Кіріспе

Dawson's Creek) – 1998 жылдың 20 қаңтарынан 2003 жылдың 14 мамырына дейін көрсетілген, Массачусетс штатының ойдан шығарылған Кейпсайд қаласындағы жақын достар тобының өмірі туралы американдық жасөспірімдер драмалық телесериалы. Сериалда Джеймс Ван Дер Бик Доусон Лири рөлінде, Кэти Холмс – оның ең жақсы досы әрі сүйіктісі Джой Поттер рөлінде, Джошуа Джексон – олардың досы Пейси Уиттер рөлінде, ал Мишель Уильямс – Нью-Йорк қаласынан Кейпсайдқа көшіп келген Джен Линдли рөлінде ойнады. Шоудың авторы Кевин Уильямсон, ал ол 1998 жылдың 20 қаңтарында The WB телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Оны Columbia TriStar Television (алтыншы және соңғы маусым алдында Sony Pictures Television деп аталды) өндірді және түсірілімдер Уилмингтон, Солтүстік Каролинада жүргізілді. Сериал 2003 жылдың 14 мамырында аяқталды. Барлығы алты маусымдық 128 бөлім түсірілді. "Баффи – вампирлерді өлтіруші" және "7-ші жұмақ" сериалдарымен бірге "Dawson's Creek" The WB телеарнасының флагмандық жобаларының біріне айналды және оның басты актерлерін халықаралық деңгейде танымал етті. 2007 жылы Entertainment Weekly журналының "Жаңа телекештер классикасы" тізімінде 90-орынды иеленді. Сондай-ақ, 1990 жылдардың соңында және 2000 жылдар басында жасөспірімдерге арналған шоулардың өркендеуіне бастау бергендігі айтылады.

Негізгі идея

Доусон Лири – Массачусетс штатының Кейпсайд қалашығындағы 15 жасар, ойшыл және болашақ режиссер. Ол бала кезінен бастап Джозефин "Джой" Поттермен ең жақын дос, ол оның бөлмесіне баспалдақ арқылы жиі келіп, бірге фильм көріп, достарымен түнде қалады. Анасы қатерлі ісікке шалдығып қайтыс болған, ал әкесі есірткі сату қылмысы үшін түрмеде отырған Джой, үлкен әпкесі Бессимен бірге тұрады, ол "The Icehouse" мейрамханасын басқарады. Доусон өзінің тағы бір жақын досы Пейси Уиттермен бірге бейнекассеталар жалға беретін дүкенде жұмыс істейді, ол сыныпта көңіл көтеруші, кейде Джоймен ұсақ-түйек дауласады. Доусон мен Джой бір-біріне деген тартымдылығын сезіне бастайды, бірақ Нью-Йорк қаласынан әсіресе әжесі мен атасымен бірге тұруға Кейпсайдқа көшіп келген Джен Линдлидің келуі олардың қарым-қатынасын өзгертеді. Сериал кейіпкерлердің өмірге келу жолын, сондай-ақ алғашқы махаббат, өлім, өзінің сексуалдық бағытын ашу, гомофобия, әлеуметтік теңсіздік, психикалық денсаулық және ажырасу сияқты мәселелерді зерттейді.

1-ші маусым (1998)

Бірінші маусымда Доусон, Джой және Джен арасындағы махаббат үшбұрышы көрсетіледі, оны кейбір сыншылар Арчи комиксінің Арчи, Бетти және Вероника кейіпкерлері арасындағы махаббат үшбұрышымен салыстырды. Телевизиядағы алғашқы кездесуінде Уильямсон атқарушы өндіруші Пол Ступинмен танысты; оған телевизиялық өндіріс үшін идеялары бар ма деп сұрағанда, Уильямсон Солтүстік Каролинадағы өзен жағасында өскен, болашақ режиссер және Стивен Спилбергті құрмет тұтқан жасөспірімдерге арналған сериал туралы ой ойлады. Ол сонымен қатар "90210" жасөспірімдер драмасынан шабыттанды, өйткені "сол кездегі жасөспірімдер аудиториясына тікелей үндеуді" қалады.

Кастинг

Доусон Крик жас басты жұлдыздары Джеймс Ван Дер Бик, Мишель Уильямс, Кэти Холмс және Джошуа Джексонның актерлік мансабын бастауға ықпал ететін болады, олар шоуға түсуге дейін әртүрлі деңгейде актерлік тәжірибе жинаған еді. Доусонның ең жақсы дос қызы Джоуи Поттер рөліне кастинг директоры еркекше мінезді актриса іздеді. Уильямсон мен оның командасы бастапқыда актриса Сельма Блэрді осы рөлге таңдауға жақын болды, ол "өте қатал, [бірақ] жүрегі зор" актерлік сынақтан өтті. Уильямсон оның Джоуи рөліне өте сәйкес келгенін ойлады, "оның көздері болды, олар жалғыздықтан тоңғандай" деді. Ол оны Калифорнияға шақырды, бірақ мектептегі қойылымдар кестесімен келіспеушілік туындағандықтан ол келе алмады. Ласси, Специс фильмдерінде және телекомедияларда эпизодтық рөлдерде ойнаған Уильямс, оның кейіпкері Джен Линдли әкесі төсекте жатқан жерін көріп, өзін "жөндеуді қажет ететін сынған балаға" айналдыратын жүректі көрінісімен Уильямсонды әсерлі қалдырды.

Өндіріс тобы

Бірінші маусымның барлық он үш сериясы бірінші серия эфирге түсуге дейін түсірілді. Екінші маусым аяқталғаннан кейін Уильямсон ABC арнасы үшін жаңа жоба – Wasteland жобасына көшті, бірақ кейін екі сағаттық финалды жазу үшін қайта оралды. Уильямсон кеткеннен кейін Алекс Ганса жаңа шоураннер болып тағайындалды, бірақ өндіріс тоқтатылып, үшінші маусымның басында актерлар сюжетке наразы болғандықтан Гансаның орнына, бұрын Уильямсон кеткенге дейін сценарий тобында болған Грег Берланти келді. Сериалдың сценарий тобының мүшелері – Джина Фаттор (Гилмор қыздары), Дженни Бикс (Секс және қала), Джули Плек (Вампирлік күнделіктер), Том Капинос (Калифорниялық) және Дана Баратта (Джессика Джонс) – кейін танымал телешоулардың жасалуына немесе сценарий жазуына қатысты.

Фильм түсіру орындары

Бірінші төрт маусымда «Доусонның сағаты» негізінен Уилмингтон қаласында, Солтүстік Каролина штатындағы EUE/Screen Gems студиясында және Уилмингтон маңында түсірілді. Саутпорт пен Райтсвилл Бич те Кэпсайд қалашығының порты ретінде пайдаланылды, ол Кейп-Кодтың орталық бөлігінде орналасқан. Шоу Уилмингтон аймағына зор пайда әкелді. Студияда бірнеше фильмдер, жарнамалар мен музыкалық бейнеклиптер түсірілгенімен, «Доусон Крик» көптеген жылдар бойы көптеген дыбыс жазу студияларын пайдаланған алғашқы туынды болды. Кейін «One Tree Hill» сияқты басқа да шоулар осы студиялардың бір бөлігін бірнеше жыл бойы пайдаланып, Уилмингтондағы кейбір орындарды қолданды. Бұл жоба қалаға бизнес әкелді, сонымен қатар фильм түсіру орны ретінде қаланың танымалдығын арттырып, туризмге серпін берді. Туристерге арналған арнайы нұсқаулық жарық көрді, онда шоуда түсірілген орындар көрсетілген. Алғашқы эпизодтардың ашылу титрлерінде және кейіннен түсірілген көріністер Массачусетс штатының жағалауындағы Мартас Виньярд аралында және Мейсонборода түсірілді. Нақты Icehouse жанындағы құрылыс жұмыстары продюсерлерді оны өртеп, сюжеттен алып тастауға мәжбүр етті. Шоуда көрсетілген Hell's Kitchen бары – Уилмингтондағы 118 Princess Street мекенжайында орналасқан табиғи тағамдар дүкені болатын, оны продюсерлер сатып алып, студенттік бар ретінде безендіріп, шоудың соңғы маусымында пайдаланды. Өндіріс аяқталғаннан кейін ғимаратты жергілікті мейрамхана иесі сатып алды, сонымен қатар декорациялар мен реквизиттердің көп бөлігін алып, оны сол атпен сақталатын нағыз мейрамхана мен барға айналдырды. «Титаник» сияқты фильмдердің көрсетілімінен бұрын кинотеатрларда трейлерлер көрсетілді, сонымен қатар жарнама тақталары да пайдаланылды, бұл The WB телеарнасын кинотеатрларда трейлерлер көрсеткен алғашқы телеарнаға айналдырды. 1997 жылдың жазында шоудан үзінділер телеарналар мен БАҚ өкілдеріне таратылды, бұл жасөспірімдер арасындағы ашық жыныстық әңгімелер мен мұғалім мен оқушы арасындағы романтикалық сюжет желісін қамтитын шоудың ашық мазмұнына қызығушылық тудырды. Шоу сол кездегі белгісіз актерлерді қысқы-көктемгі каталогында пайдаланды. 1998 жылдың қаңтарында Blockbuster видео дүкендерінде Паула Коулдың «I Don't Want to Wait» әнімен промо-роликтер көрсетілді. Сайтта пайдаланушылар «Доусонның мультимедиалық журналымен» және үй тапсырмаларымен таныса алатын, ол кітап белгілері қойылған веб-сайттарды қарап, CD-лерін тыңдай алатын. Олар кейіпкерлердің электрондық поштасын, чаттарын оқи алатын және олардың қоқыс жәшіктерін қарап шыға алатын. Шоудың қайталануларын Австралияда 9Go! телеарнасы көрсетіп тұрады. Шоу Ұлыбританияда бастапқыда Channel 4 телеарнасында көрсетілді, бірақ кейін соңғы екі маусымы Channel 5 телеарнасына көшірілді. 2007 жылы Channel 5 телеарнасының серік телеарнасы 5Star апта күндері қайталануларын көрсетуге кірісті. 2011 жылдың сәуірінен бастап Sky цифрлық платформасында Sony Channel арнасында көрсетілді. 2017 жылдың қарашасында толық серия Channel 4 стриминг қызметі All 4 телеарнасына қайта оралды. Сондай-ақ Финляндиядағы Yle телеарнасында көрсетілді. 2023 жылдың мамырында ITV2 телеарнасы әр апта сайын сағат түстен кейін «Доусонның сағаты» сериясының барлық эпизодаларын көрсетуге кірісті. Шоу Жаңа Зеландияда TV2 телеарнасында көрсетілді.

Синдикаттау

Dawson's Creek телеарнасы 2003 жылдан 2008 жылға дейін TBS арнасында көрсетілді, кейін 2006 жылдан 2007 жылға дейін Noggin арнасының түнгі бағдарламалық блогы The N-де көрсетілді, содан кейін The N арнасының тәулік бойы жұмыс істейтін нұсқасына көшіріліп, 2008 жылдың 31 желтоқсанына дейін көрсетілді. 2012 жылдан 2018 жылға дейін Pop арнасында, ал 2015 жылы қысқа мерзімге ABC Family арнасында көрсетілді.

Дау

"Даусон Крик" тұңғыш көрсетілімі алдында көп шу көтерді, бірнеше телеарна сыншылары мен тұтынушылардың құқығын қорғайтын ұйымдар оның күтілетін "ашық-қарапайым" сюжеттері мен әңгімелеріне алаңдаушылық білдірді. Осы дау Procter & Gamble Productions компаниясын, бастапқыда сериалдың бірлескен өндірушісі болған, жобадан бас тартуға мәжбүр етті. Ата-аналар Телевизиялық Кеңесі бұл шоуды 1997–1998 және 1998–1999 маусымдарының ең нашар бағдарламасы деп жариялады, себебі ол "балаларға арналған арналардың ең әдепсіз" бағдарламасы болып, "некеге тұруға дейінгі жыныстық қатынасқа ерекше ден қою", порнография мен контрацептивтерге сілтемелер жасау және шоудың гомосексуализмді қабылдауы сынға ұшырады. Бұрынғы UPN президенті Люси Салхани WB арнасын "Даусон Крик" шоуын көрсеткені үшін сынады, онда "жасөспірім кейіпкерлер ересектердің жағдайында" бейнеленген, ал арнаның өзі "отбасылық арна" болуы керек еді. Алайда, идеологиялық спектрдің екінші ұшындағы Ұлттық Әйелдер Ұйымы оған қолдау білдіріп, оны эфирдегі ең аз жыныстық құмарлық тудыратын шоулардың бірі деп атады. Көптеген сын-ескертпелер шоудың жоғары сынып оқушысы мен мұғалім арасындағы романтикалық қарым-қатынас туралы сюжетке ерте баруын айтты.

АҚШ теледидар рейтингілері

Маусым Эфир уақыты Телеарна Эпизодтар саны Маусымның басталуы Маусымның аяқталуы Телесезондық маусымдар Рейтингі Көрермендер саны (миллионда) 1 Сейсенбі 9/8c The WB 13 20 қаңтар 1998 19 мамыр 1998 1997–1998 #121 6.6 5.4 4.4 4 23 4 қазан 2000 23 мамыр 2001 2000–2001 #121 4.6 5 23 10 қазан 2001 15 мамыр 2002 2001–2002 #121 4.1 6 24 2 қазан 2002 14 мамыр 2003 2002–2003 #134 4.1

NBC, ABC және CBS сияқты ірі телеарналармен салыстырғанда «Доусон Крик» аса үлкен рейтингке ие болмаса да, ол жас көрермендерге өте ұнады және WB телеарнасы үшін маңызды шоуға айналды. Ол сол кездегі қыз-келіншектер арасындағы ең жоғары рейтингті бағдарлама болды. Бірінші маусымның ең жоғары рейтингті эпизоды – финалы, ол елу тоғызыншы орынды алды, ал екінші ең жоғары рейтингті эпизод – екінші бөлім (мүмкін, басқа ірі телеарналар Левински даулы оқиғасы кезінде президент Клинтонның Мемлекеттік хабарламасын өздерінің әдеттегі бағдарламаларынан гөрі көрсеткендіктен, оның рейтингі жоғары болды). Сериалдың соңғы эпизодын АҚШ-та 7,3 миллион көрермен тамашалады, бұл оның ең көп көрермен жинаған эпизоды болды.

Бөлек өнімдер

Шоу, теледидар сарапшылары Тим Брукс пен Эрл Марш айтуынша, "жартылай спин-офф" – "Жас американдықтар" сериалының туындысы болды. "Жас американдықтар" сериалының басты кейіпкері Уилл Крудски (Родни Скотт) шоудың үшінші маусымының соңында Доусон, Джой және Пейсидің бұрын кетіп, содан соң қайта келген досы ретінде таныстырылды. Оның кейіпкері осы сюжеттік желіге дейін есімдерін тілге тиек етпеген және үшінші маусымның "Маған махаббат көрсет" атты эпизодынан кейін сериалда қайтадан көрсетілген жоқ. "Жас американдықтар" сериалын "Даусон Крик" сериалын түсірген Columbia TriStar Television компаниясы жасады және 2000 жылғы жазғы демалыс кезінде "Даусон Крик" сериалының эфир уақытында көрсетілді. "Жас американдықтар" сериалында 8 эпизод болды. Сериалдың толыққанды спин-офф емес, жартылай спин-офф деп есептелуіне себеп – Уилл кейіпкері бастапқыда "Даусон Крик" үшін жазылмаған, ол тек "Жас американдықтар" сериалының идеясын дамыту және қалыптастыру үшін "Даусон Крик" сериалына енгізілген.

Шетелдік қайта құрулар

Шоу Аргентинаның "Verano del '98" телесериалының жасалуына әсер етті, ол "Dawson's Creek" сериалының ашық еліктеуі деп сынға ұшырады. 2007 жылғы "Кавак Йеллери" жастар драмалық сериалы да осы шоудың түрік тіліндегі жаңа нұсқасы болып табылады.

Музыка

Популярлы музыканы және тәуелсіз және альтернативті рок жанрларындағы жаңа таланттарды таңдап алып, «Доусон Крик» 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында жасөспірімдер мен басқа да драмалық сериалдардың теледидар музыка мәдениетін қалыптастыруға зор ықпал етті. Эпизодтардың музыкалық сүйемелдеуін атқарушы продюсер Пол Ступин, музыка жетекшісі Джон Маккалоу және продюсер Дрю Матич бақылады, олар әртістерге атаққа жетуге көмектесті және маңызды шығармашылық шешімдер қабылдады. Бірінші маусымның музыкасын Адам Филдс жазды, соның ішінде барлық алты маусымда қолданылған «Тітулдер тақырыбы» да бар. Үшінші маусымнан бастап бюджеттік себептермен «I Don't Want to Wait» әні DVD нұсқаларының басынан алынып тасталды және оның орнына канадалық фолк әртісі Янн Арденнің «Run Like Mad» әні қойылды. Сериалдың көрсетілімі кезінде «Доусон Крик» саундтрек альбомының екі томы жарық көрді. «Dawson's Creek» альбомы 1999 жылдың сәуірінде сериалдың бірінші маусымынан кейін шықты және бүкіл әлемде үлкен жетістікке жетті. Ол Австралияның альбомдар тізімінде бірінші орынға шықты, сондай-ақ Австрия, Норвегия, Швеция және АҚШ-та топ-5-ке кірді. Алғашқы алты айда альбом әлем бойынша 1,5 миллионнан астам дана сатылды және Австралияның Ұлттық дыбыс индустриясы қауымдастығы (ARIA) үш платиналық, ал Американың Ұлттық дыбыс индустриясы қауымдастығы (RIAA) алтын сертификат берді. «Dawson's Creek» – 2-том 2000 жылдың қазан айында сериалдың төртінші маусымының тұсаукесерімен бірге жарық көрді. Бұл альбом Австрия мен Швейцарияның альбомдар тізімінде алғашқы жиырмалыққа енді, ал АҚШ-тың Billboard 200 тізімінде 50-орынды иеленді.

Кітаптар сериясы

Simon & Schuster он бес томдық, көптеп таралатын жұмсақ мұқабалы романдық сериясын жариялады. Сериалдың сценарийшілері болып жұмыс істеуге дейін Лиз Тигелар мен Анна Фрике шоуға қосымша, жасөсперімдерге арналған, қызықтырушылық тақырыбындағы серия жазды.

Мұра

Шоудың мәдени өлшеуіш ретіндегі ықпалы бұқаралық ақпарат құралдары мен сыншылар тарапынан кеңінен мойындалды. BuzzFeed News сайтындағы мақаласында Сэнди Ранкадува шоудың Колумбин және 9/11 оқиғалары кезінде өскен жастармен қалай резонансқа түскені туралы былай деп жазды: "Өз орнын түсінуге тырысатын жасөспірімдер үшін өмірде айналасындағы оқиғалардың мағынасы жоққа шығуы жиі болатын. Сондықтан, айналасындағы ересектерге қарағанда өзін-өзі жақсы түсінетін, адасқан, шеттен келген жасөспірімдерді бейнелейтін шоу көптеген американ жастары үшін көңіл көтеруге айналды. Бірақ ностальгиялық элементтеріне қарамастан, "Даусон крик" көрермендерге ақылды, жанкешті, эмоционалды кейіпкерлердің тұрақтылық іздеуін, олардың күресіп, бақыланатын ортада табысқа жетуін көрсету арқылы емдік әсер етті. Кейіпкерлердің алуан түрлілігі әркімге кем дегенде бір адамды қолдауға және онымен бірдей сезінуге мүмкіндік берді, әсіресе жасөспірім қыздар үшін". Үшінші маусымның финалы "True Love" эпизоды The Ringer журналының ғасырдың 100 үздік телеэпизоды тізімінде 50-орында тұр. Джек Макфи кейіпкері теледидардағы ең прогрессивті гей рөлдерінің бірі деп аталды, ал оның Итанмен өбісуі алғашқы рет телеарнада екі гей ер адам арасындағы романтикалық өбісі болды. "Даусон крик" шоуының танымалдылығы мен сәттілігі келесі жасөспірімдер шоуларына жол ашты деп есептеледі. 2018 жылы EW журналының Кристен Болдуин былай деді: "Даусонсыз (және оның бастапқы актрисасы Баффи вампирді өлтіруші) біз ешқашан Ривердейлдегі сөзді көп қолданатын, поп-мәдениетке құмар жасөспірімдерді көрмеуші едік. Сонымен қатар, "Фелисити" мен "Шарм" (1998), "Популярлы", "Фрикс және Гекс" (әрине, "Даусонның анти-Кригі" деп аталды), "Розуэлл" (1999), "Гилмор қыздары" (2000), "Эвервуд" (2002) немесе 2003 жылғы "Бір ағаш төбе" және "О.С." болмас еді. Ақырында, Сет Коэн кім, егер не Дейсон Лиридің сөйлеуге жақын, еврей ұлтынан болмаған нұсқасы болмаса?". Шоудың қайта оралуына арналған обложка шыққан күні Hulu платформасындағы трафик төрт есе өсті. Қайта түсіру мүмкіндігі туралы сұралғанда, Кейти Холмс былай деді: "Мен шоуды жақсы көретінімнің себебі, ол әлеуметтік желілер мен интернетке дейінгі уақытта болды, және біз оны түсіріп жатқанда ол ностальгиялық сезім тудырды. Сондықтан, шын айту керек, мен оны қазіргі күйінде ұнатып қаламын". Кевин Уильямсон қосты: "Даусон крик" сол кезде менің өзімді білдіруімнің жолы болды. Ал енді мен басқа жаста, басқа уақыттамын. Мен эмоционалды жағынан не ұсына алатынымды білмеймін. Мен басқа біреудің оны жасауын күтемін. Менің ойымша, бұл мен болмаймын. Бірақ мен оны көруге қуаныштымын". Сериал 1998 жылғы MTV кино марапатында және "Қорқынышты фильмде" пародияланды, соңғысында Джеймс Ван Дер Бик камео рөлде ойнады. Джеймс Ван Дер Бик 2001 жылы Джейсон Биггспен бірге "Джей және Тымшыл Боб қарсы шабуыл" фильмінде Джей мен Тымшыл Бобтың "Блантмен және Хроник" атты кинолық бейнесі ретінде пайда болды. Фильмде Джейсон Биггс Джеймстің Доусон кейіпкерін Джошуа Джексонның Пейси Уиттер кейіпкерімен шатастырады. Доусонның жылап тұрған беті Ван Дер Бик мойындаған мемге айналды.