Кіріспе
Брикстон – Оңтүстік Лондонның Ламбет ауданындағы аудан, Англия. Лондон жоспарында бұл аудан Ұлы Лондонның 35 маңызды орталығының бірі ретінде көрсетілген. 19 ғасырда Лондон орталығымен байланыс жақсарған сайын Брикстон халқы тез өсті. Брикстон көбінесе тұрғын үйлерден тұрады, бірақ Брикстон базары мен ірі сауда секторы да бар. Бұл көпұлтты қауымдастық, халқының көп бөлігі афро-карибтік текті. Брикстон Ішкі Лондон шегінде орналасқан және Стоквелл, Клэпхэм, Стритхэм, Кэмбервелл, Тулс Хилл, Балхэм және Херн Хиллмен шектеседі. Аудан Ламбет Лондон аудандық кеңесінің бас кеңсесіне орналасқан. Брикстон Лондонның географиялық орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан (Виктория желісіндегі Брикстон метро станциясының жанындағы нүктеге дейін өлшенгенде).
Brixton is an area of South London, part of the London Borough of Lambeth, England. The area is identified in the London Plan as one of 35 major centres in Greater London. Brixton experienced a rapid rise in population during the 19th century as communications with central London improved. Brixton is mainly residential, though includes Brixton Market and a substantial retail sector. It is a multi ethnic community, with a large percentage of its population of Afro Caribbean descent. It lies within Inner London and is bordered by Stockwell, Clapham, Streatham, Camberwell, Tulse Hill, Balham and Herne Hill. The district houses the main offices of Lambeth London Borough Council. Brixton is south southeast from the geographical centre of London (measuring to a point near Brixton Underground station on the Victoria line).
Топонимика
Брикстон атауының бриксистан сөзінен шыққандығы туралы пікір бар, ол саксон лорды Бриксидің тасы деген мағынаны білдіреді. Брикси Суррейдегі ежелгі Брикстон жүз сотының жиналатын орнын белгілеу үшін шекара тасын орнатқан деп саналады. Орны белгісіз, бірақ ол Брикстон төбесінде, сол кезде Бристоу немесе Брикстон Коузвей деп аталған жолда, аймақта қоныс құрылғанға дейін көп бұрын болған деп есептеледі.
XIX ғасырдың ортасына дейін
Брикстон Ламбеттің ежелгі приходінің солтүстігіндегі батпақтардан басталып, Жоғарғы Норвуд және Стритам төбелеріне дейін көтерілуін көрсетеді. Сол кезде Эфра өзені Жоғарғы Норвудтағы бастауынан Херн Хилл арқылы Брикстонға ағып келген. Брикстонда өзен, оңтүстік жағалауға қарай римдік жолдар үшін салынған төмен көпірлермен кесіліп өтті – қазіргі Брикстон жолы мен Клэпхэм жолы. Басты жолдар Акре-Лейн, Колдхарбор-Лейн, Брикстон-Уотер-Лейн және бұрынғы Блэк-Лейн аталған Лихэм-Роуд сияқты ортағасырлық ауылдық жолдар желісі арқылы байланыстырылған. Тек 18 ғасырдың соңында ғана Брикстон төңірегінде ауылдар мен елді мекендер қалыптаса бастады, ал бастапқы ормандық жерлер бірте-бірте азайып, аймақ егістік жерлермен және аң мен құлпынайға дақпықтарымен танымал базаршабақтармен жабылған. Аймақ 19 ғасырдың басына дейін дамымай келді, негізгі елді мекендер Стоквелл, Брикстон Хилл және Колдхарбор-Лейн маңында орналасқан. 1816 жылы Воксхолл көпірінің ашылуы Лондон орталығына қолжетімділікті жақсарып, қала маңындағы даму процесін күшейтті. Ең ірі және қала маңындағы сипаттағы соңғы даму – Ангелл Таун, ол 1850 жылдары Брикстон жолының шығыс жағында салынды және Ламбетте 17 ғасырдың соңынан 20 ғасырға дейін жер иеленген бір отбасының атымен аталады. 1832 жылғы реформа заңының аясында кеңейіп келе жатқан Лондонға метрополиялық аймақты қамтитын жаңа парламенттік округтер берілді. Ламбет парламенттік округінің құрамына тек Сент-Мэтью шіркеуінен солтүстікке қарай орналасқан Брикстон бөлігі ғана кірді, бұл аймақтың оңтүстік бөлігінің әлі де жартылай ауылдық екенін көрсетеді. 1841 жылы Брикстон халқы 10 175 адамды құрады, бұл Ламбет приходінің шамамен 10 пайызын білдірді. Жиырма жыл ішінде екеуінің де халқы екі есеге өсті.
Викториялық кеңею
Лондонның канализация жүйесі 19-ғасырдың ортасында салынған кезде, оның авторы сэр Джозеф Базалгет Эфра өзенінен ағындарды өзінің "жоғарғы деңгейдегі ұстау канализациясына" біріктірді, ол Эфра канализациясы деп те аталады. Брикстон 1862 жылғы 25 тамызда теміржол арқылы Лондон орталығымен байланысты, осы күні Лондон, Чатхэм және Дувр теміржолы Брикстон және Саут-Стоквелл теміржол стансасын Викториядан келген бағытта ашты. 1866 жылғы 13 тамызда Лондон, Брайтон және Оңтүстік жағалау теміржолы Лафборо Парк теміржол стансасын ашты, ол Лондон Бриджге және келесі жылы Викторияға қосылды. Теміржол келгеннен кейін құрылыс шары тез қарқын алды. Брикстон 1860-1890 жылдар аралығында орта тапқа арналған қала маңына айналды және Брикстон ірі сауда орталығы болып дамыды. Бірінші мақсатты түрде салынған универмаг, Бон Марше (Брикстон), 1877 жылы Брикстон жолында ашылды, ал Электрик Авеню электр жарығымен жабдықталған алғашқы сауда галереяларының бірі болды. Қазіргі танымал Брикстон базары Атлантик жолында басталып, 1920 жылдары жол жүктемесін азайту үшін Стейшн-роудқа көшірілді. Брикстонның басты көшесінде (Брикстон жолының 472–488 нөмірінде) орналасқан маңызды ғимарат – Морли, 1880 жылдары құрылған дербес универмаг. 1888 жылы Электрик Авеню осылай аталуына себеп, ол Лондон қаласында электрмен жарықтандырылған алғашқы көше болды. Осы кезеңде Брикстонның басты жолдары бойында үлкен, қымбат үйлер салынды, олар 20-ғасырдың басында орта таптың орнына жұмысшы табының көптеп келуіне байланысты пәтерлер мен пансионаттарға айналдырылды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын
1925 жылға қарай Брикстонға мыңдаған жаңа адамдар қоныстанды. Ол кезде оңтүстік Лондондағы ең ірі сауда орталығы, сондай-ақ дамыған базар, кинотеатрлар, пабтар мен театрлар орналасқан еді. 1920 жылдары Брикстон оңтүстік Лондондағы сауда астанасы болды, онда үш ірі универмаг және қазіргі Ұлыбританияның ірі ұлттық сауда желілерінің алғашқы филиалдары ашылды. Бүгінде Брикстон жолы – Брикстон базарымен біріккен негізгі сауда аймағы. Брикстонның Клэпхеммен батыс шекарасында «Sunlight Laundry» атты арт-деко стиліндегі фабрика ғимараты тұр. Архитектор Ф. Э. Симпкинс жобалаған және 1937 жылы салынған бұл ғимарат, тапсырыс берген компанияға әлі де тиесілі және бастапқы мақсатына сәйкес пайдаланылатын сирек арт-деко ғимараттарының бірі. Брикстон ауданы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбалауға ұшырады, бұл ауыр тұрғын үй дағдарысына алып келді, ол қаланың құлдырауына себеп болды. Содан кейін шаруашылық емес үйлерді бұзу және коммуналдық тұрғын үйлер салу жұмыстары басталды.
1948 жыл: Виндраш ұрпағы
1940-1950 жылдары көптеген иммигранттар, әсіресе Батыс Үндістан мен Ирландиядан, Брикстонға қоныстанды. Британдық африкалық-карибтік қауымдастығын құраған иммигранттардың бірінші толқыны (492 адам) 1948 жылы Ямайкадан HMT Empire Windrush кемесімен Тилбери портына келді және уақытша Клэпхэм-Сауттың терең бекінісінде орналасты. Ең жақын жұмыс біржасы (жобцентр) Брикстонның Колдхарбор-Лейн көшесінде орналасқан, ал жаңа келгендер жергілікті тұрғын үйлерге тарады. Көптеген иммигранттар Ұлыбританияда бірнеше жыл ғана қалуды жоспарлаған, бірақ олардың көпшілігі Кариб теңізіне оралмаса да, тұрақты қоныстану үшін қалды. Жолаушылардың келуі қазіргі Ұлыбритания тарихындағы маңызды оқиғаға айналды, ал Батыс Үндістандықтардың кемеден түсіп жатқан бейнесі қазіргі британдық көпмәдени қоғамның басталуын символдайды. Полиция 1 сәуірде "Бұздық-81" операциясын бастады, мақсаты көшедегі қылмысты азайту, көбінесе полиция қызметкерлеріне кез келген адамды тек "күдік" негізінде тоқтатып, тексеруге мүмкіндік беретін, "sus" заңын жиі пайдалану арқылы. Брикстонға жазық киімдегі полиция қызметкерлері жіберілді, бес күн ішінде осы заң бойынша шамамен 1000 адам тоқтатылып, тексерілді. Бұл оқиға жергілікті халықтың наразылығын тудырды, себебі полиция тоқтатқандардың басым көпшілігі жас қара нәсілді жігіттер еді. Нәтижесінде полиция қызметкерлері 279 адамнан, ал тұрғындар 45 адамнан жарақат алды, жүзден астам көлік (оның ішінде 56 полиция көлігі) өртеліп, 150-ге жуық ғимарат зақымдалды, 30-ы өртенді. 82 адам қамауға алынды. Көтеріліске 5000-ға дейін адам қатысқан деген хабарлар тарады. 1981 жылғы Брикстон көтерілісінен кейін үкімет Лорд Скарман басқаратын көтеріліске қатысты қоғамдық сауалнама тапсырды. Скарманның кейінгі есебі 1981 жылдың қарашасында жарияланды және полицияның қара нәсілді адамдарға қарсы "тоқтату және тексеру" өкілеттіктерін пропорционалды емес және дискриминациялық түрде қолданғанына қатысты айғақтарды анықтады. Есепте бірқатар ұсыныстар жасалды, нәтижесінде 1984 жылғы Полиция және қылмыстық дәлелдемелер заңында полиция мінез-құлқының жаңа кодексі қабылданды және 1985 жылы тәуелсіз Полиция шағымдарын қарау органы құрылды. 1999 жылғы Макферсон баяндамасында Стивен Лоуренстің өліміне қатысты тергеу жүргізілді, онда 1981 жылғы Скарман баяндамасының ұсыныстары ескерілмегені анықталды және полиция "институционалдық нәсілшілдікке" ұшыраған деген қорытындыға келді.
1990 жылдар: тырнақ бомбалау
Джон Мейджордың осы аймақтағы балалық шағы 1992 жылғы сайлауға дейін жарияланған үгіт афишасында пайдаланылды: "Консервативтік партия Брикстоннан қара жұмысшы отбасының баласына не ұсынады? Олар оны Премьер-министр етіп тағайындады". 1995 жылғы тәртіпсіздіктер полиция күзетінде қара нәсілді Уэйн Дугластың қазасынан туды және Брикстонның жаңаруына (gentrification) наразылық атмосферасында болды. 1999 жылдың сәуір айында Брикстон базарында "Лондондық шеге бомбалаулары" деп белгілі үш шабуылдың біріншісі орын алды. Келесі екеуі екі апта ішінде Шығыс Лондондағы Бангладеш қауымының орталығы – Брик-Лейнде және Сохо ауданындағы, көбінесе геилер жиналатын "Адмирал Данкан" пабында болды. Брикстон шабуылында 48 адам жарақаттанды. Бомбалаушы үшінші шабуылдан кейін ұсталды; BBC оның бомбалау науқаны арқылы бүкіл Ұлыбританияда нәсілдік соғыс қозғауды көздегенін хабарлады. Ол кісі өлтіргені үшін сотталды және алты рет мерзімі шексіз бас бостандығынан айырылды.
2000-шы жылдар: қайта жаңғыру мен кентілеу
Брикстонның соңғы қайта өркендеуін қайта жаңғырту немесе джентрификация деп санау туралы үлкен пікірталас болды және ол әлі де жалғасуда. Кейбіреулер бұл аймақ 1990 жылдардан бері джентрификация процесіне ұшырады деп санайды, нәтижесінде аймақтың орналасуы мен өркендеген богемиялық өнер саласын пайдаланып, көптеген бай орта тап өкілдері пайда тапты. Дегенмен, басқалар аймақ жарқын қайта жаңғыру процесін басынан өткеріп жатқанын айтады. Соңғы жылдары Брикстон Стейшн-роудта тұрақты фермерлер базарын, сондай-ақ жылжымалы мейрамханалар мен жылжымалы дүкендерді қабылдады. Жаңа өнер галереялары, деликатес дүкендері, барлар, кафелер және винтаждық киім дүкендері, әсіресе Брикстон ауылы базарында және оның төңірегінде ашылды, бұл кейбіреулердің пікірінше, жақын жердегі Клэпхемдегідей аймақты джентрификациялауда. Pop Brixton қайта жаңғырту туралы ағымдағы пікірталастың мысалы. Бастапқыда қоғамдық жоба ретінде құрылған, Pop жергілікті қоғамның бір бөлігі болу мақсатына жететін-жетпесін пікірлер екіге бөлінген. Кейбіреулер Pop-ты тек туристік және сауда-саттық орталық ретінде қарастырады және кеңес Брикстон тұрғындарымен тиімді байланыс орнатпады деп санайды. Басқалары оның кәсіпкерлік тәсілі мен жаңадан бастаған кәсіпорындарға тигізген пайдасы үшін, сондай-ақ сауда мен оның танымалдылығын арттыратын адамдарды аймаққа тартуы үшін құптады. 2015 жылдың сәуірінде жергілікті тұрғындар мен белсенділер джентрификацияға қарсылық акциясын өткізді. 2016 жылдың наурыз айында теміржол аркаларындағы бизнесті сақтап қалу науқаны басталды, соның салдарынан ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келген жергілікті кәсіпорындар жалға төлемінің өсуіне байланысты жұмыстан шығарылды. Кеңес Network Rail-дің оларды қайта жаңарту жоспарларын тамыз айында мақұлдады. 2019 жылдың мамырында Техас штатынан келген жылжымайтын мүліктерді дамытушы Тейлор МакУильямс кеңсе кеңістігін ұсынатын 20 қабатты мұнара блогының жоспарларын жариялады. Оның Hondo Enterprises компаниясы 2018 жылы Брикстон базарын сатып алған. Бұл жоспар жергілікті қоғамдық ұйымдар мен үгітшілерден күшті қарсылық күшін тудырды, олар танымал жергілікті супермаркеттің құлатылуынан қорқады. Петицияға және үлкен қарсылыққа қарамастан, кеңес жоспарлаушылары 3 қарашада 2020 жылы жобаны мақұлдады. Алдағы шешімді Лондон мэрі Садик Хан қабылдауы тиіс, бірақ оның күні әзірге кейінге жылдырылды. 2023 жылы кеңес 6 Кентербери Айдамындағы (Халықаралық үй) және 49 Брикстон станциясы жолындағы (Pop Brixton) қайта жаңғырту бойынша қоғамдық тыңдауды бастады.
Өтпелі қала
Брикстон Ұлыбританиядағы алғашқы қала ішіндегі "Өтпелі қала" жобаларының бірі болды. Броквелл паркі қазіргі жыл сайынғы "Urban Green Fair" жәрмеңкесіне төңкерілді, ол алғаш рет 2007 жылдың жазында өткізілді.
Брикстон фунты
Брикстон фунты алғаш рет 2008 жылдың 19 маусымында «Транзициялық қала Брикстонның» «Жергілікті экономика күні» іс-шарасында сынақтан өтті. Ол 2009 жылдың 17 қыркүйегінде «Транзициялық қала Брикстон» тарапынан ресми түрде қолданысқа енгізілді. Брикстон фунты – фунт стерлингке балама ретінде қолжетімді жергілікті валюта. Брикстон фунтының алғашқы сауда күні 2009 жылдың 18 қыркүйегінде болды, осы валютаны қабылдайтын 80 жергілікті кәсіпорны бар еді. Брикстон фунтының мақсаты – жергілікті экономиканы жандандыру және тәуелсіз кәсіпорындар арасында өзара қолдау жүйесін құру, осы арқылы жергілікті тұтынушыларды жергілікті дүкендерге баулу, ал жергілікті дүкендерді тауар мен қызметтерді жергілікті деңгейде сатып алуға ынталандыру. 2011 жылдың 29 қыркүйегінде Брикстон фунты валютаның электрондық нұсқасын ұсынды, онда пайдаланушылар SMS арқылы төлем жасау мүмкіндігіне ие болды. Қағаз валютаның екінші шығарылымы жасалды, онда Брикстонмен байланысы бар белгілі тұлғалар бейнеленді: B£1 – Black Cultural Archives ұйымының негізін қалаушы Лен Гаррисон, B£5 – НБА баскетболшысы Луол Денг (нотаның екінші жағы Ark Evelyn Grace Academy-дан шабыттандырылған), B£10 – Дэвид Боуи және B£20 – Екінші дүниежүзілік соғыстағы құпия агент Виолетта Сзабо. «This Ain't Rock'n'Roll» атты брикстондық креативті агенттік дизайндаған ноталардың артқы жағында Стоквелл скейтпаркі, Электрик-авенюдегі қоғамдық өнер, «Nuclear Dawn» (Брикстонның суреттерінің бірі) және Стирлинг жүлдесіне ие болған Ark Evelyn Grace Academy сияқты маңызды жергілікті орындар бейнеленген. Барлық төрт нотада Coldharbour Lane-дегі Southwyck House («Barrier Block») үйінен шабыттанған дизайн мотивтері қолданылған. 2015 жылы Брикстон фунтының бес жылдығын тойлауға орай, Тернер жүлдесінің иегері, суретші Джереми Деллерге лимиттік B£5 нотасын жасау тапсырылды. Ол «психоделикалық және саяси» деп сипатталды, нотаның алдыңғы жағында жарқын түстер, ал артқы жағында Карл Маркстің «Капитал» еңбегінен үзінді келтірілген: («Капитал – ақша, капитал – тауар. Құндылыққа ие болғандықтан, ол өзіне құндылық қосудың құпия қабілетін иеленеді. Ол тірі ұрпақ тудырады немесе кемінде алтын жұмыртқа туады»). Ұлыбританиядағы өз валютасын қолданған басқа қалалар мен елді мекендерге Бристоль қаласы, Девондағы Тотнес, Глостерширдегі Страуд және Суссекстегі Льюс кіреді.
Тұрғын үй кешендері
Брикстонда бірнеше аса ірі тұрғын үй кешендері бар: Стоквелл және Брикстон жолдарының жанындағы Стоквелл Парк кешені; Миатт Филдстің оңтүстігі мен солтүстігі Вассалл жолынан; Кэмбервеллмен шекаралас Брикстон жолынан тыс Ангелл Таун; Коули және Вассалл жолдарындағы Коули, Брикстон орталығындағы Лоуборо, Тулси Хилл кешені, Сомерлитон кешені және Колдхарбор Лейннің жанында орналасқан Мурлендс кешені. Сондай-ақ Бленхайм бақтары, Колдуэлл бақтары, Чирч Манор және Гертфорд сияқты кішірек кешендер де бар. Бұл кешендер Брикстон тұрғындарының көп бөлігін құрайды. Сомерлитон кешенінде Саутвик үйі (жергілікті жұртшылықта "Барьер блогы" деп аталады) басым, ол үлкен жалқы тәрізді кірпіш және бетоннан тұрғызылған 1970-ші жылдарға тән құрылыс, Колдхарбор Лейніне тіреледі. 176 пәтерлік бұл блок бастапқыда Брикстон мен Кэмбервеллден өтуі жоспарланған, бірақ кейіннен тоқтатылған ішкі Лондон айналма жолының шуынан қорғау үшін осы пішінде салынған. Кейбір тұрғын үй кешендері қаланың құлдырауымен және қылмыспен байланысты. Лоубороу жолы мен Минет жолы маңында Лоубороу кешеніне жаңа қақпалар мен темір торлар орнатылды, себебі кешен маңында бірнеше кісі өлтірілген. Лоубороу кешенінде 3000-нан астам отбасы тұрады, және ол 1940-шы жылдарға тән төмен қабатты үйлермен және 1960-1970-ші жылдардағы биік үйлер мен коттедждердің қосынан тұрады.
Виктория дәуіріндегі ғимараттар
Брикстонда әлі де әсем Виктория стиліндегі тұрғын үйлер кездеседі.
Брикстон қабырғалық кескіндемелері
1981 жылғы тәртіпсіздіктерден кейін кеңес бірнеше қабырға суреттерін қаржыландырды. Бұл қабырға суреттерінде табиғат, саясат, қоғам және идеялар бейнеленген. Сақталған суреттердің ішінде Стивен Пузидің 1982 жылы салған «Брикстон академиясы» суреті (Стоквелл паркінің жаяу жолы) бар. Бұл сурет жергілікті мектептердегі әртүрлі текті балалар арасындағы табиғи үйлесімділікті көрсету мақсатында жасалған. Брикстонның қабырға суреттері дәстүріне жақында Дрефтің 2017 жылдың қыркүйегінде «Брикстон дизайн жолы» аясында салған Попс жолындағы Майкл Джонстың портреті және «Art on the Underground» тапсырысы бойынша Брикстон метро станциясында Нжидека Акунили Кросбидің «Remain, Thriving» уақытша инсталляциясы қосылды. 2018 жылы Дреф Доррелл Плейсте Мишель Обаманы бейнелейтін үлкен қабырға суретін аяқтады.
Ойын-сауық
Ritzy Cinema, Coldharbour Lane, бұрын тәуелсіз кинотеатр, қазір Picturehouse Cinemas иелігінде. Ғимарат 1910 жылы Э. С. Гомер мен Лукас тарапынан "Электр павильоны" ретінде салынған, ол Англиядағы алғашқы мақсатты кинотеатрлардың бірі болды. Брикстон дамыған клубтар мен тікелей музыка өнері орталығы. Ірі концерт залдарының қатарында Брикстон академиясы және Electric Brixton бар. The Windmill, Jamm және Phonox сияқты кіші залдар Лондонның тікелей музыка өнері сахнасының маңызды бөлігін құрайды. Брикстон Сплэш – 2006 жылдан бері жыл сайын өткізілетін бір күндік көшелік мереке. Бұл шара жергілікті тұрғындармен ұйымдастырылады, жергілікті таланттарды көрсетіп, Брикстонның мәдени әртүрлілігі мен тарихын тойлайды.
Диск дүкендері
Брикстонда бірнеше танымал пластинка дүкендері болды. Дезмондтың Атлантик жолындағы «Хип-Сити» дүкені 1970-жылдардан бастап 1989 жылы жабылғанға дейін жұмыс істеді. Skydiggers тобының бір пластинкасы; «Дезмондтың Хип-Сити» дүкенінің құрметіне аталған. 2018 жылы режиссер Молли Динин «Блэкер Дрейд» музыка дүкенінің иесі туралы «Блэкер болу» деген фильм түсірді. Брикстонның қазіргі пластинка дүкендеріне 1983 жылы ашылған саундсистем регги сататын Supertone Records және денс музыкасын сататын Container Records кіреді.
Спорт
Брикстонда 1970-ші жылдары салынған, арнайы скейтпарк – Stockwell Skatepark, өз Домино командасы, қауымдастықтың Windrush буыны құрған Brixton Immortals және Brixton Cycles велосипед кооперативі де орналасқан.
Радио
Choice FM – 1990 жылдан 2004 жылға дейін Тринити Гардендегі студиялардан хабар таратқан тәуелсіз жергілікті радиостанция. Қазір ол Capital XTRA радиостанциясымен алмастырылды. Reprezent Radio – 107.3FM жиілігінде Поп Брикстоннан жергілікті аймаққа хабар тарататын қоғамдық радиостанция. Брикстонға ұзақ жылдар бойы қызмет еткен, көптеген пираттық радиостанциялар, оның ішінде Lightning және Vibes FM де қызмет көрсеткен.
Христиан шіркеулері
Брикстон Саутварк англикандық епархиясының құрамында орналасқан. II* дәрежелі Санкт-Матфей шіркеуі, Брикстон Гринде орналасқан, 1822 жылы грек тіршілігін жаңарту стилінде архитектор С. Ф. Порден салды. Бұл Ұлыбританияның Уотерлоо шайқасындағы жеңісін тойлау үшін салынған "Уотерлоо шіркеулерінің" бірі. 1955 жылы Альфред Хичкоктың "Тым көп білген адам" фильмінің түсірілім алаңы болған St. Saviour's Church, фильмде Амброуз Чапел деп аталды. 1868 жылы Дулич жолында орналасқан Сент-Джуд шіркеуін архитектор Джон Кирк (Вулвичтен) жобалаған. 1975 жылы ол жабылып, приход Санкт-Матфеймен біріктірілді. Бүгінде шіркеу ғимараты баспа компаниясының кеңсесі ретінде пайдаланылуда. Брикстон жолындағы Христос шіркеуі – 1902 жылы Бересфорд Пит салған, Ар-нуво және Византия стиліндегі II* санаттағы ғимарат. Ферндал жолындағы Сент-Пол шіркеуі 1958 жылы Джон Сопердің жобасымен жетінші күндік адвентистер шіркеуі ретінде салынған. Брикстондағы Корпус Кристи шіркеуі Рим-католик Саутварк архиепископиясының қарауында.
Брикстон мешіті
Мәсжид ибн Таймиях немесе Брикстон мешіті және ислам мәдени орталығы Брикстон полиция бөліміне жақын Грешем жолында орналасқан. Мешітте ерлер мен әйелдер үшін жеке мүмкіндіктер қарастырылған және намаз оқыған кезде 400 адамға дейін сыятын орын бар. 1990 жылы ашылған бұл мешіт Оңтүстік Лондондағы ең көне мешіттердің бірі. Мешіт мүшелеріне діни, әлеуметтік және қаржылық қолдау көрсетеді. Мешіт халықаралық жаңалықтарда кеңінен таралды, себебі "аяқ киім бомбалаушысы" деп аталған Ричард Рид осы мешітке барыпты. Брикстон мешітінің төрағасы Абдул Хақ Бейкер Бі-Би-Си телеарнасына Ридтің исламды үйрену үшін мешітке келгенін, бірақ көп ұзамай "радикалдық топтармен" араласып кеткенін айтты. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористик шабуылдарға қатысқандығы айыпталған Закариас Мусауи радикалды идеологияға енудің алғашқы қадамдарын осы Брикстон мешітінде жасады, онда ол Ридпен танысты, бірақ жауынгерлік киім мен рюкзакпен келгені үшін және джихадқа қатысу туралы ақпарат беру үшін дін қызметкеріне қысым көрсеткені үшін мешіттен қуылды. Абдулла әл-Файсал, Ұлыбританияда жекқұрылыс тудырғаны үшін түрмеге қамалып, кейін 2007 жылы Ямайкаға депортацияланған радикалды ислам дінбасы, Брикстон мешітімен байланыста болды және 500 адамға дейін жиналған көпшілікке уағыз айта бастады, бірақ 1993 жылы салафи басшылығы оны қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Кейін ол "Сауд салафилерінің шайтан алдауы" деп аталатын лекция оқыды, онда салафи мұсылмандарын (әсіресе Брикстон мешітінің мүшелерін) сынап, оларды екі жүзді және діннен тайғандар (такфир) деп атады.
Брикстон синагогасы
Эфра жолындағы 49-шы үй нөміріндегі Брикстон синагогасы 1913 жылы ашылып, 1986 жылы жабылды. Содан кейін қауым жақын жердегі Стритам синагогасымен бірікті. Ғимараттың фасады әлі де сақталған.
"Қалашық" операциясы
1981 жылғы тәртіпсіздіктерге дейін "Бұздық операциясы-81" орталығы болды, мақсаты көшедегі қылмысты азайту. Бұл, негізінен, полицияға күдік болған жағдайда адамдарды тоқтатып, тексеруге рұқсат беретін, "sus" деп аталатын заңды белсенді пайдалану арқылы іске асырылды. Брикстонға жасырын киімдегі полиция қызметкерлері жіберілді, және бес күн ішінде шамамен 1000 адам тоқтатылып, тексерілді. Операция туралы жергілікті халықпен кеңес жүргізілмеді, ал Брикстон көшелеріндегі қара нәсілді қауым мен полиция арасындағы қарым-қатынас шиеленіске жетті. Жергілікті тұрғындар жас және тәжірибесіз полиция қызметкерлерінің көшеге жіберілгеніне наразылық білдіріп, олардың қақтығыс тудыруына шағымданды.
Банда мәдениеті
2003 жылы The Independent газеті Ламбетте шамамен 200 "жұмыскер" орналасқанын, олардың кейбіреулері "Firehouse Posse" немесе Брикстонның "Kartel Crew" тобының мүшелері ретінде әрекет ететінін хабарлады. Ярджилер тарихи түрде Ямайка иммигранттарымен байланысты болды және Брикстонда бекініс орнатып алған. Брикстонның кейбір аудандары Ямайкадағы қарулы топтардың билік еткен "Тиволи бақтары" сияқты "Кіші Тиволи" деп аталды. 1999 жылы Метрополитен полициясының қызметкерлері екі белгілі Ямайкалық Ярджидің Британияда қалуына, оларды барлау құралы ретінде пайдалануға рұқсат бергеніне байланысты дау пайда болды. Ярджилердің бірі, Итон Грин, 1991 жылы Ямайкадан қашып, Брикстонда қоныстанды. Үш айдан кейін Грин Брикстон полициясының қызметкері Стив Баркермен ұсталды және ақылы хабаршы болды. Грин екі жыл бойы Ярджилердің қызметі туралы ақпарат берді, осы кезеңде олардың қару қолдануын және крекке сауда жасауын жалғастырды. Брикстон аймағында бірнеше қылмыстық топтар жұмыс істейді. "Murderzone" (MZ) тобы заңсыз есірткі саудасымен айналысады және Сомерлейтон ауданынан шыққан. "Кедейлікпен күресетін балалар"/"Peel Dem Crew" (PDC) Ангелл Тауны және Лафбороу бұрылысы аймағында орналасқан. "Ұйымдасқан қылмыс" (OC) тобы, түрлі атыс-шабыстарға қатысы бар және Пекхэм жігіттерімен қарсыластығы бар, Майатс Филд ауданында орналасқан. GAS Gang, яғни "Қару мен пышақ", "Жақсы табыс табу және жинау", "Басып алу және ату" немесе "Гангстерлер әрқашан ату" деген мағынаны білдіреді, негізінен Ангелл Тауында орналасқан. 2011 жылы GAS Gang-тің ең белгілі мүшелерінің бесеуі – Рикардо Гиддингс, Хелдер Демораис, Джамал Мур, Шакилл Хогтон және Кайл Кингхорн – қарсыласы, он бес жасар Зак Олумегбонды өлтіргені үшін барлығы 76 жылға бас бостандығынан айырылды. Жергілікті топтардың мүшелері көбінесе жасөспірім шағында немесе 20 жастағы адамдар, ал топ жетекшілері әдетте балалық шақтағы достары болады. Лондонның ең кедей аудандарында өскен кейбір топ мүшелері, хабарлама бойынша, күнделікті үйден-үйге көшіп жүреді, оларды іздеуді қиындатады. Метрополитен полициясының мәліметінше, бұл жастар топтары ұйымдасқан қылмыстың шеберлері емес, бірақ олар полициядан қашып, көптеген кісі өлтіруге жауапты. "Operation Trident" қызметкерлері жергілікті тұрғындарды куәлік беруге көндірудің қиын екенін айтты, себебі олар қорқынышпен өмір сүреді. Trident қызметкерлері кейбір топ мүшелерінің "қуатты қаруды тиімді пайдалана алмайтынын" және топтарда 9 мм калибрлі автоматтары бар екенін мәлімдеді. Детективтердің сөзіне сүйенсек, көптеген қолданыстан шығарылған қарулар Балкан елдерінен әкелініп, қайтадан іске қосылады. Брикстон Ұлыбританиядағы drill музыкасының пайда болуының маңызды орталықтарының бірі ретінде танылған.
Есірткілер
Кейбір БАҚ комментаторлары Брикстонды "Лондонның есірткі астанасы" деп тұрақты түрде айтады. Ламбет және Саутварк округтері үшін Лондон Ассамблеясының еңбекші партиясынан депутат Вэл Шоукросс "Брикстон есірткі қылмысына қарсы" науқанын жүргізеді және ол өз веб-сайтында былай деп мәлімдейді:
Мен Брикстонның артық кеткен жағдайын және орталықта ашық есірткі сату нарығының болуын – Кеңеспен, Мэрмен және Метрополитен полициясымен көтеріп отырамын. Полиция, Есірткі және қару-жарақ бөлімі, сондай-ақ Көлік операциялық бөлімінің қызметкерлері аймақты (Брикстон қалалық орталығын) ұзақ мерзімді бақылаудан өтті, нәтижесінде мамыр айының соңында I санаттағы есірткі сатумен айналысатын адамдарды ұстау үшін үш күндік операция жүргізілді. Полиция Брикстонда жасырын операцияларды жалғастырып, есірткіні анықтауға жаттырылған итттермен патрульдеуді жүзеге асырады. Бұл Брикстонды дилерлерден тазалау мақсатындағы ұзақ мерзімді шара. (2008 жылдың шілдесінде алынған)
I have been raising the disgraceful state of Brixton and the existence of an open drugs market in the centre – with the Council, Mayor and the Metropolitan police The police, the Drugs and Firearms Unit and Transport Operational Unit officers have been undertaking long term surveillance of the area (Brixton Town Centre) culminating in a three day operation at the end of June to arrest those dealing Class A drugs The police will be carrying out continuing covert operations in Brixton and patrolling with drug detection dogs. This is a long term crackdown with the aim on cleaning the dealers out of Brixton. (retrieved July 2008)
Он жылдар бойы Брикстонның марихуана қолданумен байланысты беделі бар, ал BBC жергілікті тұрғынның сөзін келтірді: "Адамдар Брикстонда әрқашан марихуана шегеді – бәрі де оны біледі, адамдар жылдар бойы көшеде марихуана түтінін шығарып жүрді". Бұл бедел 2001-2005 жылдары Брикстонда сынақтан өткен полицияның марихуанаға "жұмсақ" тәсілімен күшейді. Аймаққа "есірткі туризмі" қатысты алаңдаушылықтар туды.
JayDay марихуана фестивалі
2001 жылдан 2004 жылға дейін Броквелл паркінде Cannabis Coalition ұйымдастырған жыл сайынғы Cannabis Festival немесе JayDay фестивалі өтті. Полиция, хабарлама бойынша, жағдайды тыныш ұстап, каннабис татуға көз жұмды. 2005 жылы Лондонның Ламбет ауданы келесі негіздермен тағы бір Cannabis Festival өткізуге рұқсат бермеді:
"Ламбет кеңесі сөз бостандығын және заңды науқанға қатысу құқығын қолдайды, бірақ каннабис қолдану және есірткі сату сияқты заңсыз әрекеттерді мақұлдай алмайды – екеуі де Cannabis Coalition ұйымдастырған бұрынғы фестивальде болған. Шындығында, бұрынғы шараны бақылаған кеңес қызметкерлеріне есірткі сатушылар есірткі ұсынған."
"While Lambeth Council supports freedom of speech and the right to take part in a legitimate campaign, the council cannot condone illegal activities such as cannabis use and drug pushing – both of which have taken place at a previous festival held by the Cannabis Coalition. Indeed council officers monitoring the event in the past were approached by drug dealers who offered them drugs."
Брайан Пэддик
2001 жылы Брайан Пэддик, сол кезде Лондонның Ламбет ауданы полициясының бастығы, Брикстон ауданында марихуанаға қатысты пилоттық бағдарламаны іске қосуы себепті газет беттерінде кеңінен жарияланды, бұл бағдарлама «жұмсақ әрекет» деп аталды, сондай-ақ ол Брикстонға арналған Urban75 интернет форумында жариялаған жазбалары үшін де назар аударды. Полиция қызметкерлеріне марихуана иелігінде ұсталған адамдарды қамауға алуға немесе айыптауға тыйым салынды. Олардың орнына, оларға сол жерде ескерту жасалып, есірткі заттары тәркіленуі керек еді. Бағдарлама идеясы Пэддикке тиесілі болғамен, пилоттық бағдарламаны метрополитен полициясының комиссары сэр Джон Стивенс мақұлдады. Пэддик бұл саясатты оның қызметкерлері марихуана мәселесін жылдам және бейресми жолмен шешуі үшін енгізгенін, осылайша олар героин мен кокаинге, сондай-ақ Ламбеттегі тұрғындардың өмір сапасына үлкен әсер ететін көше тонауы мен қарақшылық сияқты қылмыстарға көбірек назар аудара алатынын айтты. Пилоттық бағдарлама 2005 жылдың желтоқсанында аяқталды және Брикстонда есірткі сатушылардың саны артып бара жатқаны туралы шағымдардан кейін марихуанаға қатысты «келісім жоқ» саясатымен ауыстырылды. Пэддик 1981 жылғы Брикстон көтерілісі кезінде жетекші құрамда сержант болған, бұл оның полицияның қақтығысқа ұласатын әрекеттеріне деген көзқарасын қалыптастырды және қоғамдық полицияға сенімін арттырды. 2000 жылдың желтоқсанында ол Ламбет полициясының бастығы болып тағайындалды және 2002 жылдың желтоқсанына дейін Брикстондағы полиция басшысы болу арманын орындады. Пэддик полицияға қатысты көзқарасы үшін жергілікті қоғамнан үлкен қолдау алды және 2002 жылдың наурыз айында оны қолдаған митингке қатысты, бұл BBC тілшісі Доминик Кассианиді былай деуге итерді:
Егер бес жыл бұрын біреу қара, ақ, жас және егде, түз және гомосексуал, либерал және анархисттердің бәрі бірге тұрып, Брикстондағы полиция командиріне құрмет көрсетіп қол шапалақ шапалақтайтынын айтса, олар бір сплифтен артық шеккен деп ойлаушы еді.
If someone had said just five years ago that black, white, young and old, straight and gay, liberal and anarchist would all be standing together giving a standing ovation to a police commander in Brixton, people might have said they had smoked one spliff too many.
Қарулы қылмыс
1998 жылдың маусым айында Брикстондағы қарулы қылмыстар Эврил Джонсон мен Мишель Карбидің Брикстон мен Стратфордтағы байланысты қазаларына байланысты кеңінен жарияланды. Екі әйел де жеке-жеке, бірақ байланысты шабуылдар кезінде өз үйлерінде атылды; сондай-ақ, екеуінің де басына оқ тиді. 2008 жылы бұрынғы Time Out жаңалықтарының редакторы Тони Томпсон "1990 жылдардың соңында Оңтүстік Лондондағы бандалық орындаулар сериясінен кейін қарулы қылмыс күшеюіне басталады" деді. Томпсон былай мәлімдеді: "Бұрынғы Мет операциялары қара қоғамды басып тастау ретінде қарастырылды. "Трайдент" бастапқыда ақпараттық жетекшілікпен жұмыс істеді және қара қоғаммен тығыз байланыста болды". 2001 жылы Лондон полициясы Лондон қаласында қарулы қылмыстың күрт өсуіне алаңдады. Сол кезде Ламбет Лондондағы тонаудың ең жоғары деңгейін тіркеді. 2001 жылдың шілдесінде екі қарулы полицей 29 жастағы Дерек Беннетті Брикстондағы Ангелл Таун эстарында атып өлтірді, Беннет пистолет пішіндес темекі тұтандырғышты көрсеткеннен кейін. Соңғы тергеу Беннеттің "заңды түрде өлтірілгені" туралы шешім қабылдады, бұл шешім апелляцияда расталды. 2004 жылдың желтоқсанында "Трайдент" операциясының офицерлері мен қарулы офицерлер Ламбет полициясына "күдікті қару ұстаушыларға немесе қарумен байланысты көліктерге" қарсы бірнеше тоқтату және тінтіп тексеру операцияларында көмектесті, полиция бұл операцияны "Трайдент соққысы" деп атады. Лондон полициясы "тінтіп тексерулер күдіктілерді қару алып жүруден тоқтатып, оқ атудың алдын алады, сондай-ақ қаруды қайтарып алып, тұтқындауға әкелуі мүмкін" деп үміттенеді. Ламбет полициясының бастығы, Брикстон ауданындағы полициялық жұмыстарға жауапты Джерри Савилл былай деді:
>Бұл операция қарулы қылмысқа немесе басқа да құқық бұзушылықтарға қатысы болуы мүмкін деген ақпаратқа ие адамдарға бағытталған. Ламбетте қару алып жүргендерге біз нақты хабарлама жібергіміз келеді: тоқтаңыз. Бұл аудандағы адамдардың көпшілігі көшеде қауіпсіз сезіну үшін, қарулы адамдар өздерінің қоғамдық ортасынан қорқуы керек және полицияға оларды ұстауға көмектесуі керек. 2007 жылы Лондон қаласындағы қару қолдану қылмыстары 4 пайызға өсіп, 3459 "қару қолдану" қылмысы тіркелді, оның ішінде 30 қарулы кісі өлтірілді, олардың тоғызы 18 жасқа дейін болған. Брикстон, Клэфэм және Стритхэмде қарулы қылмыстар сериясы, соның ішінде бір апта ішінде үш баланың қаза болуы, кейбір БАҚ өкілдерін аймақты "қару астанасы" деп атауға итермеледі.
<blockquote>This operation is aimed very specifically at people we have information to suggest may be involved in gun crime or other offences. We want to send out a very clear message to those who carry guns in Lambeth, don't. It is time to stop the vast majority of people in this borough feeling afraid to be on the street and make it the gunmen who are fearful of their community helping the police to arrest them. In 2007 firearm offences rose by 4 per cent in London, totalling 3,459 "gun enabled" crimes, including 30 gun murders of which nine victims were aged 18 or under. A series of gun crimes in the Brixton, Clapham and Streatham, including the Murders of three boys in one week, led some media commentators to call the area "gun capital".
Кино және теледидар
2001 жылы режиссер Ричард Пэрридің "South West Nine" (SW9) фильмі осы жерде түсірілді. Бұл атау Брикстонның көп бөлігін қамтитын пошталық индексіне сілтеме жасайды. Қызығы, бұл пошталық индекс ресми түрде Стоквеллге тиесілі болса да, Брикстонның солтүстік бөлігі оның шекарасына кіреді. Ал SW2 (Брикстон-Хилл сұрыптау кеңсесі) Тулс-Хилл A204 тас жолын, Стреэтхэм-Хилл және Брикстон-Хиллді де қамтиды. "Жетім қара" сериалының кейіпкері Сара Мэннинг BBC America телесериалында Брикстоннан шыққан. 1975 жылғы "Монти Пайтон және қасиетті Грааль" фильміндегі ойдан шығарылған қорежиссерлердің бірі – Брикстондық Рег Ллама. Disney Plus Marvel MCU сериалы "Secret Invasion" екінші эпизодында, 1997 жылы түсірілген сахнада, Брикстонды нақты орналасқан жері мен атымен көрсетеді – бұл Сэмюэль Л. Джексонның Ник Фьюри кейіпкері мен Skrulls деп аталатын босқындардың құпия кездесу орны. 2023 жылғы "Rye Lane" романтикалық комедиялық фильмінде Брикстон ауылындағы жабық сауда орынында, атап айтқанда Колин Ферт басты актерлерге тамақтандырған "Salpike" мейрамханасында түсірілген көріністер бар.
Интернет
Urban75 — Брикстон қаласында ұзақ жылдардан бері жұмыс істеп келе жатқан интернет-форум.
Лондон метросы
Ең жақын станция Виктория желісіндегі Брикстон станциясы. Одан бір бұрышта Ұлттық теміржол станциясы орналасқан.
Ұлттық темір жол
Ең жақын станция – Лондон Виктория және Орпингтон бағытындағы Оңтүстік-Шығыс пойыздары үшін Брикстон станциясы. Ол метро станциясынан бір бұрылыс жерде орналасқан.
Жол желісі
Брикстон бірнеше маңызды жолдардың бойында орналасқан. A203, A204 және A2217 жолдары аймақты Воксхолл көпірімен байланыстырады, ал A23 Лондон-Брайтон тас жолы солтүстіктен оңтүстікке қарай аймақ арқылы өтеді. Брикстон 1970 жылдары жойылған Лондон айналма жолдары жоспарының бір бөлігі болған Оңтүстік Крест жолының ірі түйіскен жері болуы тиіс еді.