Кіріспе

Run-D.M.C. әнімен бірге әртүрлі құрылғылар үшін прошивканы ауыстыру. Rockbox – түпнұсқалық ядросы бар түрлі цифрлық аудио ойнатқыштардағы (DAP) OEM фирмалық бағдарламалық жасақтамасының орнына қойылатын тегін және ашық кодты бағдарламалық жасақтама. Ол ойнатқыштың операциялық жүйесіне балама ұсынады, көп жағдайда бастапқы прошивканы жоймай, түрлі жақсартулар мен функцияларды қосуға арналған плагин архитектурасын ұсынады. Жақсартуларға жеке цифрлық көмекші (PDA) функциялары, қосымшалар, құралдар және ойындар кіреді. Rockbox 2000 жылдың ортасында шыққан ойнатқыштарға бейне ойнату мүмкіндігін де қоса алады. Rockbox көру қабілеті нашар пайдаланушыларға арналған дауыспен басқарылатын интерфейске ие. Rockbox әртүрлі аппараттық мүмкіндіктері бар көптеген құрылғыларда жұмыс істейді: 1 биттік символдардан тұратын дисплейі бар ескі Archos ойнатқыштарынан бастап, жоғары ажыратымды түсті дисплейлері, цифрлық оптикалық аудио жабдықтары және кеңейтілген жазу мүмкіндіктері бар заманауи ойнатқыштарға дейін.

Тарих

Rockbox жобасы 2001 жылдың соңында басталды және алғаш рет Archos сериясының бастапқы қатты дискіге негізделген MP3 ойнатқыштары/жазғыштары (соның ішінде флеш-модель Ondio) үшін іске асырылды. Бұл өндіруші ұсынған пайдаланушы интерфейсі мен құрылғы операцияларындағы қатаң шектеулерге наразылық тудырды. Бұл құрылғыларда салыстырмалы түрде әлсіз орталық процессорлар (CPU) орнатылған, сондықтан музыка ойнату арнайы MP3 декодтау чиптеріне (MAS) жүктелді. Rockbox ойнату мүмкіндіктерін едәуір өзгерте алмады, бірақ пайдаланушы интерфейсін жақсартты және зауыттық бағдарламалық құралда жоқ қосымша функцияларды қосты. Rockbox Archos құрылғыларының флеш-жадына тұрақты түрде орнатылып, құрылғының бағдарламалық құралын толығымен алмастырады. Кейіннен Rockbox-тың жаңа нұсқалары күрделі құрылғылар үшін де шығарылды. Бұл нұсқалар аудио декодтауды бағдарламалық түрде жүзеге асырып, бастапқы бағдарламалық құралдарға қарағанда әлдеқайда көп музыка форматтарын қолдауға мүмкіндік берді, сондай-ақ Archos порттарында бар кеңейтімділік пен қосымша функцияларды ұсынды. Rockbox арнайы жүктеуші арқылы іске қосылғаннан кейін қатты дискіден немесе флеш-жадтан жұмыс істейді. Сондықтан Rockbox-ты жаңарту үшін пайдаланушыларға файлдарды құрылғының дискісіне көшіріп, құрылғыны қайта іске қосу жеткілікті. Жүктеушіні өзгерту кезінде ғана қайта жағып алу қажет, ал кейбір платформаларда мүлдем қажет емес. Бұл порттардың біріншісі 2004 жылдың соңында iriver компаниясы өндірген ColdFire процессорлары бар құрылғылар үшін жасалды, назар H1xx сериялы қатты дискілік ойнатқыштарға (H110/H120/H140) аударылды. Шамамен бір жылдан кейін H3xx сериясы үшін де порт жұмыс істей бастады, ол ұқсас мүмкіндіктерді ұсынды. Сонымен қатар, әзірлеушілерге қолдау көрсетілмейтін құрылғылар үшін де жинақтар жиі қол жетімді, бірақ олар толыққанды емес мүмкіндіктерге немесе нашар тұрақтылыққа байланысты әдетте жалпы пайдаланушыларға дайын емес. 2021 жылға дейін жаңа порттар шығарылмады.

Өзіндікке бейімдеу

Әрбір платформаның шектеулеріне қарай, Rockbox-тың интерфейсін әртүрлі тәсілдермен өзгертуге болады. Шрифттерді, алдыңғы және артқы фон түстерін қосып, таңдауға болады, ал мәзір мен ойнату экраны үшін тақырыптар жасауға қарапайым белгілеу тілі қолданылады. Бұл тақырыптарға фондық суреттер мен басқа да кескіндер (мысалы, белгішелер), сондай-ақ файл атаулары, ID3 тегтері, альбом обложкасы, файлдың жүрген барысы, уақыт және жүйе туралы ақпарат үшін әртүрлі форматтар кіре алады. Rockbox бастапқыда файлдық ағашқа негізделген ойнатқыш болды, онда папкаларды сүйреп тастап, содан кейін папкалық құрылым бойынша шарлап қарауға болады. Дегенмен, жаңа нұсқаларында файлдардың ID3 тегтерінен ақпаратты жинап, құрастыруға мүмкіндік беретін қосымша деректер базасы мүмкіндігі енгізілді. Бұл пайдаланушыға файлдық құрылымға қарамастан файлдарды іздеуге мүмкіндік береді.

Мақсат статусы

Rockbox бастапқы операциялық жүйеде қолдау көрсетілетін мүмкіндіктерге қоса, көптеген қосымша мүмкіндіктерге ие, бірақ көп жағдайда шектеулер бар. "Тұрақты" деп жіктеліп, қолдау көрсетілетін платформаларда құрылғыны цифрлық музыка ойнатқыш ретінде пайдалануға болады, алайда мұндай платформалардың кейбірінде Rockbox зарядтау немесе USB функцияларын қолдамайды; құрылғыны зарядтау немесе файлдарды ауыстыру үшін бастапқы операциялық жүйеге қосарлы жүктеу қажет. Кейбір платформалар "тұрақсыз" деп жіктеледі, бірақ қолдау көрсетіледі; ал "пайдалануға жарамсыз" деп танылғандары қолдау көрсетілмейді және оларды пайдалану ұсынылмайды. Кейбір порттау жобалары әзірлеудің алғашқы, іздеу-талдау кезеңінде, әзірге код жазылмаған.

Кодектер

Rockbox бағдарламалық кодтау платформаларында (Archos емес) он екі жоғалтулы (санау әдісіне байланысты), бес жоғалтусыз, екі сығылмаған және он екі қосымша форматты ойнату қолданады. Бұл, ең консервативті есеп бойынша, 30 қолдау көрсетілетін аудио форматты құрайды, бірақ олардың кейбіреулері барлық платформаларда жедел уақытта жұмыс істемейді. Әрбір кодектерді оңтайландыруға көп еңбек жұмсалды, соның ішінде FLAC, Ogg Vorbis, WMA, APE, TTA, MPC, Wavpack, ATRAC3, Cook және WMA Pro осы форматтар үшін ең жылдам белгілі толық сандық іске асырылымдардың қатарында.

Түрлі пішімдер

Сонымен қатар, ADX, SID, NSF, SAP, SPC, AY, GBS, HES, KSS, SGC, VGM және VGZ ойын аудио түрлерін ойнату мүмкіндігі бар. MOD трекер форматы және Yamaha SMAF та енді қолдауға ие. Monkey's Audio-дағы кейбір профильдер, өте жоғары процессорлық жүктемеге байланысты, барлық платформаларда тікелей ойнатылмайды. Сонымен қатар, Rockbox цифрлық құқықтарды басқару (DRM) схемасы қолданылған файлдарды ойнатпайды.

Сәулет

Rockbox қарапайым ядроны пайдаланады, жазық жад моделімен және бір процеске ие, бұл оны жад басқару блогы жоқ платформаларда іске қосуға мүмкіндік береді. Жұқа жіптер (thread) ынтымақтастықпен жұмыс істейді, аудио жіпсіне басымдық беретін жоспарлаушыға басқаруды қайтарады; тоқтатудың жалғыз түрі – үзілістер арқылы. Операциялық жүйе және плагиндер C тілінде жазылған, құрастыру тілі құрылғы мен платформаға қатысты және өнімділікке сезімтал код үшін қолданылады. Қарапайым және жеңіл архитектура Rockbox-ты әртүрлі құрылғыларда, 1 мен 64 МБ аралығындағы жад көлемімен және 12 мен 532 МГц аралығындағы процессор жылдамдығымен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Rockbox сондай-ақ ARM, ColdFire, MIPS және SH негізіндегі көп ядролы және асимметриялық көппроцессорлық жүйелерді қолдайды. Көптеген кодектерді 2 процессорлық ядро арқылы қуат тиімділігін арттыру үшін параллельдеуге болады, ал HWCODEC интерфейсі арнайы аудио декодер DSP-лерді пайдалануға мүмкіндік береді.

Rockbox пайдалылығы

Rockbox Utility – Linux, Mac OS X және Microsoft Windows үшін қолжетімді, Digia Qt платформасында құрылған, DAP-тарға Rockbox орнату және басқаруға арналған тегін компьютерлік бағдарлама. Rockbox Utility пайдаланушының минималды араласуымен Rockbox-ты, сондай-ақ тақырыптар мен дауыстық файлдарды тікелей DAP-қа автоматты түрде орнату мүмкіндігін ұсынады. Жаңа құрылғыларға қолдау қосылғанда Rockbox Utility жиі жаңартылып тұрады.