Кіріспе
Шутерлер, балықшылар және фермерлер партиясы (SFF) – консервативті австралиялық саяси партия. Ол негізінен ауылдық және аймақтық Австралияға қаржыландыру мен қызметтерді арттыру, шаруашылық құқығын қорғау, коммерциялық және демалыс балық аулауды жақсарту, заңсыз қару-жарақ саудасы мен қолданылуы үшін жазаларды қатайту және заңмен өмір сүретін азаматтар үшін қару-жарақ бақылауын жеңілдетуді жақтады. Партия 1992 жылы құрылған, алғашқыда «Шутерлер партиясы» деп аталды. Бастапқыда ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында ғана жұмыс істеді, бірақ кейін басқа штаттарға да тарады. 2007 жылы Австралия сайлау комиссиясында (АЭК) тіркелді және сол жылы алғашқы федералдық сайлауға қатысты. 2009 жылдың шілдесінде партия өзінің атын «Шутерлер және балықшылар партиясы» деп өзгертті, ал 2016 жылдың сәуірінде қазіргі атауына ие болды. Партия 2019 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты мен федералдық сайлау кампанияларында су және аймақтық денсаулық сақтауға баса назар аудара отырып, саясатын біртіндеп кеңейтті. Қазіргі уақытта Шутерлер, балықшылар және фермерлер партиясы Жаңа Оңтүстік Уэльс заңнамалық кеңесінде екі және Виктория заңнамалық кеңесінде бір мүшеден өкілдік етеді. Бұрын Батыс Австралия заңнамалық кеңесіне де сайланған. 2016 жылдың қарашасында партия NSW-дегі төменгі палатадағы алғашқы орынды жеңіп алды, Orange сайлау округіндегі сайлауда жеңіске жетті; 2019 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты сайлауынан кейін үш орынға дейін артты. Тингл 1995 жылдың наурыз айында өткен Жаңа Оңтүстік Уэльс сайлауында сегіз жылдық мерзімге Жаңа Оңтүстік Уэльс заңнамалық кеңесіне сайланды, бұл партияның алғашқы өкілі болды. Ұлттық қару-жарақ келісімі күшіне енгеннен кейін Тингл және Шутерлер партиясы Жаңа Оңтүстік Уэльстің көптеген аймақтарында аңшылық клубтарын құруға ынталандырып, көмектесті, ал 1996 жылдың қарашасында оларды Аңшылық клубтар федерациясына біріктірді. Федерация атыс қаруын реттеу ережелерінде мойындалған бас ұйым болып табылады, ал 1996 жылғы атыс қаруы туралы заңға (NSW) аңшылық клубының мүшелігін қару-жарақ лицензиясына «нақты себеп» ретінде мойындау үшін түзетулер енгізілді. Атыс қаруын лицензиясының шамамен 90% аң аулау мақсатында алынды. 2008/09 жылдан бері Австралия сайлау комиссиясына ұсынған есептерінде Федерация өзінің Шутерлер және балықшылар партиясының серіктес ұйымы екенін көрсетеді. Федерация мен Шутерлер және балықшылар партиясы бірдей мекенжайды бөліседі, ал Федерацияның кірісінің көп бөлігі (2014/15 жылы шамамен 30 000 доллар) Шутерлер және балықшылар партиясына қайырымдалық ретінде берілді. Хантер ауданының аңшылық клубы 2014/15 жылы партияға тағы 42 000 доллар берді. Партияның сол жылы алған жалпы кірісі 148 256 долларды құрады. Тингл 2003 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс сайлауында екінші мерзімге сайланды. 2005 жылы Тингл Австралияның спорттық атушылар қауымдастығы Шутерлер партиясымен біріккенін мәлімдеді, Браун қауымдастықтың өмірлік мүшесі болды. Ол кезде қауымдастықта 35 000-нан астам (қазір 175 000-нан астам) мүше болды, ал атушылар қауымдастығының екінші негізгі ұйымы – Аңшылық клубтар федерациясы 50 000-нан астам мүшеге ие болды. Бұл қару-жарақ лоббисінің күшті тобының негізін құрады. 2013 жылғы сайлауда партия ұлттық Сенат дауысының шамамен 1% -ын алды. 2016 жылы партия атауына «Фермерлер» деген сөзді қосты. Содан бері партия суды басқару, аймақтық денсаулық сақтау, білім беру, тау-кен және энергетика, жергілікті басқару және полиция сияқты салаларда саясатты әзірлеу арқылы ауқымды күн тәртібін қабылдады. 2011–2018 жылдар аралығында партия қару-жараққа қолдау көрсеткен топтардан шамамен 700 000 доллар саяси қайырымдылық алды.
Суды басқару
2019 жылғы NSW штаттық сайлауында SFF партиясы Мюррей-Дарлинг алабының (MDB) саясаты мен басқаруын өзгерту қажеттілігін күшпен насихаттады. Бұл, NSW штатындағы су дағдарысынан кейін болды, оның салдарынан бірнеше қалалар қауіпсіз ішу суынан айырылды, Менинди көлдерінде миллиондаған балық қырылды және су ұрлығы, үкіметтік басқарудың нашарлығы және жемқорлық туралы кең таралған айыптаулар орын алды. SFF партиясы фермерлермен, су сарапшыларымен және аймақтық қоғамдық ұйымдармен кеңескеннен кейін су шаруашылығы бойынша он пункттен тұратын жоспар ұсынды. Жоспарда мыналар қарастырылды:
MDB бойынша толық стандартталған есептеу және тексеру жүргізу – суды алу үшін "есептегішсіз, сорғы жұмыс істемейді" қағидасы. Қоршаған ортаға арналған суды аудиттен өткізу, өлшеу және бағалау – қоршаған ортаға арналған суды басқару бір ұйымға шоғырландырылуы керек, ал су тек экологиялық мақсаттар үшін сақталуы тиіс (сатылмай немесе айырбасталмай). Қоршаған ортаға тигізетін су ағындарының салдары мен пайдасы талданып, есеп берілуі керек. Суды дұрыс басқару жөнінде федералдық комиссия құру және Мюррей-Дарлинг бассейні жоспарына (MDBP) бес жылға үзіліс беру. SFF партиясы федералдық комиссияның MDBP-ні құлдыратуға себеп болып отырған кемшікті ғылымды, әлсіз реттеуді және таңдап алынған деректерді бағалау үшін қажет екенін мәлімдеді; сондай-ақ жемқорлықты жою үшін де қажеттілік туындайды.
Атыс қарулары
Партияның саясаты бастапқыда толығымен атыс қаруына бағытталған, заңға бағынушы әр азаматтың атыс қаруын заңды мақсаттарда, соның ішінде өзін-өзі қорғау үшін иелену және пайдалану құқығы болуы керек деп мәлімдеді. Бұл позиция салыстырмалы түрде өзгермеген, бірақ енді олар заңсыз қаруды пайдалану үшін қатаң жазаларды қолдайды және «американдық үлгідегі қару заңдарын» қабылдамайды. Партияның қолдаушылар шеңберін кеңейту мақсатында қазір демалыс және табиғатты қорғау мақсатындағы аң аулауды, сондай-ақ аңшылардың экологиялық бақылаудағы мемлекеттік жерлерге қол жеткізуін қамтамасыз ететін заңдарды белсенді түрде қолдайды. Партия Жаңа Оңтүстік Уэльсте қабылдаған бірқатар сәтті заңдарды өз жетістіктерінің қатарына жатқызады. Оларға кез келген азаматқа, кез келген жерде, азаматтық немесе қылмыстық жауапкершіліктен қорғанышпен өзін-өзі қорғау құқығын беру; осал топтарға шабуыл жасау үшін қосымша жазалар белгілеу; адам өлтіру құрбандарының отбасыларына сотта сөз сөйлеу құқығын беру; Жаңа Оңтүстік Уэльс Ойын Кеңесінің құрылуы (қазірде таратылған); арнайы лицензиясы бар аңшыларға мемлекеттік жерлерде аң аулауға рұқсат беру туралы заң; партияның бақылауындағы ату клубтарына мемлекеттік қаржыландыру және аймақтық ату орталықтарын құру мен басқару; аң аулау клубының мүшелігін атыс қаруына лицензия алудың «нақты себебі» ретінде мойындау; және кәмелетке толмағандарға берілетін рұқсаттардың мерзімін 12 жастан 18 жасқа дейін ұзарту кіреді. 2019 жылы NSW жетекшісі Роберт Борсак партияның NSW-де қару заңдарын әлсіретуге бағытталған ешқандай саясаты жоқ екенін мәлімдеді; бірақ ол NSW қару-жарақ тізілімінің функцияларын және қаржыландыруын қарауды ұсынды.
Басқа да саясат
NSW SFF басшысы Роберт Борсак климаттың өзгеруін жоққа шығаруды жақтайды, "климаттың өзгеруіне адамның кінәсін дәлелдейтін ғылыми зерттеулер, есептер және аргументтер бұрыс болды" деп мәлімдеді. Жаңа Оңтүстік Уэльсте 2019 жылғы штаттық сайлаудан кейін партия өз бағдарламасында су шаруашылығын зерттеу үшін NSW корольдік комиссиясын құруды, фермерлерді жануарлар құқығын қорғайтын белсенділерден қорғау үшін "шаруашылық құқығы туралы заң жобасын", сондай-ақ Мюррей-Дарлинг бассейні жоспарына, мәжбүрлі түрде кеңестерді біріктіруге және Сиднейдегі түнгі клубтарды жабу заңдарына қарсылық көрсетуді көзделген.
Федералды саясат
2004 жылғы федералды сайлау алдында Австралиялық атушылар партиясы төрт жыл бойы федералды сайлауға қатыспағаны үшін Австралиялық сайлау комиссиясы тіркемеден шығарды. Ол 2004 жылғы федералды сайлаудан кейін қайта тіркелді, бірақ 27 желтоқсанда 2006 жылы Федералды парламентте өкілі жоқ бірқатар ұсақ партиялармен бірге қайтадан тіркелді. 2007 жылдың тамызында қайта тіркеу орын алды. Австралиялық атушылар партиясы 2007 жылғы федералды сайлауға қатысып, жалпыұлттық дауыс берудің 0,28%-ын және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында 1,1%-ын алды. Партия NSW, Квинсленд және Виктория штаттарындағы «Жасылдар» партиясынан дауыстарды бұруға ықпал етті. 2013 жылғы федералды сайлаудағы басымдық беру келісімінің табысқа жетуіне көмектескен Гленн Дрюри, 0,2 және 0,5 пайыздық дауыспен үміткерлерді сайлауда ұйымдастыруға және партиялар арасындағы басымдықтарды келісуге көмектескені үшін «Атушылар және балық аулаушылар» партиясынан төленген ақы алды. Алайда, Бёрстон кейіннен: «Мен Атушылар партиясына жүгіндім деген мәлімдеме толығымен жалған» деді.
Жаңа Оңтүстік Уэльс
2007 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сайлауында Шоутерлер партиясы Заңнамалық кеңеске бірінші дауыспен сайлауда 2,8% (↑0,8%) дауыс алды және жетекші кандидат Рой Смит Заңнамалық кеңеске сайланды. 2010 жылдың 30 шілдесінде Смит ұйықтағанда қайтыс болды, ал партия Роберт Борсакты бос орынды толтыру үшін ұсынды. Нәтижесінде партия Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Жоғарғы палатасында 2 орынға ие болды. 2009 жылы үкіметпен келісімге отырып, аңшыларға мемлекеттік жерлерге кіруге рұқсат берілді. 2011 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сайлауында Либералды/Ұлттық коалиция үкіметке келді, бірақ Жоғарғы палатада көпшілікке жетпей үш орын кем болды. Атысшылар мен балықшылар партиясы Христиандық демократиялық партиямен бірге екі орынға ие болды, ал билік тепе-теңдігі жасылдардан осы екі партияға ауысты. Атысшылар мен балықшылар партиясы қазіргі Либералды/Ұлттық үкіметтен заңнамалық қолдау алу үшін талаптардың «тізімін» жасады деген хабар тарады, бірақ үкімет Атысшылармен кез келген келісімдерге бармауды «жоқ» деді. 2012 жылдың мамырында партия О’Фаррелл үкіметімен келісімге келді, бұл ойын-сауық атушыларға ұлттық саябақтарға кіруге және шошқа, қоян және бұғы сияқты жабайы жануарларды аулауға мүмкіндік берді. Бұл заңдар арқылы мемлекеттік меншіктегі Eraring Energy, Delta Electricity және Macquarie Generation энергия өндіру активтерін сатуға жол ашылды, бұл шарадан 3 миллиард А$ дейін түсім күтілді. Келісімдердің салдары әлі де байқалып жатыр. 2016 жылдың 12 қарашасында Оранж округінде өткен сайлауда Атысшылар, балықшылар және фермерлер партиясынан бақталатын Филип Донато партияның алғашқы төменгі палата мүшесі болды, бұрынғы Ұлттық партия өкілін жеңіп, Заңнамалық жиналыстағы орынды иеленді. 2019 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының сайлауында партия штатының төменгі палатасында үлкен жетістіктерге қол жеткізді, үміткерлер Рой Батлер мен Хелен Далтон тиісінше Барвон және Мюррей округтерінде жеңіске жетті. 2022 жылдың 3 наурызында Далтон, партияның Заңнамалық кеңес мүшелерінің су пайдалануға қатысты бір заң жобасына қарсы дауыс беруге келмеуіне наразылық білдіріп, «Атысшылар, балықшылар және фермерлер» партиясынан кетті, өйткені ол бұл заңның Төменгі Дарлинг және Мюррей өзендерінің суармалы жерлері мен қауымдарын зиян шектіретініне сенді. 2022 жылдың 12 желтоқсанында Батлер мен Донато партия басшысы Роберт Борсақтың әрекеттеріне наразылық білдіріп, отставкаға кетті.
Солтүстік территория
SFF партиясы Солтүстік территорияда өте аз танымал, бірақ партияның Солтүстік территориядағы филиалы бар. 2016 жылғы жалпы сайлауда партия екі ауылдық округте кандидаттарды тікелей ұсынды: Кэтерин және Нельсон. 2016 жылғы федералды сайлауда партия қашық жатқан Лингиари және қалалық Соломон округтерінде де бақ сынасты. Партия дауыс беру карталарындағы нұсқаулар бойынша, басқа ірі партиядан кейін орынды қорғаған үміткерлерді бағалап, Лингиариде Еңбек партиясынан бұрын Елдік Либералдық партияны (CLP), ал Соломонда Еңбек партиясынан бұрын CLP-ны жоғары қойды, сондай-ақ екі округте де Жасылдарды соңғы орынға қойды. Солтүстік территорияда партияның сайлаушылар базасы федералдық деңгейде Паулин Хансонның «Бір Ұлт» партиясына дауыс беретін сайлаушылардың көп бөлігін қамтиды, себебі «Бір Ұлт» партиясы Солтүстік территориядағы жалпы сайлауға қатыспайды.
Country Liberal Party (CLP) ahead of Labor in Lingiari and Labor ahead of the CLP in Solomon, and the parts preferenced the Greens last in both seats. In the Northern Territory, the party's voter base absorbs a plurality of voters who vote for Pauline Hanson's One Nation on the federal level, as One Nation does not contest Northern Territory general elections.
Оңтүстік Австралия
2006 жылғы Оңтүстік Австралия штаттық сайлауында Шутерс партиясынан Роберт Лоу және Майкл Хадсон есімді екі кандидат "Отбасы бірінші" партиясы мен "Бір ұлт" партиясын басымдыққа қойды. Шутерс партиясы сайлаушылардың 0,6%-ын құрайтын 6000-нан аспайтын дауысқа ие болды, бұл 0,08 квотаға тең. Ешбір кандидат сайланбады. Партия 2010 жылы (Шутерс ретінде) және 2014 жылы (Шутерс және Фишерс ретінде) сайлауға қатысып, әр сайлауда дауыс санын арттырды, бірақ квотаға жете алмады. 2018 жылғы сайлауға дейін партия тіркеуден шығарылды.
Виктория
2014 жылғы Виктория штатының сайлауында екі «Аңшы және балықшы» партиясынан кандидаттар Заң шығарушы кеңеске сайланды: Джефф Бурман Шығыс Виктория аймағында бірінші кезектегі дауыстардың 2,44% алды және басқа шағын партиялардың дауыстарымен сайланды, ал Дэниел Янг Солтүстік Виктория аймағында бірінші кезектегі дауыстардың 3,5% алды және ол да дауыстардың нәтижесінде сайланды. Бурман 2018 жылы қайта сайланды, ал Янг жеңіліске ұшырады.
Батыс Австралия
2013 жылғы Батыс Австралия штаттық сайлауында Аңшылар мен балықшылар партиясының үміткері Рик Мацца Ауыл шаруашылығы аймағында 3,09% дауыспен Заң шығарушы кеңеске сайланды. Найджел Халлетт Оңтүстік-Батыс аймағында Либералдық партиядан сайланды, бірақ 2016 жылдың маусым айында Аңшылар, балықшылар және фермерлер партиясына өтті. Мацца 2017 жылғы сайлауда өзінің мандатын сақтап қалды, ал Халлетт сақтай алмады. Соңынан Мацца Заң шығарушы кеңесте «Бір Ұлт» және Либералдық-демократиялық партиямен «консервативтік блок» құрды.
Федералды
Сенат сайлау жылы # жалпы дауыс санының % жалпы дауыс санының # жалпы орын санының +/– Партияның атауы (сауалнама кезінде) 1993 63,691 0.60 0 Атысшылар партиясы 1996 114,724 1.05 0 Атысшылар партиясы 1996 38,188 0.34 0 Австралиялық Атысшылар партиясы 2007 84,148 0.66 0 Австралиялық Атысшылар партиясы (Vic, QLD, SA) Атысшылар / Балық аулау және өмір салты (NSW) 2010 214,119 1.68 0 Атысшылар мен Балықшылар 2013 127,397 0.95 0 Атысшылар мен Балықшылар 2016 192,965 1.39 0 Атысшылар, Балықшылар және Шаруалар 2019 253,267 1.73 0 Атысшылар, Балықшылар және Шаруалар 2022 147,737 0.98 0 Атысшылар, Балықшылар және Шаруалар
Жаңа Оңтүстік Уэльс
Сайлау жылы Заңнамалық Ассамблея Заңнамалық Кеңес # дауыс % дауыс # орын +/– # дауыс % дауыс # орын # жалпы орын +/– 1995 0 95,943 2.84 1 1999 0 59,295 1.67 0 2003 0 76,133 2.05 0 2007 0 106,513 2.79 1 2011 2,346 0.06 0 150,741 3.70 0 2015 0 167,871 3.89 0 2019 157,636 3.46 3 246,477 5.54 0 2023 73,359 1.53 3 144,043 3.06 0
Виктория
Сайлау жылы Заңнамалық ассамблея Заңнамалық кеңес # дауыс % дауыс # орын +/- # дауыс % дауыс # орын # жалпы орын +/- 2014 2,622 0.08 0 56,536 1.65 2 2018 24,257 0.69 0 108,280 3.02 1 2022 11,590 0.32 0 76,742 2.05 1
Батыс Австралия
Сайлау жылы Заңнамалық жиналыс Заңнамалық кеңес # дауыс % дауыс # орын +/- # дауыс % дауыс # орын # жалпы орын +/- 2013 0 21,765 1.78 1 2017 17,317 1.31 0 31,924 2.37 0 2021 9,669 0.69 0 21,210 1.47 1