Кіріспе

The Final Experiment (алғашқы атауы Ayreon: The Final Experiment) – 1995 жылы жарық көрген голланд прогрессивті металл жобасы Ayreon-ның тұңғыш студиялық альбомы. Бастапқыда автор аты көрсетілмеген, бірақ жазба компаниясының ұсынысымен тақырып бөлініп, голланд музыканты Аржен Энтони Лукассеннің Ayreon жобасының аты ретінде пайдаланылды. 2004 жылы Аржен Inside Out жаңа жазба компаниясына көшті, осыған байланысты Ayreon-ның барлық бұрынғы шығарылымдары, соның ішінде The Final Experiment қайта жарық көрді. Бұл қайта шығарылымға бастапқы альбомдағы тректердің (немесе тректер бөліктерінің) тоғыз қайта өңделген жазбалары бар бонус CD қоса тіркелді, жазбаларда әртүрлі әншілер мен толық акустикалық аспаптар қолданылды. Аталған идея "Computer Eyes" (Actual Fantasy альбомынан), "Web of Lies" (01011001 альбомынан), сондай-ақ "Evil Devolution" (Into the Electric Castle альбомынан) тректерінде айқын көрінеді.

Жасау

1992 жылы "Vengeance" тобынан кеткеннен кейін Аржен жаңадан тапқан шығармашылық еркіндігімен жеке шығармалар жазуға және жаздыруға кірісті. Жаңа музыканы коммерцияландыруға рекорд компаниясының ынтасымен, Аржен 1993 жылы өзінің орта аты Энтонимен "Pools of Sorrow, Waves of Joy" атты алғашқы жеке альбомын шығарды. Альбомда музыкалық бағыт болмады, ол стильдер мен жанрлардың әртүрлі қоспасына айналды. Альбом коммерциялық тұрғыдан сәтті болмаса да, ол Ayreon жобасының негізін қалады. 1960 және 70-жылдардағы ортақ стильдік ерекшеліктері бар бірнеше альбом Арженге өмір бойы үлкен әсер етті. Динамикалық және қызықты музыка, эмоциялық лирика және Эндрю Ллойд Веббердің "Jesus Christ Superstar" және The Who тобының "Tommy" сияқты альбомдардағы актерлік құрам Арженді рок-опера жазуға шабыландырды. Аржен өзінің ойынша альбомды қалағандай дамыта алатын жағдайда жұмыс істеді, жолында ешқандай компромисске бармады. Оның көзқарасы "Соңғы эксперимент" альбомында көрініс тапты, және бірнеше рекордтық лейблдерден бас тартқаннан кейін, шағын голланд лейблі қабылдады. Жоба қаржылық жағынан қиын болды, бірақ әкесінен алған субсидиялардың арқасында аяқталды және келесі Ayreon альбомын шығаруға жеткілікті табыс әкелді.

Алдын ала сөз

2084 жылы ғалымдар уақыт телепатиясы арқылы өткенге хабар жіберудің жолын тапты. Көптеген түрлі себептерден Жерге қауіп төніп, жартылай қирап бара жатқанда, олардың экспериментке деген жалғыз үміті – Жердің болашақ тағдырынан сақтандыру үшін өткенге ескерту.

Бірінші акт

Телепатиялық хабарларды қабылдайтын Айреон – VI ғасырдағы Ұлыбританияда өмір сүрген соқыр әнші. Ол туған күнінен бастап қараңғылықта өмір сүрді, бірақ бір күні бәрі өзгереді – Айреон суреттерді көре бастайды. Әнші бұл көріністерді Уақыт Тәңірлерінің жібергеніне сенеді. Жердің қанша уақыттан кейін жойылатынын білмей, Айреон соғыстар, табиғи апаттар мен компьютерлік технология туралы әндер айтып, Жердің апатқа ұшырау оқиғасын таратуға шығады. Оның айтқан қорқынышты әңгімелері ауыл тұрғындарын қорқытып, оны елден қуады.

ІІ акт

Жалғыз және ауылынан қуылған Айреон Артур патшаның сарайына барады. Белгілі әнші болғандықтан, оған патшаның өзінің сарайындағы ассамблеяда өз көріпкелдіктерін жырлауға рұқсат беріледі.

ІІІ акт

Болашақты көре білу қабілетіне қызығатын, бірақ Айреонның хабарына ашуланған сарайдың әйбары Мерлин, сотты оның музыкант екеніне көндіреді.

IV акт

Мерлин Айреонды мәңгілікке үнсіз қылған жөн деп ойлайды және оны қарғысқа тосып жібереді. Қарғыс аяқталған соң Мерлин қателігін түсінеді, бірақ ол үшін кеш болады. Содан кейін сиқыршы бұл хабардың 20 ғасырдың соңында тағы бір жыраудың санасына жететінін айтады.