Кіріспе

Бұрынғы қайырымдылық қоры «Уильям Волкер қоры» 1932 жылы Канзас-Сити, Миссури штатындағы кәсіпкер және үй жиһаздары саласындағы ірі кәсіпкер Уильям Волкер құрған қайырымдылық қоры болды. Волкер бұл қорды мұқтаждарға көмек көрсету, Канзас-Ситидің денсаулық сақтау және білім беру жүйелерін жақсарту, сондай-ақ қалалық басқарудағы жемқорлық саясатына қарсы күресу мақсатында құрды. 1947 жылы Волкер қайтыс болғаннан кейін, оның туысы Гарольд В. Луноу қордың бұрынғы мақсатын жалғастырды, бірақ сонымен қатар қорды еркін нарық экономикасы туралы идеяларды тарату және насихаттау үшін де пайдаланды. Луноу қордың басқарушысы болған кезеңде «Уильям Волкер қоры» көп көлемде қаржыға ие болған санаулы либертариандық ұйымдардың біріне айналды, бұл оны АҚШ-тағы қазіргі либертариандық және консервативтік қозғалыстарды дамытудағы маңызды лидерге айналдырды.

Уильям Волкер және қордың құрылуы

Уильям Волкер 1859 жылы Германияның Ганновер қаласында дүниеге келді. Оның отбасы 1871 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп, қаланың бір бөлігін өрттен кейін қалпына келтіргеннен кейін қазан айында Чикагоға қоныстанды. Ресми өмірбаян бойынша, Волкер «әлемнің барлық аймақтарынан келген қайырымды адамдардың қолдауымен құрылған, кең ауқымды, спонтанды көмек көрсету жүйесін көрді» (23). Отбасылық дәстүрге сәйкес, бұл оқиға Волкерді жеке қайырымдылықтың күшіне сендірді. Чикагода неміс иммигранты ретінде өскен Волкерді қайырымдылыққа оның анасы берген пиетистік христиандық рухы ынталандырды, ол Матай ілтебігінен анонимді сыйлық беру туралы аятты ерекше атап өтті. Канзас-Ситиде ол күнделікті түрде қайырымдылық жасады, әсіресе ұйымдастырылған қайырымдылық қорымен қамтамасыз етілмегендерге көмек көрсетті. Волкер евангелиелік құндылықтармен тәрбиеленді, ол жақсы жұмыс істеуді және шаруашылдықты қалайтынын, мұқтаждарға көмектесуді, бірақ тегін ақша беруге қарсы болды. Волкердің туған Германиясындағы әл-ауқат желілері гильдиялық дәстүрлерден пайда болды, бұл кедейлікті жеңілдетудің ұжымдық тәсілін ұсынды, мұнда көмек қысқа мерзімді жұмыс жобаларымен алмастырылды немесе тікелей төлемнің орнына қысқа мерзімді несие ретінде берілді. 1909 жылы Волкер және оның серіктестері өздерінің мандатын кеңейтіп, қасірет пен кедейлікті жеңу үшін Қоғамдық әл-ауқат жөніндегі кеңес құрды. Олар кедейліктің себептерін зерттеу және халықты соған қарсы тәрбиелеу арқылы кедейлікті жоюға тырысты. Олар әлеуметтік жұмыскерлерді оқытып, тегін заңдық көмек көрсетіп, кедейлерге қарыз беріп, тіпті бизнесті қауіпсіздік пен «әдептілік» үшін тексерді. Канзас-Ситидегі қылмысқа көп жыл бойы назар аударғанмен, кеңес жемқорлық саясатын қолға алу үшін өз аясын кеңейткенде, көп ұзамай қиындыққа тап болды – әсіресе Пендергаст ағайындыларынан. Пендергаст ағайындылары Кензас-Ситидің Батыс Боттомс ауданындағы кедейлерді (көбінесе иммигранттар, католиктер және біліктілігі жоқ жұмысшылар) көмір отыны және басқа да қаржылық көмекпен қамтамасыз ету арқылы олардың саяси мәселелердегі қолдауын алды. Бұл арандату Пендергасттарға Батыс Боттомсты (қомар ойындары мен басқа да жамандықтарға әйгілі индустриялық және ойын-сауық ауданы) басқару арқылы байыуға мүмкіндік берді. Пендергаст машинасының махинацияларына байланысты Батыс Боттомс көбінесе Тыйым салуды елемеді. Волкердің кеңесін қауіп ретінде қарастырған «Босс Том» Пендергаст өзінің саяси байланыстарын қаланың қаржыландыруын тоқтату үшін пайдаланды. Бұл топтың қаржылық қажеттіліктерін Волкерге жүктеді. Пендергаст өзінің жақтастарының кеңеске тағайындалуын да қамтамасыз етті, 1918 жылға қарай ол өзінің саяси машинасының бір бөлігіне айналды. Қордың жарғысында «ауруларға, қарттарға және көмексіздерге күтім жасау», «адамдардың физикалық, психикалық, моральдық және рухани жақсартуы үшін құралдар мен мүмкіндіктер беру», «тұрмыс және еңбек жағдайларын жақсарту» және «білім беру және білім беру мүмкіндіктерін» ұсыну туралы айтылған (209–210). «Сайлаушылар бұрын-соңды болмаған көлемде сайлауға келгенде, түстен бұрын көптеген ұрыстар мен ұрланулар тіркелді». Таңдау Пендергасттың қолдауымен келген демократиялық кандидаттар мен реформаторлық Азаматтар бірігуі кандидаттарының (республикалықтар мен Пендергастқа қарсы шыққан демократтар) арасында болды. Азаматтардың бірігуі партиясын Миссури университетінің бұрынғы президенті доктор Росс Хилл басқарды, ол Пендергасттың демократ мэрі Брайс Э. Смитті көптеп пара алу, алаяқтық жасау және полиция бөлімінің гангстерлермен келісімге келуіне жол беруіне айыптады. Машина реформаторларға екі кеңес орыннан айырылды, бірақ көбінесе үстемдік танытты, осылайша Пендергасттың беделін бүкіл штат бойынша арттырды. Сайлаудағы сәтсіздікке қарамастан, Луноу Волкердің қаржысын пайдаланып, Пендергасттың саяси машинасымен күресу үшін саяси реформаларға ұдайы қолдау көрсетті. Луноудың басшылығымен қор назарын Канзас-Сити аймағындағы қайырымдылық ұйымдарынан ауыстырып, АҚШ-тағы Ескі Оң және австриялық экономикалық ой-пікірді қабылдауды арттыру үшін бірқатар стратегияларды жүзеге асыра бастады. Осы кезеңде Луноу Ф. А. Хайектің «Құлдыққа апаратын жол» сияқты кітаптарын оқып, классикалық либерализмнің жақтаушысы болды. Луноудың осы идеяларға берілгендігі арта түскенде, ол Волкер қорынан либералдық және консервативтік мақсаттарға үлкен үлес қосты. Қор Фридрих Хайекті Чикаго университетіне әкелуде маңызды рөл атқарды. Сондай-ақ ол сол кезде американдық университеттерде орналаса алмаған көптеген классикалық либерал ғалымдарын, мысалы Людвиг фон Мизес және Аарон Директорды қолдауға көмектесті. Ұлттық кітап қорының еншілес компаниясы арқылы Волкер қоры АҚШ-тың барлық колледж кітапханаларына либералдық және консервативтік ғалымдардың кітаптарын таратты.

«Жақсы рекрутер» Ф. А. Харпердің тікелей басшылығымен қор жүйелі түрде көптеген жас либералдық және консервативтік ғалымдарды тартты.

Дау-жанжал және құлдырау

1960 жылдардың басында Луноудың қорды басқаруы үнемі өзгеріп, тұрақсыздыққа ұшырады, ал 1963 жылдың басында ол Харпер мен Ротбардты қоса, көптеген қызметкерлерін кенеттен жұмыстан босатты. Ол Рашдуниден кейін көп ұзамай өзі де жұмыстан шығарылды. Рашдуни/Хогган даулары Бьерли мен Коучты орталыққа қолдау табуға тырыстырды, тіпті Луноу қарттап, ауырып, ұйымды қолдауға шамасы келмей қалғанда да. Олар Стэнфорд университеті мен Гувер институтына қалған Волкер ақшасының бірнеше миллион долларын ұсынып, бірақ қолдау алмады. Орталықтың қызметі қысқа болды және 1964 жылдың соңында Коуч пен Бирли Стэнфорд пен Гуверден қолдау ала алмағандықтан жабылды. Қордың құжаттары жоғалып кетті.