Кіріспе

Үндістандағы саяси партия

Нага халық фронты (НХФ) – Нагаленд, Манипур және Аруначал Прадеш штаттарындағы аймақтық саяси партия. 2003 жылдан 2018 жылға дейін Нагаленд демократиялық альянсының құрамындағы Бахатия Джаната партиясымен бірлесіп, Нагаленд штатының үкіметіне жетекшілік етті. НХФ – Манипурдағы М. Бирен Сингхтің үкіметі басқаратын Бахатия Джаната партиясымен коалициялық серіктес. Партия консервативті христиандыққа сенеді және оны қолдайды. Апонг Понгенер – партияның президенті. Авангбоу Ньюмай – Манипур штатындағы партия бөлімшесінің президенті, ал Лоси Дихо – Манипур заңнамалық жиналысындағы НХФ партиясының парламенттік фракциясының жетекшісі. Нагалендтің жалғыз сайлау округінен сайланған Лок Сабха мүшесі Нейфиу Рио 2018 жылдың 16 қаңтарына дейін партияның басшысы болды. Т. Р. Зелианг 2022 жылдың 29 сәуіріне дейін партия басшысы болды. Қазіргі партия басшысы – Кужулузо Ниену. 2004 жылдың 22 наурызында НХФ Нагаленд демократиялық партиясын өзіне қосты.

Тарих

2002 жылдың қазанына дейін партия Нагаланд Халық Кеңесі (НХК) деп аталды. 2002 жылғы қазан айында Кохима қаласында өткен Тоғызыншы жалпы съезде партияның атауы Нагаланд Халық Кеңесі (НХК) есімнен Нага Халық Фронты (НХФ) деп өзгертілді. Бұл тарихи шешім мемлекет халқының арасында кең қолдау тапты, себебі мемлекеттің басшылығын жаңару және оны көбірек кіріктіретін ету – мемлекеттің басты тілегі еді. Нагалендте 2012 жылғы президент сайлауында үкіметтегі Нага Халық Фронты да, оппозициялық партия – УПА да Пранаб Мукерджиді қолдады. Мукерджи Димапурда Нейфиу Рио және ДАН депутаттарымен кездесіп, NPF жетекшілері оған ресми түрде қолдауларын білдірді. Мукерджи 2012 жылдың 19 шілдесінде өткен сайлауда жеңіске жетті. «Нагаленд Пост» газетінің сұрағына жауап берген бас министр Нейфиу Рио президенттік үміткерге көрсетілген қолдаудың «мәселеге негізделгені» туралы сұраққа, ДАН-ның басшылығымен НХФ орталықтағы УПА үкіметін дәл осы бағытта қолдап келе жатқанын айтты. Заң шығарушы жиналыста NPF-тің басты оппозициясы – Үндістан Ұлттық Конгрес партиясы. Нага Халық Фронтының НДА-мен жергілікті келісімдері болғанымен, ол бұрын Орталық үкіметте НДА-ны немесе УПА-ны қолдаған емес, өйткені Лок Сабхада бір депутаты ғана бар еді. 2014 жылғы жалпы сайлауда 10 аймақтық партиядан құралған консорциум, соның ішінде Нага Халық Фронты, Солтүстік-Шығыс аймақтық саяси фронты (NERPF) НДА-ны қолдайтынын мәлімдеді. Қазіргі таңда NPF Солтүстік-Шығыс аймақтық саяси фронтының құрамында, ол солтүстік-шығыс штаттарының саяси партияларынан тұрады және Ұлттық Демократиялық Альянсты (Үндістан) қолдайды. 2015 жылдың 11 мамырында жиналыстың барлық Конгресс депутаты NPF-ке қосылды. 60 депутаттық орын бар Нагаленд заң шығарушы жиналысының 46 депутаты – NPF мүшелері. Оппозициялық Конгресс 18 депутатпен өкілдірілген, ал қалған 7 депутаты тәуелсіздер. 2016 жылдың мамырында Бхаратия Джаната Партиясы басқаратын Ұлттық Демократиялық Альянс Ассамда алғашқы үкіметін құрғаннан кейін, Химанта Бисва Сарма төрағасы болған Солтүстік-Шығыс Демократиялық Альянсы (НЕДА) атты жаңа альянс құрылды. Сикким, Ассам, Аруначал және Нагаленд штаттарының бас министрлері де осы альянстың құрамына кірді. Осылайша, Нага Халық Фронты БЖД басқаратын НЕДА-ға қосылды. 2019 жылдың 18 мамырында NPF Манипурдағы НДА үкіметінен шықты. 2022 жылғы Манипур заң шығарушы жиналысының сайлауынан кейін NPF Манипурдағы НДА үкіметіне қайтадан қосылды. 2023 жылдың 21 қазанында Апонг Понгенер Нага Халық Фронтының президенті болып сайланды.

Бас министрлердің тізімі

No Атауы Лауазымның мерзімі Лауазымда болған күндер 1 Нейфью Рио 6 наурыз 2003 3 қаңтар 2008 (1) Нейфью Рио 12 наурыз 2008 24 мамыр 2014 2 Т. Р. Зелианг 24 мамыр 2014 22 ақпан 2017 3 Шурхозелие Лизейтсу 22 ақпан 2017 19 шілде 2017 (2) Т. Р. Зелианг 19 шілде 2017 8 наурыз 2018