Кіріспе

Витанонио "Тонио" Лиуцци (туған 6 тамыз 1980 жыл) - итальяндық кәсіби жарыс жүргізушісі. Бұрын ол Формула 1-де Red Bull, Toro Rosso, Force India және HRT командалары үшін жарысқан.

Картинг

Локоротондода, БА, Апулияда туған Лиуцци, көптеген автожарыс жүргізушілері сияқты, 9 жасында картингпен мансабын бастады. 1993 жылы Италияның картинг чемпионатында жеңіске жетті, ал 1995 жылы Картинг әлем чемпионатында екінші орын алды және Еуропа чемпионатында бесінші орынды иеленді. 2001 жылы ол Картинг әлем чемпионатының чемпионы атанды. Шумахердің "үй" трассасы саналатын Керпенде "Формула-1" чемпионы Майкл Шумахерді жеңді.

Формула Renault, F3 және F3000

Содан кейін Лиуцци автомобильдерге ауысты, 2001 жылы Германия Формула Рено чемпионатында екінші орынды жеңіп алды. 2002 жылы Германия Формула 3 чемпионатында жарысқан ол Red Bull Junior командасына қосылды, алайда тоғызыншы орынмен ғана шектелді. Сол жылы ол Имола халықаралық F3 жарысын ұтып алды және Coloni Formula 3000 командасы мен Формула 1 конструкторы Williams үшін сынақ жүргізуге мүмкіндік алды. Red Bull Лиуцциді 2003 жылғы F3000 маусымына шақырды, онда ол төртінші орынды иеленді. Келесі F3000 маусымында ол Arden командасына ауысты, онда он жарыстың жетісінде жеңіске жетіп, бір жарыс қалғанда чемпион атанды.

2004 жылғы қысқы Формула-1 шұғылдандыру

Лиуццидің Формула 3000-дегі өнері Феррари оны Формула 1 командасында сынақ жүргізуші ретінде немесе Ферраридің ұзақ жылдар бойы қозғалтқышпен қамтамасыз етіп келген, тығыз байланыста болған Sauber командасында жұмысқа тартуы мүмкін деген пікірлерге орын берді. Ол 2004 жылдың қыркүйегінде Sauber командасымен сынақ жүргізді, бірақ сынақтан аз уақыт бұрын команда бұрынғы әлем чемпионы Жак Вильнёвпен екі жылдық келісімшартқа қол қойғанын мәлімдеді. 2004 жылдың қараша айында Лиуцциге Red Bull командасы сынақ жүргізу мүмкіндігін берді және ол 2005 жылдың қаңтарында олардың қатарына қосылды.

Red Bull (2005)

Бастапқыда оған Дэвид Коултардпен бірге орын берілуі мүмкін болған, бірақ Red Bull Кристиан Клиенді таңдап, Лиуцциді тест-жүргізуші ретінде қалдырды. Клиен алғашқы үш жарыста жақсы өнер көрсеткеніне қарамастан, Red Bull маусым басталмас бұрын жасасқан келісім бойынша, екеуі де жарысқа қатыса алатын болады деп шешті. Лиуцци Сан-Марино, Испания және Монако Гран-прилерінде Клиеннің орнын алмастырды. Сан-Маринода екі BAR жүргізушісінің дисквалификациялануына байланысты Лиуцци дебюттік жарысында алғашқы ұпайын енгізді. Испания және Монако Гран-прилерінен кейін, оған Еуропа Гран-приінде тағы бір жарыс берілді, содан кейін орны Канада Гран-приі үшін Клиенге қайтарылды.

Toro Rosso (2006 2007)

Red Bull компаниясы Minardi командасын сатып алғаннан кейін, Лиуцци «B командасында» толық маусымдық орынмен марапатталды. 2006 жылғы АҚШ Гран-присінде ол команданың алғашқы ұпайын алды, Культард пен Нико Росбергпен гонка бойы шайқасқаннан кейін сегізінші орынға ие болды. Дегенмен, бұл команданың 2006 жылғы F1 маусымында алған жалғыз ұпайы болды. 2007 жылдың 13 ақпанында STR2 ұсынылған кезде Лиуцци 2007 жылғы F1 маусымында командамен қалатыны расталды. Алайда, маусымның бірінші жартысында оның жарыстары бұрынғы командаласының қателіктеріне ұқсас қателіктермен толды. Ол Канадада маусымның алғашқы ұпайларын алуға жақын болды, бірақ соңғы шиканнан шығу кезінде танымал «Чемпиондар қабырғасына» соқтығысты. Ол сондай-ақ өз орнын сақтап қалу мүмкіндігі туралы үнемі болжамдарға тап болды, себебі команда Себастьян Феттель мен Champcar сериясының чемпионы Себастьен Бурдейге қызығушылық танытты. Оның командаласы Скотт Спид Red Bull өзінің және Лиуццидің орнын алмастыруды қалағанын мәлімдеді. Бурдейдің 2008 жылға арналған шарты жарияланғаннан кейін Лиуццидің өнері жақсарды. Жапонияда жарыстан кейін уақыт бойынша айыппұл салынғаннан кейін әлем чемпионатының ұпайын жоғалтқаннан кейін, ол Қытайда өзінің Формула 1 мансабындағы ең жақсы жарысын өткізді. 11-ші орынды алып, Q3-ке енуге жақын болған ол стартта үш орын көтерілді, содан кейін «негізгі» Red Bull командасының Марк Вебберін және Ник Хайдфельдтің BMW-ін оқпандады. Гонка бойы ол 5-ші орындағы Дженсон Баттонның Honda машинасымен бірге өтті және Хайдфельдтің соңғы шабуылына тойтарыс беріп, 6-шы орынды алып, үш ұпай жинады.

Форс-Индия (2008 2010)

2007 жылдың 10 тамызында Toro Rosso Себастьен Бурдейдің 2008 жылы олар үшін жүргізуші болатынын растады, бұл Лиуцциді орынсыз қалдырды. Лиуццидің менеджері, Lotus-тың бұрынғы басшысы Питер Коллинз, Лиуццидің F1-ге қатысуын жалғастыруды қалайтынын мәлімдеді. Ол Williams командасымен сынақ жүргізуші рөліне үміттенеді, бірақ ол ақырында Нико Хюлькенбергке берілді. Содан кейін 2008 жылдың 10 қаңтарында Force India F1 командасының сынақ жүргізушісі болды. Лиуцци 2010 жылғы F1 маусымында жарысқа қатысуға үміттенеді, өйткені ол 2011 жылғы F1 маусымына дейін келісімшарт жасаған, бірақ оның командаластары Адриан Сутил мен Джанкарло Физичелланың келісімшарттары 2009 жылғы F1 маусымының соңында ғана аяқталады. 2009 жылдың 3 қыркүйегінде Force India Физикелланы босатып, оның орнына Ferrari командасында жарақат алған Фелипе Массаның орнын толтырған Лука Бадоерді алмастыруға жіберді. 2009 жылдың 7 қыркүйегінде Force India Лиуццидің 2009 жылғы Формула 1 маусымының қалған бес жарысында олар үшін жүретінін хабарлады. Ол 2009 жылғы Италия Гран-присінде Force India үшін тұңғыш рет жарысқа қатысып, жас командаласы Сутилге қарағанда жарысты ауыр отынмен бастағанын ескерсек, таңғажайып жетінші орынды иеленді. 22 айналымнан кейін беріліс проблемасы туындағандықтан жарыстан шықты, бірақ бұрын ұпайлы позицияда болды. 2009 жылдың 27 қарашасында Force India 2010 жылға Адриан Сутил мен Лиуцциді жүргізушілер ретінде сақтап қалғанын жариялады. Лиуцци 2007 жылғы Қытай Гран-присінен бері алғаш рет 2010 жылғы Бахрейн Гран-присінде ұпай жинады. Жарыста тоғызыншы орынды алып, 2010 жылы Формула 1-де жаңа ұпай жүйесі енгізілгендіктен екі ұпай қосымша алды. Австралиядағы келесі жарыста ауа райы өзгеруіне байланысты жетінші орынды иеленіп, тағы алты ұпай жинады. Монакода Лиуцци тоғызыншы орынды алып, Force India командасына тағы екі ұпай сыйлады. Лиуцци мансабындағы ең жақсы нәтижесі болып табылатын алтыншы орынды сақтап, Марк Веббердің қорабын ауыстырғаннан кейін бесінші орынға көтерілді. Жарыста бірінші бұрышта Фелипе Массамен соқтығысып, тоғызыншы орынды иеленді. Spa Francorchamps-та Жайм Альгуерсуари соңғы айналымдарда Bus Stop шиканын кесіп өткені үшін жарыстан кейін жазаланғандықтан тағы бір ұпай жинады. Мансабындағы ең жақсы нәтижесі болып табылатын алтыншы орынды қайталады және 21 ұпаймен чемпионатта 15-ші орынды иеленді. 2011 жылғы Force India командасымен жарамды келісімшарты болғанына қарамастан, Лиуцци Пол ди Рестамен ауыстырылды.

HRT (20112012)

Лиуцци 2011 жылғы маусымда Lotus Renault GP командасында Роберт Кубицаның орнын алмастыру мүмкіндігі ретінде қарастырылды, себебі Кубица 8 ақпанда Италиядағы раллидегі апатта өміріне қауіпті жарақат алған. Алайда, Кубица Лиуццидің өзінің орнына келуін қалағаны туралы қауесеттерге қарамастан, команда оның орнына Ник Хайдфельдті таңдады. Кейіннен Лиуцци Испанияның Hispania Racing командасының Каталония трассасында сынақтан өтетіні хабарланды, осы команда оны Нараин Картикеянмен бірге екінші жарыс орынына бағалап көрді. Лиуцци бұл рөлге 2011 жылдың 9 наурызында ресми түрде бекітілді. Ол жарысқа ілікпеді және Малайзияда қауіпсіздік себептерімен команда оны жарыстан шығарғаннан кейін жарыстан шықты. Командамен алғашқы мәреліктері Қытай және Түркияда 22-орынды алды, бірақ Испанияда қоробка-айыр проблемасынан жарыстан шықты. Монакода 16-орынды, ал Канадада 13-орынды иеленді, бұл Hispania командасының ең жақсы нәтижесі болды. Валенсияда 23-орынды, ал Германияда 18-орынды алғаннан кейін, Германияда электрлік проблемаларға байланысты жарысты аяқтау мүмкін болмады. Лиуцци Венгрияда (20-орын) және Бельгияда (19-орын) соңғы мәрелікке жетті, бірақ Италияда Хайки Ковалайненмен соқтығысқаннан кейін бірінші айналымда жарыстан шықты. Соқтығысқаннан кейін Лиуцци шөп үстіне сырғып, тікелей Виталий Петров пен Нико Росбергке соқтығысты. Сингапурде (20-орын), Жапонияда (23-орын) және Кореяда (21-орын) соңғы мәрелікке жетті. Ол жарысқа Нараин Картикеянмен алмастырылды, ол өз туған жеріндегі жанкүйерлерінің алдында Дэниел Риккардомен бірге жарысқа қатысты. Лиуцци Абу-Дабиде жарысқа оралды және тағы да соңғы мәрелікке жетті, 20-орынды иеленді. Бразилиядағы соңғы жарыста ол командаласы Риккардодан және екі Virgin Racing машинасынан алда 21-орынды иеленді, бірақ 61-айналымда генератордың бұзылуына байланысты жарыстан шығуға мәжбүр болды. 2012 жылдың қаңтар айында Лиуцци 2012 жылғы F1 маусымында командамен келісімшарты бар екенін, бірақ командадағы оның орны белгісіз екенін мәлімдеді. 2012 жылдың ақпан айында Нараин Картикеянға соңғы жарыс орыны берілгені хабарланды, Лиуцци командасыз қалды.

Супержұлдыздар сериясы (20122013)

Формула 1-де бос орын болмағандықтан, Люцци басқа жарыс мүмкіндіктерін іздеді. Нәтижесінде ол 2012 жылғы маусымда "CAAL Racing" командасы үшін "Mercedes C63 AMG" көлігімен "International Superstars Series" сериясына қосылды. Ол Монцадағы бірінші раундтың бірінші жарысында тұңғыш рет құрметті үштіктің біріне ілікті, ал сол раундтың екінші жарысында маусымдағы алғашқы жеңісін тойлады.

Супер GT және Супер Формула (2014)

2014 жылы Лиуци Жапонияға көшіп, Super GT (GT500 класы) және Super Formula жарыстарында қатысты. Super GT-дегі алғашқы маусымында ол Косуке Мацуурамен бірге Autobacs Racing Team Aguri (ARTA) командасы үшін шарықтап жүрді.

Еңбек жолы

Маусымдық сериялар Командалық жарыстар Жеңіс Полюстер F/laps Подиумдар Ұпайлар Орын 2001 Формула Renault 2000 Германия GM Motorsport 8 1 1 3 4 139 2-ші Формула Renault 2000 Eurocup 1 0 0 0 0 0 NC 2002 Неміс Формула 3 Opel Team BSR 18 0 2 0 3 25 9-шы Француз Формула 3 2 0 0 0 0 N/A NC† Итальян Формула 3 1 1 1 ? 1 9 8-ші Masters of Formula 3 1 0 0 0 0 N/A 8-ші European Formula 3 Cup 1 0 0 0 0 N/A NC Macau Grand Prix Team Kolles Racing 1 0 0 0 0 N/A NC 2003 International Formula 3000 Red Bull Junior Team F3000 10 0 1 0 2 39 4-ші World Series by Nissan RC Motorsport 2 0 0 0 0 2 25-ші 2004 International Formula 3000 Arden International 10 7 9 3 9 86 1-ші 2005 Формула 1 Red Bull Racing 4 0 0 0 0 1 24-ші 2006 Формула 1 Scuderia Toro Rosso 18 0 0 0 0 1 19-шы 2007 Формула 1 Scuderia Toro Rosso 17 0 0 0 0 3 18-ші 2008–09 Speedcar Series UP Team 9 3 1 4 5 45 3-ші A1 Grand Prix A1 Team Italy 4 0 1 0 0 7 16-шы 2009 Формула 1 Force India F1 Team 5 0 0 0 0 0 22-ші 2010 Формула 1 Force India F1 Team 19 0 0 0 0 21 15-ші 2011 Формула 1 Hispania Racing F1 Team 18 0 0 0 0 0 23-ші International V8 Supercars Championship Tony D'Alberto Racing 2 0 0 0 0 48 78-ші 2012 International Superstars Series CAAL Racing 16 2 1 0 9 181 2-ші Campionato Italiano Superstars 10 1 0 0 3 92 3-ші World Endurance Championship Lotus 4 0 0 0 0 3 59-шы International V8 Supercars Championship Tony D'Alberto Racing 1 0 0 0 0 0 NC† 2013 International Superstars Series Mercedes AMG Romeo Ferraris 16 3 2 3 7 189 3-ші Campionato Italiano Superstars 10 2 1 2 6 158 2-ші FIA World Endurance Championship LMP2 Lotus 6 0 0 0 0 8 25-ші 2014 Super GT Autobacs Racing Team Aguri 8 0 0 0 0 14 16-шы Super Formula HP Real Racing 9 0 0 0 0 1.5 16-шы 2014–15 Formula E Trulli GP 5 0 0 0 0 2 23-ші 2015 GT Asia Series FFF Racing Team by ACM 8 1 0 0 1 38 24-ші FIA World Endurance Championship Team ByKolles 2 0 0 0 0 0 NC Stock Car Brasil Schin Racing Team 1 0 0 0 0 0 NC† 2015–16 Formula E Trulli GP 2 0 0 0 0 0 NC 2016–17 Asian Le Mans Series GT FFF Racing by ACM 1 0 0 0 0 6 17-ші 2017 International GT Open Pro Am FFF Racing Team by ACM 14 0 0 0 3 35 10-шы International GT Open 14 0 0 0 0 6 33-ші
Лиуцци болғандықтан, ол қонақ жүргізуші болды және ұпай жинауға құқылы емес еді.