Кіріспе

1909 жылғы Альберта провинциясының жалпы сайлауы – Канаданың Альберта провинциясында өткен екінші жалпы сайлау. Ол 1909 жылдың 22 наурызында Альбертаның 2-ші заң шығарушы органына 41 мүше сайлау үшін өтті. Премьер-министр Александр К. Резерфорд басқаратын Либералдық партия қайта сайланды, заң шығарушы органның 41 орынының 36-сын жеңіп, көпшілік үкімет құрды және дауыс берушілердің шамамен 60 пайызын алды. Альберт Робертсон басқаратын Консервативтік партия тағы да ресми оппозиция құрды, оның құрамында бар болғаны екі мүше болды, ал Робертсонның өзі Хай-Ривердегі өз округінде жеңіліске ұшырады. Қалған үш орын кіші партиялар мен тәуелсіз кандидаттар арасында бөлісті. Сайлауға дейін, 1909 жылдың ақпанында Заң шығарушы ассамблея Альбертаның Заң шығарушы ассамблеясына қатысты заңды қабылдады, ол заң шығарушы органда 16 қосымша орын құрды, мүшелер санын 25-тен 41-ге дейін кеңейтті және провинциялық сайлау округтерінің шекараларын қайта бөлді. Аудандық қайта бөлу процесінің бір бөлігі ретінде Кроуснест өткелі аймағы Пинчер-Крик сайлау округінен бөлініп, Роки-Маунтин деп аталған жеке округ ретінде құрылды. Бұл жаңа округте көміршілердің көп саны болды, бұл сайлау нәтижесінде социалистік кандидаттың сайлануына әсер етті. Эдмонтон мен Калгари қалаларының халқының өсуіне байланысты әрбір қалаға заң шығарушы органда қосымша орын берілді. Нәтижесінде, бұл қалаларда көпмандатты округтер құрылды, бұл сайлаушыларға блоктан дауыс беру жүйесін пайдаланып екі дауыс беруге мүмкіндік берді. Эдмонтонда екі либералдық кандидат екі орынға сайланды, ал Калгарида бір либералдық және бір консервативтік кандидат жеңіске жетті. Бұл Альбертаның саяси тарихында әртүрлі партиялардан мүшелерді қамтитын аралас өкілдіктің бір округтен туындаған алғашқы жағдайы болды. Атабаска сайлау округіндегі сайлау 1909 жылдың 15 шілдесінде өтті, округтің қашықтығына байланысты. Сайлау премьер-министр Резерфордтың либералдық үкіметі үшін үлкен жетістік болғанына қарамастан, оның әкімшілігі сайлаудан кейін көп ұзамай Альберта және Ұлы су жолдары темір жолына қатысты дауға тартылды. Бұл дау Либералдық партияны екіге бөлді және Рутерфордты 1910 жылы отставкаға кетуге мәжбүр етті. Альбертаның бас судьясы Артур Сифтон партиялық бірлікті қалпына келтіру мақсатымен Альбертаның екінші премьер-министрі болып тағайындалды.

1905 жылғы жалпы сайлау

1905 жылғы Альбертадағы жалпы сайлау Рутерфорд басқарған күшті Либералдық партия мен Р. Б. Беннетт басқарған нашар ұйымдастырылған Консервативтік партия арасындағы қаһарлы күрес болды. Либералдардың Рутерфордтың бірінші премьер-министр болып тағайындалуы және олардың жоғары ұйымдастыру қабілеті арқасында үстемдік ететін жағдайы болды. Бұл факторлар Либералдық партияның заң шығарушы органның 25 мандатының 22-сін жеңіп алып, айқын жеңіске жетуіне әсер етті. Консервативтік партия, керісінше, тек екі мандатқа қол жеткізді. Тарихшы Льюис Томас либералдардың үлкен жеңісін олардың билікте болуымен байланыстырады. Либералдық үкімет билікте болған екі айдың ішінде ешқандай да скандалға немесе саяси қателіктерге тап болған жоқ, бұл оппозицияның оларды тиімді сынға алуын және қарсы тұруын қиындатты. Сонымен қатар, либералдар провинциялық және федералдық деңгейдегі үкіметтік құрылымды бақылауға алды. Томас либералдық тағайындауларға қатысты бірнеше жазбаша ұсыныстардың сақталғанын атап өтеді, бұл олардың ықпалды қолдау көрсету мүмкіндігін көрсетеді. Бұдан өзге, Томас Консервативтік партияның мектеп жүйесі мен мемлекеттік жерлерге провинциялық бақылау сияқты мәселелердегі қатаң ұстанымдары сайлаушылардың назарына ілікпегенін айтады. Консерваторлар жеңіліске Рим-католиктерінің дауысының себеп болғанын мәлімдеді, олар Уилфрид Лориерге жеке мектептерді қолдағандықтан жақсы көріс көрсеткен. Беннеттің өзі Калгариде Уильям Генри Кушингке 37 дауыспен жеңілуіне Рим-католик мүдделері, жұмысшылар дауысы және сайлау науқаны кезінде округтен кетіп қалғаны себеп болғанына сенді. Осының салдарынан Беннеттің жетекші лауазымынан кетуімен қатар, ол уақытша саясаттан шеттеді.

Қосалқы сайлау

Альберта заң шығарушы органының бірінші сессиясында төрт толықтыру сайлауы өтті, олардың үшеуі 1906 жылы болды. Осы толықтыру сайлауларының әрқайсысында үстемдік құратын Либералдық партия орынды сақтап қалды. Бірінші толықтыру сайлауы Летбридж қаласында Либералдық Леверет Джордж Де Вебердің 1906 жылғы 8 наурызда Канада Сенатына тағайындалғаннан кейін өтті. Либералдық кандидат Уильям Симмонс 43,9 пайыз дауыспен жеңіске жетті, ол 37,4 пайыз дауыс алған Лейбористтік кандидат Фрэнк Генри Шерманды және 18,7 пайыз дауыс алған Консервативтік кандидат А. Е. Кефферді жеңді. Вермильон округінен сайланған Мэтью МакКоули Эдмонтон федералдық қылмыстық орындау орталығының бастығы болып тағайындалғаннан кейін, Либералдық Джеймс Бисмарк Холден 1906 жылғы 16 шілдеде оның ізбасары ретінде жарияланды. Сол сияқты, Глейхен округінен сайланған Чарльз Стюарт 1906 жылғы қазан айында Солтүстік-Батыс территориясының Жоғарғы сотына тағайындалғанда, толықтыру сайлауы өтті, нәтижесінде Либералдық кандидат Езра Райли 56,3 пайыз дауыс жинап, Консервативтік кандидат Уильям Л. Уолшты жеңді. 1909 жылғы Летбридждегі толықтыру сайлауында Уильям Симмонстың 1908 жылғы Канаданың федералды сайлауында Медисин Хэттен қатысу үшін отставкаға кеткені үлкен тосынсый болды. Лейбористтік кандидат Дональд МакНабб 1909 жылғы 8 қаңтарда Летбридж округінің өкілі болып жарияланды, ол Альбертаның алғашқы Лейбористтік партиясының өкілі атанды.