Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шение немесе шенді – бұл құмды немесе қабықты жағажай жотасы, ол саздық және батпақ өсімдіктерімен бөлінген шенділерден тұратын "шенді жазығы" деп аталатын жіптік жазықтың бір бөлігі болып табылады. Шенділердің биіктігі әдетте 1-ден 6 метрге дейін, ұзындығы ондаған километр, ені жүздеген метр және көбінесе орманды болады. Шенді жазығының ені ондаған шақырымға жетеді. Шенділер және олармен байланысты шенді жазықтары, әдетте, төмен толқын энергиясымен, аздаған көлбеулікпен, сазды жағалаулармен және көп мөлшердегі шөгіндімен сипатталатын жағалаулармен байланысты. Атауы француз тіліндегі "chêne" – емен ағашы сөзінен шыққан, ол Луизиана штатының оңтүстік-батысындағы шенді жоталарында өседі.
A chenier or chénier is a sandy or shelly beach ridge that is part of a strand plain, called a “chenier plain,” consisting of cheniers separated by intervening mud flat deposits with marsh and swamp vegetation. Cheniers are typically 1 to 6 m high, tens of km long, hundreds of metres wide, and often wooded. Chenier plains can be tens of km wide. Cheniers and associated chenier plains are associated with shorelines characterized by generally low wave energy, low gradient, muddy shorelines, and abundant sediment supply. The name is derived from the French word for wood, “chêne,” meaning oak, which grows on chenier ridges within southwest Louisiana.
Колорадо өзенінің дельтасы
Колорадо дельтасының моллюскілерінің қабықтарынан негізінен жасалған шендер Мексиканың Баха-Калифорния штатының солтүстік-шығысындағы Колорадо өзенінің дельтасындағы жағалау аймақтарында табылады.
Cheniers made primarily of shells of the Colorado Delta clam are found in the tidal flats of the Colorado River Delta in northeastern Baja California, Mexico.
Луизиана
Луизиананың Шейнер жазығы, шамамен Сабина көлінен Вермильон шығанағына дейін, Персид шығанағы бойында созылып жатыр және маңызды экожүйелік қызметтерді атқарады, әсіресе жабайы табиғаттың мекендеу ортасы және көшпенді құстардың тоқтау орны ретінде. Аймақ қоныстанған кезде, шендер су тасқынынан қорғаныш беретін биік орналасуына байланысты дамытуға артықшылық берілді. Шейнер жазығындағы осындай қырқаларға орналасқан елді мекендерге Камерон округіндегі Гранд Шейнер, Вермильон округіндегі Пекан аралы және Жаңа Орлеаннан оңтүстікке қарай Гранд-Айлға жақын орналасқан Шейнер Каминданың бұрынғы елді мекені жатады. Дегенмен, бұл қырқалар дауыл толқындарынан жеткілікті қорғаныс бере алмайды, сондықтан Шейнер Каминда 1893 жылы дауылда толығымен қирады, ал Пекан аралы мен Гранд Шейнер Аудри, Рита, Айк, Лора және Дельта сияқты бірнеше күшті дауылдардан зардап шекті. Кирби нөлдік нүкте гипотезасы арқылы шөгінділердің шендердің қалай пайда болатынын түсіндіреді. Седименттің ұсақ бөлшектері жағалаудағы суға таралып, әуеде қайта өңделеді, нәтижесінде негізінен екі жақтаулы және спираль қабықшаларынан тұратын кенжаңқтардың қалдықтары төмендегі субстраттан бөлінеді. Толқындар мен ағыстар осы шөгінділерді жинап, таяу су аймағында шендердің тізбегін құрайды. Олар шөгінділерді жағалауға қарай итеріп, сонымен қатар жағалау бойында жинақтайды.
The Louisiana Chenier Plain, extending roughly from Sabine Lake to Vermilion Bay along the Gulf Coast, serves critical ecosystem functions, particularly as a wildlife habitat and stopover for migrating birds. As the region was settled, the cheniers were developed preferentially, owing to protection from flooding afforded by the higher elevation. Examples of communities situated on such ridges in the Chenier Plain include Grand Chenier in Cameron Parish, Pecan Island in Vermilion Parish and the former settlement of Cheniere Caminada adjacent to Grand Isle, south of New Orleans. The ridges, however, offer insufficient protection from storm surges, thus Cheniere Caminada was completely destroyed by a hurricane in 1893, and Pecan Island and Grand Chenier have been devastated by several powerful storms, including Hurricane Audrey, Hurricane Rita, Hurricane Ike, Hurricane Laura and Hurricane Delta. Kirby explains how sediment deposition through the null point hypothesis leads to the creation of chenier. Sediment fines are suspended and reworked aerially offshore, leaving behind lag deposits of mainly bivalve and gastropod shells separated out from the finer substrate beneath. Waves and currents then heap these deposits to form chenier ridges throughout the tidal zone. They tend to force the deposits up the foreshore profile, but also along the foreshore.
Миранда, Жаңа Зеландия
Темірдің Фертіндегі Мирандадағы шенеулік жазығы – әлемдегі ең маңызды голоцендік жағалау жазықтарының бірі және құсқұрттардың ұшу жолындағы маңызды тоқтау орны.
The chenier plain in Miranda in the Firth of Thames is one of the most significant Holocene coastal strand plains in the world and an important stopover point in the godwit flight path.
Эссекс, Англия
Эссекс аймағындағы жердегі деректерді нақтылау радарлық профильдердің жер асты стратиграфиясы мен шөгінді құрылымын дәл бейнелейтінін көрсетеді. Радарлық рефлекция профильдерінен алынған радарлық стратиграфияны интерпретациялау әртүрлі шөгінділерді анықтауға мүмкіндік береді. Бұл шөгінділер теңіз суының үстінен ағып өтуі, жағалаудың үстінен ағып өтуі, теңізге қарай еңіспен жатқан жағажайдың бүкіл бетінде шөгінді жиналуы немесе жоғарғы жағажайға біріккен қыраттардың нәтижесінде пайда болған. Әрбір шенер осы төрт негізгі шөгінді бірлігінің әртүрлі кеңістікте орналасуымен сипатталады.
In Essex, ground truthing data demonstrate that the radar profiles accurately delineate the subsurface stratigraphy and sedimentary structure of the cheniers. Interpretation of the radar stratigraphy taken from the radar reflection profiles allows various deposits to be identified. These have resulted from overwashing, overtopping, sedimentation across the whole of a seaward dipping beachface or berm ridge welding onto the upper beachface. Each chenier is characterised by a different spatial arrangement of these four basic depositional units.
Француз Гвианасының, Суринам мен Гвиананың жағалау жазығы
Амазонка өзенінің сағасы мен Ориноко өзенінің аралығында, Гвиана қалқанының жағалау жазығында, жағажай қырқалары мен батпақтардың кең ауқымды кешені (Суринамда ритсен мен звампен) қалыптасқан.
An extensive complex of beach ridges and swamps (ritsen en zwampen in Suriname) was formed between the mouth of the Amazon River and the Orinoco on the coastal plain of the Guiana Shield.