Кіріспе

Saved by the Bell) – американдық теледидарлық жасөспірімдер комедиясы, оны NBC телеарнасы үшін Сэм Бобрик жасаған. Сериалдың тұңғыш көрсетілімі 1989 жылдың 20 тамызында, жексенбі күні кешкі эфирде өтті. Балалар мен жасөспірімдерге бағытталған «Saved by the Bell» сериалы АҚШ-та сенбі күні таңертең, кейіннен NBC-нің TNBC желісіндегі басты жоба ретінде көрсетілді. Дисней арнасының «Жақсы таң, Мисс Блис» сериалының спин-оффы болған бұл шоу, Лос-Анджелестегі құрамындағы Бейсайд орта мектебінде оқитын оқушылар тобы мен олардың мектеп директорының өмірін көрсетеді. Көбінесе жеңіл комедиялық оқиғаларға негізделгенімен, кейде есірткі қолдану, мас күйде көлік жүргізу, баспанасыздық, қайтадан үйлену, өлім, әйелдер құқықтары және қоршаған орта мәселелері сияқты маңызды әлеуметтік тақырыптарға да тоқталады. Сериалда Марк Пол Госселар, Дастин Даймонд, Ларк Ворхис, Дэннис Хаскинс, Тиффани Амбер Тиессен, Элизабет Беркли және Марио Лопес түскен. Сериал төрт маусымға созылып, соңғы эпизоды 1993 жылдың 22 мамырында, сенбі күні кешкі эфирде көрсетілді. Бұл шоу екі спин-офф сериалын тудырды: «Saved by the Bell: The College Years» (1993–1994) – кейбір кейіпкерлерді колледжге дейін ертіп баратын кешкі эфирдегі сериал және «Saved by the Bell: The New Class» (1993–2000) – Бейсайд орта мектебіндегі жаңа оқушылар тобының өмірін көрсететін сенбі күнгі таңертеңгі сериал. Сонымен қатар, сериалдан екі телефильм де түсірілді: 1992 жылы «Saved by the Bell: Hawaiian Style» және 1994 жылы «Saved by the Bell: Wedding in Las Vegas». Кейінгі жылдары «Saved by the Bell» білім беру және ақпараттық мазмұнды сериал ретінде танылды. AOL TV бұл шоуды «Барлық уақыттағы 20 үздік мектептік сериалдың» бірі деп атады.

Кейіпкерлер

"Жақсы таң, мисс Блис" сериалын құрастырғанда Питер Энгель шоудың сәттілігі мисс Блис емес, оның оқушыларына байланысты екенін түсінді. Энгель әсіресе Зак Моррис кейіпкерін ойлады, ол "бетіне өтірік айта алатын, өтірік айтып жатқанын жақсы білгенімен, оны соған қарамастан жақсы көретін түзетілмейтін бала" болатын. Лиза Тюртл бастапқыда Лонг-Айлендтен шыққан бай еврей қызы ретінде жоспарланған, ол әуескер, материалдық дүниеге құмар және сауда жасауға бейім. Рольге кастинг жүргізіліп жатқанда актриса Ларк Ворхиес Энгельдің кеңсесіне шақырылды, және ол кейіпкерді қайта жазу қажет болғанына қарамастан, рөлге өте лайықты екенін бірден сезді. Шоу Disney Channel арнасына бейімделгеннен кейін кейіпкердің аты Ричардқа өзгертілді және қайтадан кастинг жасалды, нәтижесінде Дэннис Хаскинс рөлді жеңіп алды. Мистер Белдинг кейіпкері жасырақ және әлдеқайда басқаша юмор сезімімен жаңадан жазылды. Жаңа кейіпкерлердің біріншісі – А. С. Слейтер, ол жас Джон Траволта сияқты армиядағы бала болып, былғары күрт киетін болар еді. Ол бастапқыда итало-американдық ретінде жоспарланған. Бірақ кейіпкерге актер таба алмаған соң, Энгель рөлді басқа ұлт өкілдеріне ашуды сұрады. Екі күннен кейін "Kids Incorporated" тобынан латиноамерикандық тегі бар биші және барабаншы Марио Лопес кастингке қатысты. Лопес кастингке қатысқандардың ең жақсысы деп танылды және рөлге бекітілді. Алайда, Алонзоның рөлі тек бірінші маусымның соңына дейін ғана созылды, ол екінші маусымда бір рет қонақ ретінде пайда болғаннан кейін кетіп қалды. 1992 жылы "Saved by the Bell" сериалы күтпеген жерден бітіру эпизодынан кейін қосымша он бір эпизод түсіруге тапсырыс алды. Алайда, Тиссен мен Беркли шоудан кетуге шешім қабылдады. Продюсерлер Келли мен Джессиді алмастыра алмайтынын білгенімен, Лизаны шоудағы жалғыз қыз ретінде қалдыра алмайтынын да түсінді. Жаңа кейіпкер, Тори Скотт, Закқа ғашық болатын және бастапқыда оның қарсыласы болатын салқын, бірақ әдемі мотоциклші қыз ретінде құрылды. Лианна Крилл бұл рөлге таңдалды. Екінші жаңа кейіпкерді жасаудың орнына, продюсерлер Джинджер, Окс және Үлкен Пит сияқты екінші дәрежелі кейіпкерлерге көбірек назар аударуды шешті.

Қайырлы таң, Блис әжей.

1986 жылы NBC президенті Брэндон Тартикофф Питер Энгельден жаңа прайм-тайм сериалы үшін пилотты әзірлеуді сұрады, ол – «Жақсы таң, Мисс Блисс». Тартикофф алтыншы сыныптағы мұғалімі Мисс Блисс-тен шабыттанған және оған ұқсас кейіпкер туралы шоу жасауды армандаған. Сериалда Индианаполистегі құрамы ойдан шығарылған Джон Ф. Кеннеди атындағы жасөсперімдер мектебінде жұмыс істейтін, жақында үйленген алтыншы сынып мұғалімі Кэрри Блисс туралы айтылады. Бастапқыда осы рөлге Сэнди Дункан қарастырылған, бірақ ақырында сериал бұрынғы британдық балалар жұлдызы Хейли Миллсқа айналды. Эпизодты жазуға тәжірибелі сценарист Сэм Бобрик шақырылды, ал актерлік құрамында болашақ жұлдыздар Джонатан Брэндис, Брайан Остин Грин және Джалиль Уайт ойнады. Пилот 1987 жылдың 11 маусымында көрсетілді, бірақ NBC оны көрсетпестен бұрын-ақ жасамауға шешім қабылдады. Дегенмен, Тартикофф шоудан бас тартқысы келмеді және Дисней арнасымен сериалдың он үш эпизодын прайм-таймда көрсету туралы келісім жасады. Егер алғашқы тапсырыс сәтті болса, Дисней тағы жетпіс жеті эпизодқа тапсырыс беруге дайын болды. «Жақсы таң, Мисс Блисс» 1988 жылдан 1989 жылға дейін көрсетілді. Алайда, шоу көрермендердің қызығушылығын тудыра алмады және рейтингтерде нашар көрсетті. Соңғы эпизод эфирге шыққан кезде Дисней одан әрі эпизодтарға тапсырыс бермеуге шешім қабылдады. Энгель бастапқыда жаңа форматқа күмәмен қарады және балалар бағдарламасын жасағысы келмеді. Бірақ оның әйелі оны шоу жасаудың мағынасы бар екеніне көндірді, ол көп ұзамай Тартикоффқа шоуға келісетінін айтты. Актерлердің көп бөлігі ауыстырылды, ал Тартикофф шоуға жеті эпизодты ұсынды. Энгель мен Тартикоффпен болған кездесуде аға продюсер Том Тенович «Saved by the Bell» деген атауды ұсынды. Энгель бұл атауды ұнатпаса да, Тартикоффқа ол өте ұнады. Атау қалып қойды, түсірілім 1989 жылдың 20 тамызында «Dancing to the Max» атты алғашқы эпизодпен басталды.

Әннің тақырыбы

"Saved by the Bell" әнінің тақырыбын композитор Скотт Гейл Энгельдің тікелей нұсқауларына қайшы жазды. Энгель шоуды "Saved by the Bell" деп атаудан тоқтатып алмаса да, осы фразаның тақырыпта пайда болуын болдырмауға ниеттенді. Ол композиторлар тобына атауға сілтеме жасайтын ешқандай тақырыпты қабылдамайтынын айқын түрде бұйырды, ал топ осы фразаны жоюға келісті. Фильмнің сценарийін Беннет Трэмер жазды, ал режиссері – Дон Барнхарт. Бюджет шектеулеріне байланысты фильмнің көп бөлігі Санта-Моникада түсірілді, ал Гавайидегі түсірілімдерді жасау қиын болды. Энгель мен Барнхарт орналасқан жерді зерделегеніне қарамастан, Гавайидегі түсірілім кестесі өте ауыр болды. Жағажай сахналарында актерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін нағыз құтқарушылар каскадерлер ретінде шақырылды. "Saved by the Bell: Hawaiian Style" жоғары рейтингтерге ие болды және "Saved by the Bell: The College Years" сериалының ең үздік уақытта көрсетілуіне мүмкіндік берді.

Бөлек кәсіпорындар

Шоу екі спин-оффты (қосымша фильмдерді) жасауға лайықтай танымал болды, екеуі де 1993 жылы көрсетілді.

Колледж жылдары: қоңыраудың құтқаруы

"Қоңырау шалып құтқарылған" сериалының аяқталуынан кейін, "Қоңырау шалып құтқарылған: Жаңа сынып" сериалы үшін өткізілген фокус-топтан жаңа идея пайда болды: жаңа кейіпкерлер жасаумен қатар, түпнұсқа "Қоңырау шалып құтқарылған" актерлерінің тарихын жалғастыру. Жаңа сериал ең жақсы уақытта көрсетілді және түпнұсқа актерлерден тек Зак, Слейтер және Скрич ғана ойдан шығарылған Калифорния университетінде оқып, жаңа қыздардан құралған актерлік құраммен бірге пәтерде тұрды. Келли кейін пилоттық сериядан кейін актерлік құрамға қосылды. Премьераға көрермендер жақсы қызығушылық танытса да, "Толық үй" және "Құтқару 911" сериалдарының бәсекесіне байланысты рейтингтер тез төмендеді. Бұл екі сериал ең жақсы уақытта көрсетілетін, танымал және қалыптасқан сериалдар болатын. "Қоңырау шалып құтқарылған: Университет жылдары" сериалы он тоғыз сериядан тұратын бір маусымнан соң жабылды. Соңғы сериядағы оқиғалар тікелей екінші "Қоңырау шалып құтқарылған" фильміне – "Қоңырау шалып құтқарылған: Лас-Вегастағы той" – әкелді. "Қоңырау шалып құтқарылған: Жаңа сынып" сериалы 1993 жылдан 2000 жылға дейін жеті маусымды және 143 серияны қамтыды. Актерлік құрам үнемі өзгеріп отырды, ал Хаскинс жеті маусым бойындағы жалғыз тұрақты актер болды. Сериал көрермендер тарапынан көп жақсылыққа ие болған жоқ, және кейбіреулер оның түпнұсқа сериалдың тартымдылығын қайта жаңарта алмады деп санайды.

Кездесулер

2006 жылдың 9 сәуірінде Cartoon Network телеарнасының Adult Swim бөлімі Saved by the Bell телехикаясы 17 сәуірден бастап екі апталық арнайы көрсетілім ретінде түнгі сағат 00:00-де көрсетілетінін хабарлады. 2006 жылдың 19 сәуірінде Adult Swim өз веб-сайтында Saved by the Bell қайта түсірілімге кірісіпті деді. Бір апта өткен соң, бұл жарияланым әзіл екені белгілі болды. 2009 жылдың 27 наурызында NBC телеарнасының "Late Night with Jimmy Fallon" бағдарламасы Saved by the Bell актерлерін қайта қосылуға шақыру кампаниясын бастады. Жанкүйерлер онлайн петицияға қол қойып, актерлердің шоуда қайта бірігуіне қолдау көрсетті. Деннис Хаскинс, Ларк Ворхис, Марио Лопес, Элизабет Беркли және Марк Пол Госселар қайта қосылуға келісті. Госселар 2009 жылдың 8 маусымында "Late Night" бағдарламасындағы бір көріністе Зак Моррис рөлін қайта ойнады, сонымен қатар TNT арнасындағы "Raising the Bar" атты драмалық сериалын жарнамалады. Пародиялық сұхбат "Friends Forever" әнімен аяқталды, бұл ән бастапқыда Зак Аттак тобының орындауында болған, онда Зак гитарада ойнап, Фэллонның үй тобы The Roots-тың қосылуымен ән шырқады. Тиффани Тиессен Funny or Die веб-сайтына пародиялық видео жариялады, онда ол қайта қосылуға өте шаруалы болғанын мәлімдеді. Актерлер құрамы 2009 жылдың тамызында People журналы үшін фотосессияға түсті. Даймонд актерлердің қалған бөлігімен жағдайы нашар болғандықтан фотосессияға шақырылған жоқ. People журналының 1989 жылғы мұқабасындағы актерлердің суретінен Даймондтың суреті алынып тасталды, бұл 20 жыл өткен соң актерлердің қалай өзгергенін көрсету үшін жасалды. Актерлер тағы да жиналды, Хаскинс, Даймонд, Госселар, Ворхис және Лопес "Robot Chicken" анимациялық сериалының үшінші маусымындағы "Boo Cocky" атты эпизодта "Sawed by the Bell" пародиясЫнда өз дауыстарын берді. Госселар эпизодқа аудио түсіндірме де берді. 2015 жылдың 4 ақпанында актерлер Джимми Фэллонның "The Tonight Show" бағдарламасында пайда болды. Хаскинс, Госселар, Лопес, Беркли және Тиессен қатысты, бірақ Ворхис пен Даймонд қатыспады, Тиессеннің жүктілігі, Лопестің "Dancing with the Stars" бағдарламасына қатысуы және Берклидің "Showgirls" фильмі осы көріністегі әзілдердің нысаны болды.

Жаңғыру

2019 жылдың 17 қыркүйегінде Трейси Уигфилд шоураннер ретінде тағайындалып, NBC-нің жоспарланған Peacock стриминг сервисі үшін сериалдың жеке камерамен түсірілген жаңа нұсқасы дамытылып жатқаны жарияланды. Сериал "әлдеқайда жақсы жағдайдағы" және қара жұмысшы отбасыларынан шыққан Bayside High оқушыларының жаңа тобына бағытталған. Соңғылары Калифорния штатының қазіргі губернаторы Зак Морристің жоспары бойынша мектепке ауыстырылды. Оның басшылығындағы әкімшілік көптеген аз қамтылған мектептерді жапқандығы үшін сынға ұшырады, бұл шара штаттың үздік мектептеріне төмен кірісті оқушыларды жіберу мақсатымен жасалды. Беркли мен Лопес бастапқыда түпнұсқа сериал актерлерінің рөлдерін қайта ойнайтын бірден-бір актерлері ретінде жарияланды, Ларк Вурхис Лиза Терлдің рөлін бір эпизодқа қайта ойнады, ал Эд Алонзо да Макс рөлінде оралды. Сериалда жаңа кейіпкерлер ретінде Джон Майкл Хиггинс (Бейсайд жоғары мектебінің директоры, мистер Белдингтің орнына келген Тоддман рөлінде) және Джози Тота (Лекси рөлінде, "әдемі, өткір тілді, Бейсайд жоғары мектебінің ең танымал қызы, оған сыныптастары зор құрметпен қарап, сонымен бірге қорқады") қатысатыны расталды.

Saved By the Bell романдары тізімі

Шоу негізінде 22 жеке роман жазылған, олардың барлығын Бет Круз жазған (америкалық автор Бет Хендерсон қолданған псевдоним). Алғашқы 16-ын АҚШ-тағы Collier Books баспасы шығарды, Macmillan баспасының еншілес кәсіпорны. Соңғы 6 кітапты Simon & Schuster баспасының "Aladdin Paperbacks" баспасынан жарық көрді. Кейіннен 22 романының барлығы Ұлыбританиядағы Boxtree Ltd баспасында қайта басылды. Кітаптардың барлығы негізгі актерлік құрамды қамтиды және телешоулардағы негізгі сюжеттермен байланысты (бірақ көбінесе өзгеше және кеңейтілген) сюжеттерге ие. Төмендегі тізім бастапқы баспагерлер (Коллиер, содан кейін Аладдин) берген тәртіппен берілген, бірақ бұл кітаптардың алғаш басылған тәртібі емес: мысалы, Bayside Madness 1993 жылы шыққан кезде, кем дегенде бес басқа атаулар өткен жылы жарияланған болатын. Collier Books тек 1994 жылы 12-ші кітап, "Компьютерлік шатасу" (Computer Confusion) кітабымен нөмірленген тәртіпті (оның ішінде алдыңғы қақпақтағы нөмірлерді) енгізді. Boxtree 1995 жылы жарық көрген 10-шы кітап, "Келлидің Батыры" (Kelly's Hero) басылымының алдыңғы бетінде сандарды қосты.

№ Атауы Бастапқы баспагер Шығарылған күні(тері) Эпизодқа қатыстылығы
1 Bayside Madness Collier Books 1993 S4E2: "Студент мұғалімі аптасы" (12 қыркүйек, 1992)
2 Zack Strikes Back Collier Books 1992
3 California Scheming Collier Books 1993
4 Girls' Night Out Collier Books 1992
5 Zack's Last Scam Collier Books 1992
6 Class Trip Chaos Collier Books 1992
7 That Old Zack Magic Collier Books 1993
8 Impeach Screech Collier Books 1993
9 One Wild Weekend Collier Books 1992
10 Kelly's Hero Collier Books 1993
11 Don't Tell a Soul Collier Books 1994
12 Computer Confusion Collier Books 1994
13 Silver Spurs Collier Books 1994
14 Best Friend's Girl Collier Books 1994
15 Zack in Action Collier Books 1994
16 Operation Clean Sweep Collier Books 1994
17 Scene One, Take Two Aladdin Paperbacks 1995
18 Fireside Manners Aladdin Paperbacks 1995
19 Picture Perfect Aladdin Paperbacks 1995
20 Surf's Up! Aladdin Paperbacks 1995 тамыз
21 Screech in Love Aladdin Paperbacks 1995
22 Ex Zack Ly Aladdin Paperbacks 1995 желтоқсан

Шоуға қатысты бірнеше ресми емес кітаптар да жарияланды.

Атауы Авторы ISBN Баспагер Шығарылған күні(тері)
"Behind the Scenes at 'Saved by the Bell': An inside Look at TV's Hottest Teen Show" Бет Круз Prentice Hall & IBD 1993 жылдың 15 ақпаны
"Super Saved by the Bell Scrapbook" Бет Гудман Scholastic Trade 1993 жылдың 1 мамыры
"Saved by the Bell: Ring Out the Old, Ring in the New Scrapbook" Нэнси Э. Крулик Scholastic Paperbacks 1994 жылдың 1 мамыры
"Saved by the Bell: Guide to Life" Алан Сепинволл Running Press, U. S. 2011 жылдың 9 тамызы
"Saved by the Bell: 30 Years of Miss Bliss, Belding, Bayside, The Max and More" Кирк Куннингхам CreateSpace Paperback 2017 жылдың 21 ақпаны

Комикстер

1992 жылы Харви комикс қысқа ғана өмір сүрген "Saved by the Bell" комикс сериясын жариялады. Жеті саны шықты, оның ішінде Рождествоға және жазға арналған ерекше шығарылымдар болды. Комикс көбінесе жақсы қабылданалмады, комикстер туралы жазатын маман Мэтт Д. Уилсон: "шоудағы басты кейіпкерлердің бейнесі ең жақсы жағдайда да нашар болды" деді. 2014 жылы Lion Forge Comics өзінің барлық жастағы оқырмандарға арналған ROAR Comics баспасы "Saved by the Bell" комиксін жариялайтынын хабарлады. Комикс бастапқыда оқушылардың орта мектептегі бірінші жылында өтеді және классикалық серияның қазіргі заманға сәйкес жаңаруы болып табылады. Ол 2014 жылдың наурыз айында ROAR-дың "Punky Brewster" бейімдемесімен бірге жарық көрді.

"Қоңыраудың артында" кітабы

2009 жылы Дастин Даймонд шоу актерлері мен түсірілім тобының ішкі жағдайын өзінің көзқарасынан баяндайтын "Байинд дь Bell" атты кітап жариялады. Кітапта Даймондтың көптеген әріптестерінің және олардың сахна артындағы болжамды мінез-құлқының жағымсыз бейнесі суреттелген. Даймондтың кейбір мәлімдемелерін әріптестері жоққа шығарды, ал сыншылар оларға күмән келтірді. Сонымен қатар, Даймонд кітапта 2000 әйелмен қарым-қатынаста болғанын, олардың бірінің NBC балалар бағдарламаларының вице-президенті Линда Манкузо болғанын, ол одан 18 жас үлкен екенін айтады. Кейін Даймонд кітаптың мазмұнына жауапкершілікті мойындамай, оның жазба авторын сенсациялық оқиғаларды өңдеп шығарғаны үшін кінәлады. "Рұқсатсыз "Saved by the Bell" тарихы" 2014 жылдың 1 қыркүйегінде Lifetime арнасында көрсетілді.

Бейсайд! Музыкалық!

2013 жылдың қыркүйегінде «Бейсайд! Музыкалық!» – «Қоңырау шалыңдар» сериалының ресми рұқсаты жоқ пародиасы, Нью-Йорктің 80-ші театрында дебют жасады. «Бейсайд! Музыкалық!» «Нью-Йорк Таймс» сыншыларының таңдауы деп жарияланды. «Бейсайд! Музыкалық!» авторы және режиссері – «Шоугерлз! Музыкалық!» тудырған Боб пен Тобли МакСмит. «Қоңырау шалыңдар» сериалының адалдығына қарамастан, «Бейсайд! Музыкалық!» өте тілдік және ересектерге арналған көріністерге толы. Шоудың көрсетілім мерзімі 6 рет ұзартылды. «Бейсайд!» алғаш рет 2005 жылы «Бейсайд! Музыкалық емес!» деген атпен көрсетілді. Келесі жылы «Бейсайд 2! Electric Screechio» атты жалғасы шықты. Содан кейін шоу бірнеше жыл үзіліске түсіп, 2012 жылы Нью-Йорктің Крайн театрында жаңа сценариймен және актерлер құрамымен қайта ашылды. «Шоугерлз! Музыкалық!» жобасының сәттілігінен кейін, Боб пен Тобли МакСмит сценарийді қайта қарастырып, жаңадан өңдеді. Шоуда Дастин Даймонд және Деннис Хаскинс сияқты «Қоңырау шалыңдар» сериалының түпкілікті актерлері де қатысты.