hewlett Packard және Facebook компаниялары Де-Мойн аймағында деректерді өңдеу және логистикалық орталықтарды салған. Де-Мойн – АҚШ президенттік саясатындағы маңызды қала; штаттың астанасы ретінде ол президенттік сайлау циклының алғашқы құрылтайларының өтетін орны болып табылады. Көптеген президенттік үміткерлер Де-Мойнде сайлау штабтарын құрады. 2007 жылы The New York Times газетінде былай делінген: "Егер сіз президенттік үміткерлерді ең жақын және жекелеген жағдайда көруге ниеттенсеңіз, Де-Мойннен артық жақсы орын табу қиын".
Этимология
Де-Мойн өз атын 1843-46 жылдар аралығында салынған Форт-Де-Мойннан алған, ол Де-Мойн өзенінің атымен аталған. Бұл атау француз отарлаушылары берген аттан алынған. Де-Мойн (де мван; бұрын де мвен) сөзбе-сөз "монахтардан" немесе "монахтарға тиесілі" деп аударылады. "Де-Мойн" атауына қатысты кең таралған түсіндірме бойынша, бұл 17 ғасырда қазіргі кезде Ежелгі Монахтар үйіндісі деп белгілі Кахокияда, Миссисипи мәдениетінің маңызды орталығында, бүгінгі Иллинойс штатында, Миссисипи өзенінің шығысында және Сент-Луис қаласынан 322 шақырым қашықтықта киіз үйлерде тұрған француз траппист монахтарының тобына сілтеме жасайды. Бұл Дес-Мойн өзенінен шамамен 322 километр (200 миль) қашықтықта болған.
Ертедегі Де-Мойннің ежелгі тұрғындары
Археологиялық деректерге сүйенсек, Дес-Мойн және Ракун өзендерінің қосылысы кем дегенде 7000 жылдан бері адамдарды қызықтырып келеді. Археологтар Дес-Мойн қаласының орталығында бірнеше тарихи алдындағы қоныс іздерін анықтады. 2010 жылдың желтоқсан айында ашылған "Сарай" – оңтүстік-шығыс Дес-Мойн қаласында жаңа сарқырама су тазарту станциясын салуға байланысты қазба жұмыстары кезінде табылған, 7000 жылдық кең аумақты ескерткіш. Онда жақсы сақталған үйлердің қалдықтары және көптеген қабірлер бар. Бұл жерден 6000-нан астам зат табылды. Айова штатының археологы Джон Доершукқа Айова университетінің археологтары осы қазба жұмыстарында көмектесті. Шамамен 1300-1700 жылдар аралығындағы кем дегенде үш соңғы тарихи алдындағы ауылдар кейіннен Дес-Мойн қаласының орталығы болып дамыған жерде немесе оның жанында орналасқан. Сонымен қатар, бұл аймақта ерте мекендеушілер 15-18 тарихи алдындағы американдық үндістердің обаларын байқаған. Қала дамуы кезінде барлығы жойылған.
Форт-Дес-Мойннің пайда болуы
Де-Мойн қаласының тарихы 1843 жылдың мамыр айына дейін жетеді, сол кезде капитан Джеймс Аллен Де-Мойн және Ракун өзендерінің қосылған жерінде бекініс салуды бақылады. Аллен бұл бекініске Форт-Ракун деген ат беруді жоспарлаған, бірақ АҚШ Соғыс министрлігі Форт-Дес-Мойн атауын ұсынды. Бұл бекініс Саук және Мескваки тайпаларын бақылау үшін салынды, оларды үкімет шығыс Айовадағы дәстүрлі жерлерінен осы аймаққа көшірген еді. 1846 жылы Саук және Мескваки штаттан шығарылып, Үндістан территориясына көшірілгеннен кейін бекініс тастап кетілді. Дес-Мойнде Саук және Мескваки тайпаларының жағдайы қиын болды. Заңсыз арақ саудасы және дәстүрлі өмір салтының жойылғандығы олардың қоғамы үшін ауыр проблемалар тудырды. Бір газетте былай деп жазылған: "Форт-де-Мойн бекінісінің соңғы екі жылда Сак және Фокс тайпаларының арасында орналасқандығы (қазіргі қолбасшысымен бірге) оларды бұрынғы он жылда ақ адамдармен болған қарым-қатынасқа қарағанда одан да көп бұзды және төмендетті". Форт-де-Мойндегі әскерлер аймақтағы алғашқы көмір шахталарын ашты және бекіністің ұстасы үшін өзен жағалауынан көмір қазып шығарды.
<blockquote>"It is a fact that the location of Fort Des Moines among the Sac and Fox Indians (under its present commander) for the last two years, had corrupted them more and lowered them deeper in the scale of vice and degradation, than all their intercourse with the whites for the ten years previous". Soldiers stationed at Fort Des Moines opened the first coal mines in the area, mining coal from the riverbank for the fort's blacksmith.
Ерте тұрақтандыру
Қоныс аударушылар тастап кетілген қамал мен жақын жерлерді басып алды. 1846 жылдың 25 мамырында штат заң шығарушы органы Форт-Дес-Мойнды Полк округінің орталығы деп белгіледі. 1850–1851 жылдары Форт-Дес-Мойн қаласында қыс өткізген мектеп мұғалімі Арозина Перкинс бұл қаладан әсерімде болған жоқ:
Бұл мен көрген ең қызық "қалалардың" бірі. Бұл қала Дес-Мойн және Ракун өзендерінің тоғысында орналасқан. Көбінесе бұл жазық дала, айналасында аздаған төбелер мен қаптар бар. Бізде "кірпіштен" салынған сот үйі және мефодистерге тиесілі қарапайым, ағаштан жасалған бір шіркеу бар. Мұнда екі таверна бар, олардың бірінде шамамен елу қонаққа бірге дабыл қағуға арналған маңызды кішкентай қоңырау бар. Қанша үй бар екенін нақты айта алмаймын, себебі санаған жоқпын; кейбіреулері ағаштан, кейбіреулері кірпіштен, кейбіреулері ағаш қаңқалы, ал кейбіреулері ескі драгун үйлерінің қалдықтары. Халық екі газетті қолдайды және бірнеше құрғақ тауарлар дүкені бар. Мен олардың төртеуіне ғана кірдім. Қоғам ғимараттар сияқты әртүрлі. Мұнда дерлік барлық штаттан адамдар бар, сондай-ақ голландтар, шведтер және т.б. 1851 жылдың мамыр айында қаланың көп бөлігі 1851 жылғы су тасқыны кезінде қирады. "Дес-Мойн және Ракун өзендері бұрынғыдан да жоғары көтеріліп, Дес-Мойн өзенінің шығысындағы барлық жерді су басып кетті. Егістер толығымен жойылды, үйлер мен қоршаулар ағысып кетті". Қала қайтадан бастап жаңадан құрылыс жұмыстарын қолға алды.
Өсу дәуірі
1851 жылдың 22 қыркүйегінде Де-Мойн қала ретінде тіркелді; қағидасы 18 қазанда сайлаушылармен бекітілді. 1857 жылы "Форт-Дес-Мойн" атауы "Дес-Мойн" деп қысқартылды және ол бұрынғы Айова-Сити орнында екінші штаттық астана болып тағайындалды. Азамат соғысы кезеңінде өсім баяу болды, бірақ 1866 жылы теміржол байланысы аяқталғаннан кейін қаланың көлемі мен маңыздылығы күрт өсті. 1864 жылы Des Moines Coal Company компаниясы аймақтағы алғашқы жүйелі кен өндіруді бастау үшін құрылды. Оның алғашқы шахтасы, қаланың солтүстігінде, өзеннің батыс жағында 1873 жылы толықтай қазылып бітті. Батыс жетінші көшесінің көпірінің оңтүстік жағында орналасқан Black Diamond шахтасы 46 метрлік шахта құбырларын 5 метрлік көмір қабатына дейін түсірді. 1876 жылы бұл шахтада 150 адам жұмыс істеді және күніне 20 вагон көмір жіберілді. 1885 жылға қарай қала шегінде көптеген шахталар болды, ал кен өндіру айналасындағы ауылдық жерлерге тарала бастады. 1893 жылы аймақта 23 шахта жұмыс істеді. 1908 жылға қарай Де-Мойннің көмір қорлары көбінесе таусылып қалды. 1912 жылы Де-Мойнде әлі де Біріккен кеншілер кәсіподағының сегіз ұйымы болды, олар 1410 кеншіні білдірді. Бұл 1910 жылғы қала халқының шамамен 1,7% құрады. 1880 жылы Де-Мойн халқы 22 408 адамды құрады, бұл оны Айова штатының ең ірі қаласы етті. Ол Миссисипи өзеніндегі үш портты – Берлингтон, Дубук және Давенпортты ығыстырды, олар аумақтық кезеңнен бері осы мәртебені кезекпен иеленді. Де-Мойн Айова штатының ең көп халқы бар қаласы болып қала береді. 1910 жылы халық санағы бюросы Де-Мойн халқының 97,3% ақ, ал 2,7% қара екенін көрсетті, бұл оның негізінен еуропалық этникалық топтармен қоныстану үлгісін көрсетеді.
"Кәдемі қала" жобасы, құлдырау және қайта тууы
ХХ ғасырдың басында Дес-Мойнс әйелдер клубының азаматтық комитетінің ынталандыруымен, Дес-Мойнс "City Beautiful" жобасын бастады, оның аясында Дес-Мойнс өзенінің бойында әсем Beaux Arts стиліндегі қоғамдық ғимараттар мен фонтандар салынды. Бұрынғы Des Moines Public Library ғимараты (қазіргі Дүниежүзілік азық-түлік сыйлығының орны); АҚШ-тың орталық пошта кеңсесі, федералды үкімет салған (қазіргі Полк округінің әкімшілік ғимараты, соңғы қосымшамен); және қалалық әкімшілік ғимараты 1900-1910 жылдардағы құрылыстардың сақталған үлгілері болып табылады. Олар Азаматтық орталықтың тарихи ауданын құрайды. Де-Мойн және Ракун өзендерінің жағалауын әшекейлейтін тас балюстрадалар 1930 жылдардың ортасында, Ұлы депрессия кезінде, демократ президенті Франклин Д. Рузвельт басшылығымен, жергілікті жұмыс орындарын құру және инфрақұрылымды жақсарту мақсатында федералдық Азаматтық консервациялық корпус тарапынан салынды. Өзен жағасында орналасқан әсем фонтандар 1950 жылдары, қала индустриалдық төмендеу кезеңіне енгенде, 1980 жылдардың соңына дейін жасырылды. Содан бері қала жаңарып, көк жағалы өнеркәсіптік қаладан ақ жағалы кәсіби қалаға айналды. 1907 жылы қала Des Moines Plan деп аталатын қалалық комиссия үкіметін қабылдады, ол сайланған мэр және төрт комиссардан тұрды, барлығы жалпы сайлауда сайланды және қоғамдық жұмыстар, қоғамдық мүлік, қоғамдық қауіпсіздік және қаржы мәселелеріне жауапты болды. Сол кезде прогрессивті деп есептелген бұл жүйе этникалық және ұлттық азшылықтардың дауыстарын әлсіретті, олар көбінесе өздері қалаған үміткерді сайлау үшін жеткілікті қолдау таба алмады. 1950 жылы бұл үкіметтік форма кеңес-әкімшілік үкіметімен ауыстырылды, онда кеңес мүшелері жалпы сайлауда сайланды. 1967 жылы қала өзінің үкіметін өзгертіп, жеті қалалық кеңес мүшесінің төртеуін жеке округтерден немесе палаталардан сайлауға көшті, жалпы сайлаудан емес. Бұл сайлаушылардың кең ауқымды өкілдігіне мүмкіндік берді. Көптеген ірі қалалық аймақтардағыдай, қала орталығы 1960 жылдары қала маңына көшіп кеткен халықтың азаюына ұшырады (1960 жылы 208,982 тұрғынның ең жоғары саны тіркелді), себебі жаңа автокөлік жолдарының құрылысы қала сыртында жаңа тұрғын үйлер салуға әкелді. 2000 жылы халық саны 198,682 адамды құрады және 2009 жылы 200,538 адамға дейін сәл өсті. Қала маңындағы аудандардың өсуі жалғасып келеді, ал бүгінде жалпы астаналық аймақтың халқы 700 000-нан асып түседі. 1993 жылғы Ұлы су тасқыны кезінде маусым және шілде айының басындағы қатты жаңбырлар Дес-Мойн және Ракун өзендерінің су деңгейінің көтерілуіне әкелді. 1993 жылдың 11 шілдесінде таңертең Дес-Мойн су тартқыш станциясы суға батып, шамамен 250 000 адам 12 күн бойы сусыз, ал 20 күн бойы ауыз сусыз қалды. 2008 жылдың маусымында Дес-Мойнде тағы да су тасқыны болды, нәтижесінде үлкен бөгет бұзылды. Дес-Мойн өзенінің ағысы Сайлорвилл су қоймасымен реттеледі. 1993 және 2008 жылдары су тасқыны су қоймасының төгілгіш бөлігінен асып кетті. Бүгінде Дес-Мойн АҚШ-тың тұрақтылық үшін ICLEI жергілікті үкіметтерінің мүшесі болып табылады. ICLEI арқылы Дес-Мойн "Ертеңгі күн жоспары" жобасын іске асырды, бұл Орталық Айованың тұрақты дамуына, орталықтан жоспарланған өсімге және жергілікті халықты басқару үшін ресурстарды тиімді пайдалануға бағытталған аймақтық жоспар.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың ауданы 90,65 шаршы миль (235 км2) құрайды, оның ішінде 88,93 шаршы миль (230 км2) құрлық және 1,73 шаршы миль (4 км2) су жамылған. Ракун және Де-Мойн өзендерінің қосылған жерінде теңіз деңгейінен 259 метр биіктікте орналасқан. 2005 жылдың қараша айында Дес-Мойн сайлаушылары қалаға жергілікті тұрғындардың келісімінсіз, Дес-Мойннің солтүстік-шығысы, оңтүстік-шығысы және оңтүстік бұрыштарындағы жер учаскелерін, әсіресе Айова 5/U.S. 65 айналма жолымен шектесетін аймақтарды қоса беруге рұқсат беретін шараны мақұлдады. 2009 жылдың 26 маусымында аннексиялар ресми күшке енді, нәтижесінде шамамен 868 жаңа тұрғын Дес-Мойн қаласына қосылды. Осы кезеңде тағы да бірқатар азаматтар қалаға өз еркімен қосылды. 21-ші ғасырдың басында қала орталығында ірі құрылыс жұмыстары белсенді жүргізілді. 2005 жылы Айованың жаңа Ғылым орталығы және Blank IMAX Dome театры, сондай-ақ Айова Іс-шаралар орталығы ашылды. 2006 жылдың 8 сәуірінде Лондонның танымал сәулетшісі Дэвид Чипперфилд жобалаған Дес-Мойн қалалық кітапханасының жаңа орталық бөлімшесі есігін ашты. Дес-Мойнде орналасқан Дүниежүзілік азық-түлік сыйлығы қоры 2011 жылдың қазан айында бұрынғы Дес-Мойн қалалық кітапханасы ғимаратын реконструкциялауды аяқтады. Бұрынғы кітапхана қазір Норман Борлауг/Дүниежүзілік азық-түлік сыйлығы лауреаттарының залының үйі және бас кеңсесі болып табылады.
Климат
Солтүстік Американың орталығында, ірі су көздерінен шалқары орналасқан Де-Мойн аймағында ыстық жаздық типтегі ылғалды континенттік климат (Кёппен Dfa) басым. Жылыдан ыстыққа дейін, ылғалды жаздар мен суық, құрғақ қыстар тән. Жазғы температура көбінесе жоғарылайды, кейде белгілі бір деңгейге жетеді. Көктем мен жаз айларында ылғалдылық жоғары болуы мүмкін, және кешке қарай жиі найзағайлар болады. Күз айларында ләззатты температура мен әдемі түсті жапырақтар кездеседі. Қыстар орташа суықтан қаты суыққа дейін ауытқиды, температура жиі белгілі бір шектен төмен түседі. Жылдық қар жауынның орташа мөлшері, ал жылдық жауын-шашынның орташа көрсеткіші, ең жоғарғысы жылы айларда байқалады. Қыс Чикагодан сәл суық, бірақ Миннеаполистен жылырақ, ал жазғы температура Үстіңгі Орта Батыс қалалық аймақтарында шамамен бірдей болады.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 203 433 адам, 81 369 шаруашылық және 47 491 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 88 729 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – 89,8 мың адам. Қала құрамына кірмейтін аудандардағы нәсілдік құрам: 66,2% ақ нәсілді, 15,5% афроамерикалықтар, 0,5% американдық индейлер, 4,0% азиялықтар және 2,6% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 12,1% құрады. 2010 жылғы санақ бойынша қаланың нәсілдік құрамы: 76,4% ақ нәсілді, 10,2% афроамерикалықтар, 0,5% американдық индейлер, 4,4% азиялықтар (1,2% вьетнамдықтар, 0,9% лаос халқы, 0,4% бирмалықтар, 0,3% үнді азиялықтары, 0,3% тайлықтар, 0,2% қытайлықтар, 0,2% камбоджалықтар, 0,2% филиппиндықтар, 0,1% хмонгтар, 0,1% корейліктер, 0,1% непалдықтар), 0,1% Тынық мұхиты аралдарының халқы, 5,0% басқа нәсілдер және 3,4% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 12,0% құрады (9,4% мексикалықтар, 0,7% сальвадорлықтар, 0,3% гватемалалықтар, 0,3% пуэрторикалықтар, 0,1% гондурастықтар, 0,1% эквадорлықтар, 0,1% кубалықтар, 0,1% испандықтар). 2010 жылы испан немесе латын американдық емес ақ нәсілділер халықтың 70,5% құрады. Де-Мойнда Оңтүстік Суданнан келген үлкен қауымдастық бар. 81 369 шаруашылық болды, олардың 31,6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 38,9% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 14,2% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, 5,3% күйеуі жоқ ерлер басқаратын үйлер және 41,6% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 32,5% жеке адамдардан тұрды, ал 9,4% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,43 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,11 адам. Қаладағы орташа жас 33,5 жас. Тұрғындардың 24,8% 18 жасқа дейін, 10,9% 18 мен 24 жас аралығында, 29,4% 25 пен 44 жас аралығында, 23,9% 45 пен 64 жас аралығында және 11% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 48,9% ерлер және 51,1% әйелдер.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 198 682 адам, 80 504 үй шаруашылығы және 48 704 отбасы болды. Халық тығыздығы 85 067 тұрғын үй бірлігін құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 82,3% ақ нәсілді, 8,07% қара нәсілді, 0,35% американдық үндістер, 3,50% азиялықтар, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,52% басқа нәсілдер және 2,23% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 6,61% испаниялық немесе латын американдықтарын құрады. 2000 жылғы санақ мәліметтері бойынша, 20,9% неміс, 10,3% ирланд, 9,1% «америкалық» және 8,0% ағылшын тегінен шыққан. 80 504 үй шаруашылығының ішінде 29,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 43,7%-ы бірге тұратын жұбайлар, 12,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 39,5%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,9%-ы жеке тұлғалардан тұрады, ал 10,2%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,39 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,04 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 24,8%, 18-24 жас аралығындағылар – 10,6%, 25-44 жас аралығындағылар – 31,8%, 45-64 жас аралығындағылар – 20,4%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 12,4%. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 93,8 еркек шалысады. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 90,5 еркек табылады. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 38 408 доллар, ал отбасының орташа табысы 46 590 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 31 712 доллар, ал әйелдердің 25 832 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 467 долларды құрады. Отбасылардың 7,9%-ы және халықтың 11,4%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,9%-ы және 65 жастан асқандардың 7,6%-ы.
Экономика
Де-Мойн қаласының үкіметтік емес ең ірі жұмыс берушілері (2021)
Many insurance companies are headquartered in Des Moines, including the Principal Financial Group, EMC Insurance Group, Fidelity & Guaranty Life, Allied Insurance, GuideOne Insurance, Wellmark Blue Cross Blue Shield of Iowa, FBL Financial Group, and American Republic Insurance Company. Iowa has one of the lowest insurance premium taxes in the nation at 1%, and does not charge any premium taxes on qualified life insurance plans, making the state attractive to insurance business. Des Moines has been referred to as the "Hartford of the West" and "Insurance Capital" because of this. Principal is one of two Fortune 500 companies with headquarters in Iowa (the other being Casey's General Stores), ranking 201st on the magazine's list in 2020. As a center of financial and insurance services, other major corporations headquartered outside of Iowa have a presence in the Des Moines Metro area, including Wells Fargo, Voya Financial, and Electronic Data Systems (EDS). The Meredith Corporation, a leading publishing and marketing company, was also based in Des Moines prior to its acquisition by IAC and merger with Dotdash in 2021. Meredith published Better Homes and Gardens, one of the most widely circulated publications in the United States. Des Moines was also the headquarters of Golf Digest magazine. Other major employers in Des Moines include UnityPoint Health, Mercy Medical Center, MidAmerican Energy Company, CDS Global, UPS, Firestone, Lumen Technologies, Drake University, Titan Tire, The Des Moines Register, Anderson Erickson, Dee Zee and EMCO. In 2017, Kemin Industries opened a state of the art worldwide headquarters building in Des Moines.
| Ранг | Жұмыс беруші | Қызметкерлер саны |
|---|---|---|
| 1 | Wells Fargo & Co. | 13,500 |
| 2 | UnityPoint Health | 8,026 |
| 3 | Principal Financial Group | 6,600 |
| 4 | MercyOne | 4,276 |
| 5 | Amazon | 3,500 |
| 6 | Nationwide/Allied Insurance | 3,300 |
| 7 | John Deere | 2,884 |
| 8 | Corteva | 2,500 |
| 9 | UPS | 1,721 |
| 10 | Wellmark Blue Cross Blue Shield | 1,600 |
Many insurance companies are headquartered in Des Moines, including the Principal Financial Group, EMC Insurance Group, Fidelity & Guaranty Life, Allied Insurance, GuideOne Insurance, Wellmark Blue Cross Blue Shield of Iowa, FBL Financial Group, and American Republic Insurance Company. Iowa has one of the lowest insurance premium taxes in the nation at 1%, and does not charge any premium taxes on qualified life insurance plans, making the state attractive to insurance business. Des Moines has been referred to as the "Hartford of the West" and "Insurance Capital" because of this. Principal is one of two Fortune 500 companies with headquarters in Iowa (the other being Casey's General Stores), ranking 201st on the magazine's list in 2020. As a center of financial and insurance services, other major corporations headquartered outside of Iowa have a presence in the Des Moines Metro area, including Wells Fargo, Voya Financial, and Electronic Data Systems (EDS). The Meredith Corporation, a leading publishing and marketing company, was also based in Des Moines prior to its acquisition by IAC and merger with Dotdash in 2021. Meredith published Better Homes and Gardens, one of the most widely circulated publications in the United States. Des Moines was also the headquarters of Golf Digest magazine. Other major employers in Des Moines include UnityPoint Health, Mercy Medical Center, MidAmerican Energy Company, CDS Global, UPS, Firestone, Lumen Technologies, Drake University, Titan Tire, The Des Moines Register, Anderson Erickson, Dee Zee and EMCO. In 2017, Kemin Industries opened a state of the art worldwide headquarters building in Des Moines.
Де-Мойн қаласында Principal Financial Group, EMC Insurance Group, Fidelity & Guaranty Life, Allied Insurance, GuideOne Insurance, Wellmark Blue Cross Blue Shield of Iowa, FBL Financial Group және American Republic Insurance Company сияқты көптеген сақтандыру компанияларының бас кеңселері орналасқан. Айова штаты бойынша сақтандыру сыйлықақысы салығы 1% құрайды, бұл елдегі ең төменгі көрсеткіштердің бірі. Сондай-ақ, білікті өмірлік сақтандыру жоспарларына сыйлықақы салығы төленбейді, бұл штатты сақтандыру бизнесі үшін тартымды етеді. Осы себепті Де-Мойн қаласы "Батыстың Хартфорды" және "Сақтандыру астанасы" деп аталады. Principal – Айова штатында орналасқан Fortune 500 компаниясының бірі (екіншісі – Casey's General Stores), 2020 жылы журнал тізімінде 201-орында тұрды. Қаржы және сақтандыру қызметтерінің орталығы ретінде, Айова штатынан тыс орналасқан ірі корпорациялардың көптеген филиалдары Де-Мойн аймағында бар, олардың ішінде Wells Fargo, Voya Financial және Electronic Data Systems (EDS) компаниялары бар. Бұрынғы жетекші баспа және маркетингтік компания – Meredith Corporation да 2021 жылы IAC компаниясымен сатып алынғанға дейін және Dotdash компаниясымен біріккенге дейін Де-Мойн қаласында орналасқан. Meredith Америка Құрама Штаттарында ең көп таралған басылымдардың бірі – Better Homes and Gardens журналын шығарды. Де-Мойн қаласы сонымен қатар Golf Digest журналының бас кеңсесіне де ие болды. Де-Мойндегі басқа да ірі жұмыс берушілерге UnityPoint Health, Mercy Medical Center, MidAmerican Energy Company, CDS Global, UPS, Firestone, Lumen Technologies, Drake University, Titan Tire, The Des Moines Register, Anderson Erickson, Dee Zee және EMCO кіреді. 2017 жылы Kemin Industries Де-Мойн қаласында заманауи әлемдік бас кеңсесін ашты.
Many insurance companies are headquartered in Des Moines, including the Principal Financial Group, EMC Insurance Group, Fidelity & Guaranty Life, Allied Insurance, GuideOne Insurance, Wellmark Blue Cross Blue Shield of Iowa, FBL Financial Group, and American Republic Insurance Company. Iowa has one of the lowest insurance premium taxes in the nation at 1%, and does not charge any premium taxes on qualified life insurance plans, making the state attractive to insurance business. Des Moines has been referred to as the "Hartford of the West" and "Insurance Capital" because of this. Principal is one of two Fortune 500 companies with headquarters in Iowa (the other being Casey's General Stores), ranking 201st on the magazine's list in 2020. As a center of financial and insurance services, other major corporations headquartered outside of Iowa have a presence in the Des Moines Metro area, including Wells Fargo, Voya Financial, and Electronic Data Systems (EDS). The Meredith Corporation, a leading publishing and marketing company, was also based in Des Moines prior to its acquisition by IAC and merger with Dotdash in 2021. Meredith published Better Homes and Gardens, one of the most widely circulated publications in the United States. Des Moines was also the headquarters of Golf Digest magazine. Other major employers in Des Moines include UnityPoint Health, Mercy Medical Center, MidAmerican Energy Company, CDS Global, UPS, Firestone, Lumen Technologies, Drake University, Titan Tire, The Des Moines Register, Anderson Erickson, Dee Zee and EMCO. In 2017, Kemin Industries opened a state of the art worldwide headquarters building in Des Moines.
Өнер және театр
Де-Мойн қаласы Айова штатының мәдени орталығы болып табылады және бірнеше өнер және тарих мұражайларының, сондай-ақ сахналық өнер ұйымдарының орны. Де-Мойн сахналық өнер орталығы Бродвейдің гастрольдік қойылымдарын және басқа да кәсіби театрлық өнерді ұсынады. Оның президенті және бас директоры Джефф Челсвиг – Америка театрлары мен продюсерлері лигасының мүшесі. Өнер көрсету ғибадатханасы мен Де-Мойн ойын үйі – тікелей театр, комедия және сахналық өнерге арналған басқа да орындар. Де-Мойн метро операсы 1973 жылдан бері Де-Мойн қаласының мәдени ресурсы болып табылады. Опера білім беру және насихаттау бағдарламаларын ұсынады және штаттың ірі өнер ұйымдарының бірі болып есептеледі. «Балет Де-Мойн» 2002 жылы құрылған. Жыл сайын үш қойылым қоятын балет, сонымен қатар білім беру және насихаттау мүмкіндіктерін де ұсынады. Де-Мойн симфониясы әртүрлі орындарда жиі өнер көрсетеді. Әр маусымда жеті классикалық концерттік жұптан өзге, симфония Жаңа жыл қарсаңындағы және жыл сайынғы «Yankee Doodle Pops» концерттерімен де көңіл көтереді. «Jazz in July» – 1969 жылы құрылған жыл сайынғы шара, шілде айында қаланың әртүрлі орындарында күн сайын тегін джаз концерттері ұйымдастырылады. «Wells Fargo Arena» 2005 жылы ашылғаннан бері Де-Мойн аймағындағы спорттық іс-шаралар мен концерттердің негізгі орны болып табылады. Атауын спонсоры «Wells Fargo Financial Services» берген «Wells Fargo Arena» 16 980 адамға арналған және аренадағы концерттік қойылымдарға ірі, ұлттық гастрольдік топтарды шақырады, ал бірнеше кіші орындар жергілікті, аймақтық және ұлттық топтарды қабылдайды. Бұл NBA G лигасының «Iowa Wolves», Американдық хоккей лигасының «Iowa Wild» және жабық футбол лигасының «Iowa Barnstormers» командаларының үйі. «Simon Estes Riverfront Amphitheater» – Де-Мойн өзенінің шығыс жағалауында орналасқан ашық аспандағы концерт алаңы, онда «Alive Concert Series» сияқты музыкалық шаралар өткізіледі. Архитекторлар И.М. Пей және Ричард Мейер жобалаған қанаттары бар «Де-Мойн өнер орталығы» көркем көрмелер мен білім беру бағдарламаларын, сондай-ақ студиялық өнер сабақтарын ұсынады. Орталықта 19 ғасырдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі өнер туындыларының жинағы сақталған. Өнер орталығының филиалы қалалық мұражай кеңістігінде орналасқан, онда жыл сайын үш-төрт көрме ұйымдастырылады. «Pappajohn Sculpture Park» 2009 жылы құрылған. Онда Де-Мойн қаласының қайырымдастары Джон мен Мэри Паппажондар сыйлаған 24 мүсіннің жинағы қойылған. Жақын жерде қаланың мәдени орталығы – Өнер көрсету ғибадатханасы орналасқан. Ғибадатхананың жанында атақты ағылшын сәулетшісі Дэвид Чипперфилд жобалаған Орталық кітапхана орналасқан. «Salisbury House and Gardens» – 42 бөлмелі тарихи үй-музейі, Де-Мойн қаласының Grand ауданының оңтүстігінде орналасқан. Ол Англияның Солсбери қаласындағы «King's House» үлгісінде салынған. 1920 жылдары косметика магнаты Карл Уикс және оның әйелі Эдит салған «Salisbury House» Шекспир заманына жататын 16 ғасырдың нағыз ағылшын дуалы мен бөренелерін, басқа тарихи ағылшын үйлерінен қайта құрастырылған көптеген сәулеттік элементтерді және халықаралық маңызы бар түпнұсқалық көркем өнер, гобелендер, сәндік өнер, жиһаздар, музыкалық аспаптар, сирек кітаптар мен құжаттар жинағын қамтиды. «Salisbury House» тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген және A&E арнасының «America's Castles» және PBS арнасының «Antiques Roadshow» бағдарламаларында көрсетілген. «Salisbury House» коллекциясындағы көрнекті суретшілер – Джозеф Стелла, Лилиан Гент, Энтони ван Дайк және Лоуренс Алма-Тадема. 1877 жылы көрнекті кәсіпкер Хойт Шерман салған «Hoyt Sherman Place» сарайы Де-Мойн қаласының алғашқы қоғамдық өнер галереясы болды және онда 19 және 20 ғасырлардағы көркем туындылардың ерекше жинағы сақталған. Оның қалпына келтірілген 1250 орындық театрында рококо стиліне тән күрделі гипстелген төбе және тамаша акустика бар. Ол әртүрлі мәдени қойылымдар мен ойын-сауық үшін пайдаланылады.
Көрікті жерлер
Шығыстан туып, қала орталығына батысқа қарай бет бұрған, 84 метрлік (275 фут) биіктігі мен 23 каратты алтын жалатылған күмбезімен Айова штатының Капитолий ғимараты туристердің сүйікті орны болып табылады. Негізгі күмбездің екі жағында төрт кішкентай күмбез орналасқан. Капитолийде губернатордың кеңсесі, заң шығарушы орган және бұрынғы Жоғарғы Сот залдары орналасқан. Сәнді интерьерінде әсем баспалдақ, "Батысқа қарай" атты қабырғалық суреті, бес қабатты заң кітапханасы, USS Iowa кемесінің модельдік көшірмесі және бірінші ханымдардың қуыршақтар жинағы бар. Экскурсиялар ұйымдастырылады. Капитолий аумағында Екінші дүниежүзілік соғысқа арналған мемориал, скульптуралар, естеліктер қабырғасы, 1894 жылғы Азамат соғысының сарбаздар мен теңізшілер монументі, сондай-ақ испан-американ, корей және Вьетнам соғыстарында қатысқандарды құрметтейтін мемориалдар бар. Батыс Капитолий террасасы штаттың ең сәнді ғимаратына – Капитолийге батыс жақтан кіруге мүмкіндік береді. Капитолий кешенінің табанындағы "халық саябағында" серуендеуге арналған абаттандырылған бақтар мен митингтер мен арнайы іс-шараларға арналған қоғамдық кеңістік бар. Террасаның түбінде орналасқан Айова штатының 99 округін бейнелейтін гранит картасы штаттың қонақтары үшін тартымды орынға айналды, олардың көпшілігі өздерінің округін табу үшін картаның үстінен жүреді. Айова тарихы Айова штатының тарихи мұражайында сақталған. Бұл заманауи гранит және шыныдан жасалған құрылыста Айованың өткеніне, халқына, жерлеріне, оқиғаларына және мәселелеріне арналған тұрақты және уақытша көрмелер орналасқан. Көрмеге жергілікті жануарлар дүниесі, америкалық индейлер мен пионерлердің жәдігерлері, сондай-ақ саяси және әскери заттар кіреді. Мұражайда шежірелік және Айова тарихы кітапханасы, мұражай сыйлық дүкені және кафе бар. Террас Хилл – ұлттық тарихи ескерткіш және Айова губернаторының резиденциясы, американдық Виктория стиліндегі Екінші Империя архитектурасының ең жақсы үлгілерінің бірі. Бұл сәнді 1869 жылғы үйді Айованың алғашқы миллионері Бенджамин Ф. Аллен салған және 19 ғасырдың соңында қалпына келтірген. Ол Де-Мойн қаласының орталығына қарап тұр және қайта құрылған Виктория стиліндегі формальды бақпен бірге орналасқан. Наурыздан желтоқсанға дейін сейсенбі мен сенбі күндері экскурсиялар өткізіледі. Айованың Ғылыми орталығы және Blank IMAX Dome театры жеті интерактивті оқу алаңын, тікелей эфирдегі бағдарламаларды және барлық жастағы адамдарды оқуға және көңіл көтеруге шақыратын іс-шараларды ұсынады. Оның үш театрының арасында 216 орындық Blank IMAX Dome театры, тікелей қойылымдар ұсынатын 175 орындық John Deere Adventure театры және 15 метрлік (50 фут) Star театры бар. Greater Des Moines Botanical Garden – 15 000-нан астам экзотикалық өсімдіктер өсірілетін жабық жылыжай. Бұл орта батыстағы тропикалық, субтропикалық және шөлдік өсімдіктердің ең ірі жинақтарының бірі. Орталық жыл бойы мыңдаған гүлдермен гүлдейді. Жақын жерде Роберт Д. Рей атындағы Азия бақтары мен павильоны орналасқан, ол 1970 және 1980 жылдары мыңдаған вьетнамдық босқындарды Айовадағы үйлерге көшіруге көмектескен бұрынғы губернатордың құрметіне аталған. Қаланың азиялық қауымдастығы салған бақтарда үш қабатты қытай павильоны, бонсай және гранит мүсіндері бар. Blank Park Zoo – оңтүстік жағында орналасқан абаттандырылған зоопарк. Көрмеге тропикалық жаңбырлы ормандар, Австралияның шалғай аймақтары және Африка кіреді. Зоопаркта білім беру сабақтары, экскурсиялар және жалға алуға арналған жайлар бар. Айованың Приматтарды зерттеу орталығы боноболар мен орангутандарды олардың танымдық және коммуникативтік қабілеттерін инвазивті емес, салааралық зерттеу үшін үйлейтін кампуспен ғылыми зерттеу мекемесі ретінде құрылды. Шығыс ауылы Де-Мойн өзенінің шығыс жағында, өзеннен басталып, шығысқа қарай бес блокқа дейін созылады. Онда тарихи ғимараттар, сәнді тамақханалар, бутиктер, өнер галереялары және басқа да сауда орындарының алуан түрлілігімен қатар тұрғын үйлер де бар. Adventureland Park – Де-Мойннің солтүстік-шығысында орналасқан көршілес Альтунадағы ойын-сауық паркі. Паркте 100-ден астам аттракцион, шоу және көңіл көтеру мүмкіндіктері бар, оның ішінде алты дөңгелекті тау-кен бар. Парктің жанында қонақ үй мен кемпинг орналасқан. Сондай-ақ Альтунада Prairie Meadows жарыс алаңы мен казино орналасқан, ол құмар ойындары мен жылқы жарыстары үшін ойын-сауық орны. Тәулік бойы, жыл бойы жұмыс істейтін жарыс алаңы мен казинода тікелей жарыстар, сондай-ақ 1750-ден астам слот автоматтары, карталық ойындар мен концерттер мен шоулар бар. Жарыс алаңы жыл сайын Iowa Oaks және Cornhusker Handicap сияқты екі III санатты жарысқа төртінші рет қабылдайды. Living History Farms – Urbandale қаласының шетінде орналасқан, орта батыстың ауыл шаруашылығы мен ауылдық өмірінің тарихын баяндайтын ашық ауадағы мұражай. Мұражайда кезеңдік киімдермен киінген түсіндірушілер ерте Айовалықтардың күнделікті өмірін қайта жасайды. Мамырдан қазанға дейін күн сайын ашық болатын Living History Farms-та 1700 жылғы Ioway Indian ауылы, 1850 жылғы пионер шаруашылығы, 1875 жылғы шекаралық қала, 1900 жылғы жылқымен жұмыс істейтін шаруашылық және заманауи егіс орталығы бар. Wallace House – ұлттық деңгейде танымал ауыл шаруашылығы және табиғатты қорғау саласындағы жетекші болған және Wallaces' Farmer журналының алғашқы редакторы болған Генри Уоллестің алғашқы үйі. 1883 жылы салынған итальяндық Виктория стиліндегі бұл үй 19 ғасырдың соңында қалпына келтірілді. Ол Де-Мойн қаласының орталығына қарап тұр және қайта құрылған Виктория стиліндегі формальды бақпен бірге орналасқан. Historic Jordan House – West Des Moines қаласында 1850 жылы салынған және 1870 жылы West Des Moines қаласының алғашқы ақмекеншісі Джеймс К. Джордан салған сәнді Виктория стиліндегі үй. Толықтай жаңартылған бұл сарай Жерасты жолының бір бөлігі болды және бүгінде 16 кезеңдік бөлме, теміржол мұражайы, West Des Moines қаласының тарихы және Айовадағы Жерасты жолына арналған мұражайды қамтиды. 1893 жылы Джорданның қызы Эда баспалдақтан сырғып түсіп, мойны сынған. Ол екі күннен кейін қайтыс болды және оның рухы үйді мазалайды деген әңгіме бар. Chicago Tribune газеті Айованың астанасы "жаяу жүруге ыңғайлы көшелерге және ең талапкер көрерменді де қуантатын скульптураларға, әсем ғимараттарға, дүкендерге және кафелерге" ие екенін жазды.
Мерекелер мен іс-шаралар
Де-Мойн қаласы жыл сайын өткізілетін, жалпыұлттық деңгейде танымал мәдени шаралардың саны артып келеді, оның ішінде маусым айындағы Де-Мойн өнер фестивалі, шілдедегі Metro Arts Jazz, тамыздағы Айова штатының жәрмеңкесі және қыркүйектегі Дүниежүзілік тамақ және музыка фестивалі кіреді. Мамырдан қазан айына дейін сенбі күндері Downtown Farmers' Market бүкіл штаттан келушілерді қызықтырады. Жергілікті шерулер қатарында: Әйрек күні шеруі, Дрейк эстафетасы шеруі, Капитолий қаласының мақтаныш шеруі, Айова штатының жәрмеңкесі шеруі, Еңбек күні шеруі және Бивердейл күзгі фестивалі шеруі. Басқа жыл сайынғы фестивальдар мен шаралар: Де-Мойн сыра апталығы, 80/35 музыка фестивалі, 515 Alive музыка фестивалі, ArtFest Midwest, Blue Ribbon Bacon Fest, CelebrAsian Heritage Festival, Де-Мойн мақтаныш фестивалі, Де-Мойн Ренессанс жәрмеңкесі, Festa Italiana, Ағаштар мен шамдар фестивалі, Дүниежүзілік тамақ және музыка фестивалі, I'll Make Me a World Iowa, Латино мұра фестивалі, Октоберфест, Winefest, ImaginEve!, Айованың ең үздік сыра, шарап және тағам көрмесі және Wild Rose кино фестивалі.
Саябақтар мен демалыс
Де-Мойнде 76 қалалық саябақ пен үш гольф алаңы, сондай-ақ үш отбасылық су орталығы, бес қоғамдық орталық және үш бассейн бар. Қалада 72 шақырымдық жолдар салынған. Алғашқы ірі саябақ – Гринвуд паркі. Парк комиссиясы 1894 жылғы 21 сәуірде бұл жерді сатып алды. Principal Riverwalk – қала орталығындағы Дес-Мойн өзенінің жағасында салынып жатқан өзен бойындағы саябақ аймағы. Басты қаржы тобының қаржыландыруымен жүзеге асырылып жатқан Riverwalk – қала мен мемлекет тарапынан да қаржыланатын көп жылдық бірлескен жоба. Аяқталуымен ол екі жаяу жүргіншілер көпірі арқылы қаланың шығыс және батыс бөліктерін байланыстыратын 2 километрлік демалыс жолына ие болады. Көше деңгейінде абаттандырылған жаяу алаңы жоспарлануда. Riverwalk қарашадан наурызға дейін ашық болатын Брентон коньки алаңын қамтиды. Грей көлі – Грей көлі саябағының бөлігі, онда қайықтарды жалға алу мүмкіндігі, балық аулау тереңдігі, жүзбелі аймақтар мен саябақ ресурстық орталығы бар. Қаланың оңтүстігінде орналасқан бұл саябақтың орталық бөлігі – 3 шақырымдық жарықтандырылған Круиденье жолы, ол саябақты толығымен айналып өтеді. Де-Мойн қаласының орталығынан, негізінен Дес-Мойн өзенінің шығыс жағалауы бойымен өтетін Нил Смит және Джон Пат Дорриан жолдары – 28,2 шақырымдық (45 км) асфальтталған демалыс жолдары, Грей көлінен солтүстікке қарай Сейлорвилл көліне, Биг Крик мемлекеттік саябағына және Анкеньдің демалыс жолдарына, соның ішінде Жоғары Тресл жолына қосылады. Бұл жолдар бірнеше демалыс орындарының жанынан өтеді, олардың ішінде Пит Криваро паркі, Принципаль паркі, Принципаль өзен жолы, Үлкен Де-Мойн ботаникалық бағы, Юнион паркі және оның Де-Мойн мұралық каруселі, Бёрдленд паркі және Де-Мойн өзеніндегі Бёрдленд маринасы/қайық тұрағы, Ривервью паркі, МакГенри паркі және Ривер Драйв паркі бар. Де-Мойннен тыс жерде орналасқан Джестер паркі Сейлорвилл көлінің батыс жағалауында орналасқан және Нил Смит жолы арқылы Сейлорвилл бөгетінен жетуге болады. Грей көлінен батысқа қарай Де-Мойн су шаруашылығы паркі орналасқан. Су шаруашылығы паркі Ракун өзенінің жағалауында, Ракун өзені Дес-Мойн өзеніне құятын жерден жоғары орналасқан. Қаланың ауыз суын Ракун өзенінен алатын Де-Мойн су құбылысы толығымен Су шаруашылығы паркінің ішінде орналасқан. Парктегі көпір Ракун өзенінен өтеді. Water Works Park демалыс жолдары Грей көлі арқылы қала орталығына жалғасады және Принципаль паркіне жақын Мередит жолымен немесе Мартин Лютер Кинг-младший паркі жолымен Ракун өзені арқылы қайтадан өтеді. Су шаруашылығы паркінің жолдары батысқа қарай Уэлли-Джанкшн және батыс қала маңындағы демалыс жолдарымен: Виндзор-Хайтс, Урбандейл, Клайв және Уокимен байланысады. Сонымен қатар, Great Western Trail су шаруашылығы паркінен басталады, бұл Де-Мойннен Мартенсдейлге дейін 29 шақырымдық (18 миль) саяхат, ол Уилоу Крик гольф алаңы, Орилла және Камминг арқылы өтеді. Water Works Park жиі жазғы музыка фестивальдары мен концерттерге арналған орын болып табылады және 2013 жылғы 23 шілдеде өткен RAGBRAI XLI кезінде мыңдаған велосипедшілердің түнгі лагеріне айналды.
Білім
Des Moines Public Schools ауданы – Айова штатындағы ең ірі қоғамдық мектеп ауданы, 2012–2013 оқу жылының мәліметтері бойынша 32 062 оқушы білім алып жатыр. Аудан 63 мектептен тұрады: 38 бастауыш мектеп, 11 орта мектеп, 5 жоғары мектеп (Шығыс, Гувер, Линкольн, Солтүстік және Рузвельт), сондай-ақ 10 арнайы мектеп және оқу бағдарламалары. Қаланың шағын бөліктеріне Карлайл қоғамдық мектептері, Джонстон қоғамдық мектеп ауданы, Оңтүстік-Шығыс Полк қоғамдық мектеп ауданы және Сайдел мектеп ауданы қызмет көрсетеді. Гранд Вью христиан мектебі қаладағы жалғыз жеке мектеп, бірақ Де-Мойн христиан мектебі (1947 жылдан 2006 жылға дейін Де-Мойнде орналасқан) Урбандейлде, Доулинг католик жоғары мектебі Батыс Де-Мойнде, ал Анкень христиан академиясы метрополитеннің солтүстік жағында қала тұрғындарына қызмет көрсетеді. Де-Мойнде сонымен қатар төрт жылдық үш жеке колледждің бас кампустары орналасқан: Дрейк университеті, Гранд-Вью университеті және Мерси денсаулық сақтау ғылымдары колледжі. Айова университеті қаланың Батыс Гейтвей паркіндегі серік мекемесіне ие, ал Айова мемлекеттік университеті қала орталығында Бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесі бойынша сабақтар өткізеді. Des Moines Area Community College – аймақтың қоғамдық колледжі, кампустары Анкеньде, Де-Мойнде және Батыс Де-Мойнде орналасқан. Қалада сондай-ақ Des Moines University, остеопатиялық медицина мектебі де бар.
Медиа
Бастапқыда Полк, Даллас, Стори және Уоррен округтерінен құралған Дес-Мойн нарығы 2007 жылдың күзінде Arbitron компаниясы бойынша 91-орынды иеленді, оның халқы 12 және одан үлкен жастағы 512 000 адамды құрады. Бірақ 2011 жылдың маусым айында Буун, Кларк, Грин, Гатри, Джаспер, Лукас, Мэдисон және Марион округтерінің қосылуымен 72-орынға көтерілді.
Коммерциялық станциялар
iHeartMedia аймақта бес радиостанцияға ие, соның ішінде WHO 1040 AM, 50,000 ваттты жаңалықтар/талқылау станциясы, ол аймақтағы ең жоғары рейтингке ие және бір кездегі болашақ президент Рональд Рейганды спорт комментаторы ретінде жұмысқа алған. WHO-дан басқа, iHeartMedia-ға KDRB 100.3 FM (ересектерге арналған хиттер), KKDM 107.5 FM (қазіргі заманғы хиттер), KXNO FM 106.3 және KXNO 1460 AM (спорттық радио) меншікті. Сондай-ақ, олар KASI 1430 AM жаңалықтар/талқылау станциясымен және KCYZ 105.1 FM ыстық ересектерге арналған заманауи станциясымен де ие, екеуі де Эймстен хабар таратады. Cumulus Media Урбандейлдегі студиялардан хабар тарататын бес станцияға ие: KBGG 1700 AM (спорт), KGGO 94.9 FM (классикалық рок), KHKI 97.3 FM (ел музыкасы), KJJY 92.5 FM (ел музыкасы) және KWQW 98.3 FM (қазіргі заманғы хиттер). Saga Communications аймақта тоғыз станцияға ие: KAZR 103.3 FM (рок), KAZR HD2 (олди), KIOA 93.3 FM (олди), KIOA HD2 99.9FM & 93.3 HD2 (ритмикалық топ 40), KOEZ 104.1 FM (жұмсақ ересектерге арналған заманауи музыка), KPSZ 940 AM (заманауи христиан музыкасы, діни оқыту және консервативті талқылау), KRNT 1350 AM (ESPN Radio), KSTZ 102.5 FM (ересектерге арналған хиттер) және KSTZ HD2 (классикалық ел). Де-Мойн аймағындағы басқа станциялардың ішінде діни станциялар KWKY 1150 AM және KPUL 101.7 FM бар.
Коммерциялық емес станциялар
Де-Мойн аймағындағы коммерциялық емес радиостанциялардың ішінде Des Moines Public Schools басқаратын KDPS 88.1 FM станциясы; Valley High School басқаратын KWDM 88.7 FM станциясы; KJMC 89.3 FM, қалалық заманауи музыка ойнататын станция; аймақтағы заманауи Christian K Love станциясының филиалы K213DV 90.5 FM; және Family Radio басқаратын KDFR 91.3 FM бар. Айованың қоғамдық радиосы Де-Мойн аймағында бірнеше станциялар хабар таратады, олардың барлығы Айова мемлекеттік университетіне тиесілі және кампуста орналасқан. Желінің флагмандық станциясы WOI 640 am және желінің флагмандық "Studio One" станциясы WOI FM 90.1 екеуі де Эймсте орналасқан және аймақтың Ұлттық қоғамдық радиосы ретінде жұмыс істейді. Желіде сонымен қатар KICG, KICJ, KICL және KICP классикалық музыка станциялары да жұмыс істейді. Солтүстік-Батыс – Сент-Пол университеті KNWI FM-нің 107.1 Osceola/Des Moines, KNWM FM-нің 96.1 Madrid/Ames/Des Moines және K264CD-нің 100.7 Des Moines қалалық орталығындағы заманауи христиандық бір уақыттағы хабарларын жүргізеді. Төмен қуатты FM станцияларының қатарында Fort Des Moines қонақ үйінен хабар тарататын және онлайн трансляция жасайтын KFMG LP 99.1 қоғамдық радиостанциясы бар.
Теледидар
Де-Мойн-Аймс медиа нарығы 35 орталық Айова округінен тұрады: Адаир, Адамс, Аппаноуз, Одубон, Бун, Калхун, Кэрролл, Кларк, Даллас, Декатур, Франклин, Грин, Гатри, Гамильтон, Хардин, Гумбольдт, Джаспер, Коссут, Лукас, Мэдисон, Махаска, Марион, Маршалл, Монро, Покахонтас, Полк, Пуэшиек, Ринггольд, Стори, Тейлор, Юнион, Уоррен, Уэйн, Вебстер және Райт. Де-Мойнды қамтамасыз ететін коммерциялық телеарналардың ішінде CBS-тің KCCI 8-арнасы, NBC-нің WHO DT 13-арнасы және Fox-тың KDSM 17-арнасы бар. ABC-ге қарайтын WOI TV 5-арнасы мен CW-ге қарайтын KCWI TV 23-арнасы Эймске лицензияланған және Вест-Дес-Мойндегі студиялардан хабар таратады. Жергілікті ION арнасы KFPX 39 Ньютон қаласына лицензияланған. Des Moines қаласына екі коммерциялық емес арнаға лицензия берілген: KDIN 11-арнасы, жергілікті PBS мүшесі және Айова мемлекеттік телеарналар желісінің бас станциясы, және KDMI 19-арнасы, TCT арнасының филиалы. Mediacom – Des Moines аймағында кабельдік теледидар қызметін ұсынатын провайдер. Де-Мойн және Айова штатының теледидар спорт жаңалықтарын Des Moines Register веб-сайтында табуға болады.
Басып шығару
"Дес Мойн Реестр" қаланың басты күнделікті газеті. 2007 жылдың 31 наурызындағы мәлімет бойынша, "Аудит бюросының" есебінде Реестр АҚШ-тағы күнделікті газеттердің арасында 146 050 күнделікті және 233 229 жексенбілік тіркелгісімен таралымы бойынша 71-орынды иеленді. Апталық газеттерге Register басылымының 25-34 жастағы аудиторияға арналған "Juice" журналы (сәрсенбі күндері шығады), "Cityview" баламалы апталық газеті (бейсенбі күндері шығады) және жексенбі күндері жарияланатын "Des Moines Business Record" бизнес-журналы, сондай-ақ абонент мекенжайына байланысты сейсенбі, сәрсенбі немесе бейсенбі күндері шығатын "West Des Moines Register", "Johnston Register" және "Waukee Register" кіреді. Бұған қоса, журналдарды басып шығаратын "Meredith Corporation" компаниясы 2021 жылы "IAC" компаниясымен сатып алынғанға дейін және "Dotdash" компаниясымен біріккенге дейін Де-Мойнда орналасқан болатын.
Көлік
Де-Мойн қаласының орталық бөлігінде кең ауқымды көк палуандар жүйесі бар. Төрт мильден астам жабық жаяу жолдарымен, ол АҚШ-тағы осындай жүйелердің ең ірілерінің бірі болып табылады. Де-Мойн Skywalk жүйесі көше деңгейіндегі бизнеске зиян келтіргені үшін сыналған, бірақ жақында көше деңгейіндегі Skywalk кіреберістерін көрінеу етуге бағытталған бастама қолға алынды. Interstate 235 (I 235) қаладан өтеді, ал I 35 және I 80 екеуі де Де-Мойн қалалық аймағынан және Де-Мойн қаласынан өтеді. Де-Мойн қаласының солтүстік жағынан өтіп, Алтуна, Клайв, Джонстон, Урбандейл және Батыс Де-Мойн қалалары арқылы өтетін I 35 және I 80 ұзақ бірге жүреді, ал I 235 Де-Мойн, Виндзор Хайтс және Батыс Де-Мойн қалалары арқылы тікелей бағытпен жүріп, метрополитеннің батыс шетінде I 35 және I 80-ге қосылады. Де-Мойн айналма жолы қаланың оңтүстігі мен шығысынан өтеді. Қаланың ішінде және айналасындағы басқа да маршруттар: US 6, US 69, Iowa 28, Iowa 141, Iowa 163, Iowa 330, Iowa 415 және Iowa 160. Де-Мойннің қоғамдық көлік жүйесі DART (Des Moines Area Regional Transit) операторы болып табылады, ол 2006 жылдың қазанына дейін Де-Мойн Метрополитендік Транзит Орган болып келді, және ол толығымен автобустардан тұрады, оның ішінде қала ішіндегі тұрақты маршруттар мен қала маңындағы елді мекендерге бағытталған экспресс және шағын автобустар бар. Де-Мойн қаласындағы үй шаруашылықтарының автомобильге ие болу сипаттамалары ұлттық орташа көрсеткіштерге ұқсас. 2015 жылы Де-Мойн үй шаруашылықтарының 8,5 пайызында автомобиль болмаған, ал 2016 жылы бұл көрсеткіш 9,6 пайызға өсті. 2016 жылы ұлттық орташа көрсеткіш 8,7 пайызды құрады. 2016 жылы Де-Мойн қаласындағы үй шаруашылықтарының орташа саны 1,71 автомобильді құрады, ал ұлттық орташа көрсеткіш 1,8 болды. Burlington Trailways және Jefferson Lines Де-Мойн қаласы арқылы ұзақ қашықтыққа, қалааралық автобус маршруттарын жүзеге асырады. Автобус станциясы қаланың солтүстігінде орналасқан. Де-Мойн тарихи түрде пойыз торабы болғанымен, онда тікелей жолаушылар пойызы қызметі жоқ. Шығыс-батыс бағытында ол Рок-Айленд депосында Омахадан батысқа, шығыста Чикагоға бағытталған жүгері белдеуі ракета экспресімен қызмет көрсетілді. Рок-Айленд сонымен қатар батыста Колорадо-Спрингстен Чикагоға дейін Рокки-Маунтин ракетасын және солтүстікте Миннеаполиске, ал оңтүстікте Даллас пен Хьюстонға дейін Twin Star ракетасын ұсынды. Соңғы пойыз Council Bluffs қаласында аяқталатын аты жоқ қызмет болды және ол 1970 жылдың 31 мамырында тоқтатылды. Бүгінде бұл желі Айова штаты аралық темір жолының негізгі желісін құрайды. Басқа темір жолдар Шығыс Де-Мойн Юнион станциясын пайдаланды. Солтүстік және солтүстік-батыс бағытында Чикаго және Солтүстік-Батыс пойыздары Миннеаполис сияқты бағыттарға бағытталды. Уабаш темір жолы оңтүстік-шығысқа қарай Сент-Луиске қызмет көрсетті. Бұл желілер әлі де қолданыста, бірақ қазір оларды Union Pacific және BNSF операторлары басқарады. Ең жақын Амтрак станциясы Де-Мойннен оңтүстікке қарай 64 шақырым жерде орналасқан Оскеола қаласында орналасқан. Оскеола станциясына Чикаго-Сан-Франциско Калифорниялық Зефир қызмет көрсетеді; Оскеола-Де-Мойн Амтрак Троуэйді жалғастыратын қызмет жоқ. Амтрактың жоспарланған Чикаго-Молин квадроциклін Айова штаты аралық темір жолы арқылы Де-Мойнге дейін кеңейту ұсыныстары болды. Де-Мойн халықаралық әуежайы (DSM), қаланың оңтүстік бөлігіндегі Флер-Драйвте орналасқан, АҚШ-тағы бағыттарға үздіксіз қызмет көрсетеді. Халықаралық қызмет тек жүк тасымалымен ғана жүзеге асырылады, бірақ халықаралық терминал қосу туралы талқылаулар жүргізілуде.