Кіріспе

1982 жылы Калифорниядағы өрт

1982 жылдың 7 сәуірінде, түн ортасынан кейін, АҚШ-тың Калифорния штатындағы Окленд пен Оринда қалалары арасындағы 24-ші мемлекеттік тас жолындағы Калдекотт туннелінің үшінші (сол кездегі ең солтүстік) галереясындағы өрт салдарынан жеті адам қаза тапты. Бұл, әдетте өте тұтанатын жүк саналатын, атап айтқанда бензинге қатысты болған сирек кездесетін ірі туннельдік өрттердің бірі. Өрт болған кезде Калдекотт туннель кешені қатар орналасқан үш галереядан тұрды, әрқайсысы 0,7 миль (1 км) ұзын. Өрт болған солтүстік галерея батыс бағытындағы қозғалысқа арналған, Ориндадан Оклендке қарай саяхаттайтын көліктер үшін пайдаланылды. Оның еңісі шамамен 4,7% құрайды, кіреберіс порталынан шығу порталына дейін төмен қарай бағытталған.

Оқиғалардың сипаттамасы

Түн ортасынан кейін батысқа қарай келе жатқан жүргізуші жолдан шығып кетті; кейін ол сол кезде заң бойынша мас екені анықталды. Оның машинасы туннельдің ортасына дейін сол жақ (жоғары жылдамдықты) қатарда тоқтап, туннельдің қабырғасына соқты. Жүргізуші зақымды тексеру үшін көліктен түсті. Бастапқы соқтығысу арттан келе жатқан көліктерге қиындық тудырды. Дегенмен, соқтығысу уақыты кеш болғандықтан, жолда басқа көліктер аз болды, олар көбінесе жоғары жылдамдықпен қозғалды. Бірнеше минуттан кейін бензин тасымалдайтын екі цистерна (тұрақты цистерна және тіркемелі цистерна) қиындыққа тап болды. Сол кезде оның артында бос автобус тығыз жақыннан келе жатты. Цистерна машинасына соқты, содан соң туннельдің шамамен жартысында тоқтады. Автобус не машинаны, не цистернаны, не екеуін де соқты. Автобус жүргізушісі көліктен лақтырылып, қаза тапты. Автобус жүргізушісіз туннель бойымен жалғастырып, шығыс порталынан алыс емес жердегі көпір тірегіне соқты. Цистерна жүргізушісі оның құрылғысының жағдайын тексерді; ол қозғала алмайтыны анық болды, тіркеме цистернасынан бензин арықтарға ағып жатты, ал ағызулардың маңында кішкентай өрттер пайда болды. Ол төмен қарай жүгіріп, туннельдің шығу порталынан қауіпсіз шықты. Осы уақытқа дейін, тесілген цистернадан шыққан жанатын бензин дренаж жүйесімен ағып жатты. Туннельдегі табиғи тартым (және 4,7% еңіс) түтінді қарсы келе жатқан көліктерге қарай және (шығыс) кіреберіс порталынан сыртқа шығаруға ынталандыратын қысқаша түтін құбыры ретінде әрекет етті. Соқтығысу кезінде іске қосылмаған туннельдің желдету жүйесі, көміртек монооксидінің деңгейі белгілі бір шегінен асып кеткен қысқа мерзімнен басқа, оқиға бойында өшірілген күйде қалды. Келесі бірнеше минут ішінде туннельге шамамен 20 көлік кірді. Көбінесе жүргізушілер түтіннің оларға қарай жылғанын байқағаннан кейін кері жүруге тырысты. Дегенмен, төрт көлік күйген цистернаның артында қамалып қалды: жеке көлік, сыра тасымалдайтын жүк көлігі және екі пикап. Өртке ең жақын көлікте (пикаптардың бірі) отырған екі адам кері жүруге тырысты, бірақ көп ұзамай көліктерін тастап, арттағы жол пайдаланушыларын ескерту үшін жоғары қарай жүрді. Бастапқы соқтығысудан кейін бес минут өткенде, осы жаяу жүргіншілердің бірі жедел жәрдем телефонының бірінен көмек шақырды. Көп ұзамай өрт кенеттен күшейіп, оны түтін басып кетті; қоңыраудың жазбасы бос. Ал шығысқа қарай, екінші пикаптың жүргізушісі көлігінен шығып, кіреберіс порталынан жүгіріп шықты. Жеке көліктегі екі қарт адам түтінге уланып, көлігінен шықпай қайтыс болды. Сыра тасымалдайтын жүк көлігіндегі екі адам да түтінге уланып, көліктен түскенде құлап қайтыс болды. Барлығы, алғашқы соқтығысуларда екі адам қаза тапты, бесеуі түтін мен өрттен қаза тапты, ал екеуі түтін жұтқандықтан ауруханаға жатты. Қалғандары ешқандай зардапсыз аман қалды. Туннельдің шығыс жағына қарай қашып бара жатқан адамдар туннельдегі құбырлар арасында қауіпсіз өткелдер бар екенін білмеді; олар кейбір құрбандарға өрттен және түтіннен құтылуға мүмкіндік берген болар, бірақ қол жетімді есіктердің ешқайсысы пайдаланылмады.

Төтенше жағдайға қарсы іс-қимыл

Кальдекотт туннелі кешенінде тұрақты жұмыс істейтін басқару бөлмесі бар, ал алғашқы соқтығысудың дірілі Кальдекотт туннелі кешеніндегілер сезінді. Операторлар автобустың туннельден шығып, тіреуге шабуын жабық телеарнадан көрді. Оринда мен Оклендтен өрт сөндірушілердің экипаждары жөнелтілді. Туннельден эвакуацияланғандар кіре берістегі (шығыс) порталдағы жедел жәрдем қызметтерінің қамқорлығына алынды, ал шығу порталындағы жедел жәрдем қызметтері өртке бірнеше он метрге дейін көтеріле алды. Өрт сөндірушілердің басты назары дренаж жүйесімен ағатын бензиннің жарылыс қаупін болдырмауға бағытталды. Өкінішке орай, дренажды қауіпті материалдар жинағышқа бұруға арналған клапандар тот басып, істен шығып, бензин жақын жердегі көлге құйылды. Туннельдегі өрт сөндіру жұмыстары сағат 1:30-да басталды, көлдегі жарылғыш атмосфера бақыруға алынғаннан кейін. Бірақ өрттің қызуы туннельдің өрт сөндіру магистраліне елеулі зақым келтірді және су қысымы өрт сөндіру шланғысын қолдауға жеткіліксіз болды. Тиімді өрт сөндіру құралдары болмағандықтан, өрттің өзінен сөнуіне рұқсат берілді, ал қалдықтары көбік пен құрғақ ұнтақпен сөндірілді. Сағат 2:54-де "Тоқтату" хабары берілді.

Зақымдану көлемі

Өрт 28-40 минутқа созылды, осы уақыт ішінде жүк көлігі тасыған бензинің көп бөлігі жанып кетті. Оның шамамен 600 литрі дренажға құйылды немесе танкерден қалпына келтірілді. Өрттен шыққан барлық жылу мен түтін шығыс кіреберіс порталына қарай көтерілді. Өрт болған жердің батысында (төменге қарай) өрттен зақымдану болған жоқ. Танкердегі латунь компоненттер балқыды, бұл температураның жоғары болғанын көрсетеді, бірақ тазалау жұмыстары кезінде мыс балқыған үлгілері (балқу температурасы ) табылмады, бұл максималды температура осы диапазон шегінде болғанын көрсетеді. Туннель қабырғаларындағы плиткалар мен аралық тігістер қатты қыздырудан зақымданып, кіреберіс порталына дейін 524 метрге дейін жарылды. Өрт болған жердің шығысына қарай алғашқы 229 метрде бетонның жалған төбесі мен бетон қабырғалары жарылды. Жарылу темір арматурасының орнына дейін, бетон бетінен шамамен метрдей төменде тоқтады. Алғашқы 206 метрде жалған төбедегі желдеткіш шахталарының үстіндегі болаттан жасалған жабын тақталары (бұл тақталар ауа беру және шығару жылдамдығын теңестіру үшін қолданылады) қыздырудан бүкіліп, ауыстырылды. Туннельдің шығыс бөлігінде қабырға плиткалары, су құбырлары, жарықтандыру, байланыс, белгілер және авариялық панельдер толығымен жаңаланды. Бұрынғы төбе плиткалары нашар жабысқандықтан алынып тасталған еді. Қайта құру жобасының аясында төбе бетонды жабу үшін эмальдалған металл панельдер қолданылды. Туннельдің үшінші құбылысы бірнеше айға жөндеуге жабылды, қайта құру жобасының құны 3 миллион доллардан асты.