Кіріспе

Sony портативті медиа ойнатқыштар сериясы – Walkman бренді. Walkman (ウォークマン) – 1979 жылдан бері жапондық Sony компаниясы өндіріп, сататын портативті аудио ойнатқыштардың бренді. Walkman бастапқыда портативті кассеталық ойнатқыш ретінде пайда болды, кейін бренд Sony-дің көптеген портативті аудио құрылғыларын қамтыды; 2011 жылдан бері ол тек цифрлық флэш-жад ойнатқыштарынан тұрады. 2022 жылғы қазіргі таңдағы флагмандық өнім – WM1ZM2 ойнатқышы. Walkman кассеталық ойнатқыштары 1980-ші жылдары өте танымал болды, нәтижесінде "walkman" термині кез келген өндірушінің немесе брендтің жеке стерео құрылғыларын білдіретін бейресми атауға айналды. 2010 жылы өндіріс тоқтағанға дейін 220 миллион кассеталық Walkman сатылды; DAT, MiniDisc, CD (алғашқыда Discman, кейін CD Walkman деп аталды) және жад картасындағы медиа ойнатқыштар сияқты цифрлық Walkman құрылғыларын қоса есептегенде, осы уақытқа дейін шамамен 400 миллион дана сатылды. Әртүрлі конструкциядағы портативті таспа ойнатқыштар болды, бірақ ешқайсысы адамның жүріп бара жатқанда пайдалануы үшін арналмаған. 1970 жылдары бразилиялық өнертапқыш Андреас Павел құлаққаптар арқылы тыңдау үшін белдікке бекітіп тасу әдісін ойлап тапты, бірақ оның "Stereobelt" тұжырымына жоғары сапалы дыбыс беру үшін қажетті инженерлік жетістіктер кірмеді, сондай-ақ таспа ойнатқышы жүріп бара жатқан адамға тән механикалық соққыларға ұшырады. Кейін Павел Walkman идеясын өзіне тиесілі ету үшін сотқа жүгінді, бірақ таласын ұтып алмады. Сондай-ақ 1969 жылы Sony журналистерге арналған кішкентай монокассеталық диктофонды – TC 50-ді шығарды. Sony компаниясының негізін қалаушы Масару Ибука Sony-дің үлкен TC D5 кассеталық диктофонын іссапарларда музыка тыңдау үшін пайдаланды. Ол атқарушы вице-президент Норио Огадан жүруге ыңғайлы стерео нұсқасын жасауды сұрады. Әлемдегі ең арзан жеке стерео – металл корпусты, көк және күміс түсті Walkman TPS L2 1979 жылдың 1 шілдесінде Жапонияда сатылымға шықты және шамамен 33 000 иенаға (немесе 150 долларға) сатылды. Sony айына 5000 дана сатады деп күткенімен, алғашқы екі айда 30 000-нан астам сатылды. Көп ұзамай, 1980-ші жылдардың басында Walkman бүкіл әлемде танымал болды және Sony бұл атауды бүкіл әлемде пайдаланды. TPS L2 1980 жылдың маусым айында АҚШ-та таныстырылды, ал 1982 жылы WM F1 моделінен бастап кейбір Walkman кассеталық модельдеріне радио жүйесі қосылды. Dolby шуды азайту жүйесі және автоматты кері функциясы бар алғашқы модель 1982 жылы пайда болды. Алғашқы супер компактты "кассета өлшемді" Walkman 1983 жылы телескопиялық корпусы бар WM 20 моделімен таныстырылды. Бұл Walkman-ды сөмкеге немесе қалтаға алып жүруді оңайлатты. 1985 жылдың қазан айында WM 101 моделі өз класында "шымыртқа" батареясы бар бірінші құрылғы болды. 1989 жылы Жапонияда 10 жылдығына арналған екі шектеулі модель (WM 701S/T) шығарылды, олар мыстан жасалған және стерлинг күмісімен қапталған. Олардың тек бірнеше жүзі ғана жасалды. 1994 жылдың 1 шілдесінде тік жүктемелі 15 жылдық модель, ал 1999 жылдың 1 шілдесінде престижді модель шығарылды. Алғашқы модель шығарылғаннан кейін 10 жыл өткен 1989 жылы әлемде 100 миллионнан астам Walkman сатылды. 1995 жылға қарай 150 миллион дана өндірілді. 1999 жылы, алғашқы модельдің шығарылғанына 20 жыл толуына орай, Sony 186 миллион кассеталық Walkman сатты. Портативті компакт-диск ойнатқыштары кассеталық Walkman-ның танымалдығының төмендеуіне әкелді, ол 2010 жылы Жапонияда өндіріліп тоқтатылды. АҚШ-та қол жетімді соңғы кассеталық модель WM FX290W болды, ол алғаш рет 2004 жылы шығарылды.

Маркетинг

Walkman-нің маркетингі жаһандық мәдениетке «жапондық стильді» енгізуге көмектесті, ол миниатюралылық және жоғары технологиямен байланысты болды. Жарнамадағы «Жолда жүрген ерлер» және «Жолда жүрген әйелдер» көрермендердің идеалды образы ретінде жасалды. Sony компаниясы маркетингтік стратегияны іске асырып, жастарды Walkman-ды киіп, жақын тұрған адамдарға өнімді сынап көруге шақырды. Sony сондай-ақ актерлерді жалдап, Токио көшелерінде Walkman-мен қосымша жарнама ретінде суретке түстірді. Walkman жарнамалық кампаниясының маңызды бөлігі – құрылғының арнайы мақсатына бағытталғандығы. Walkman-нан бұрын, портативті музыка үшін қолданылатын құрал портативті радио болды, ол тыңдаушыларға тек стандартты радио хабарларын ұсынатын. Ойнатылатын тізімді жекешелендіру мүмкіндігі – музыканы тыңдау әдетінде жаңа және қызықты революция болды. Әлеуетті сатып алушылар ұялы тыңдау технологиясы тұрғысынан өзіне сәйкес келетін нұсқаны таңдауға мүмкіндік алды. Өзіңіз таңдаған музыканы жеке тыңдау мүмкіндігі Walkman-ның маңызды сату артықшылығы болды, әсіресе жасөспірімдер арасында, олар оның табысына үлкен үлес қосты. Бұл маркетингтік әдіс өте кең пайдаланушылар базасына бағытталған, сонымен бірге өнім әрбір адам үшін жасалған деген идеяны сақтай отырып, «барлық жақсы мүмкіндіктерді біріктірді – жаппай маркетинг және жекелендіру». Time журналының мәліметінше, Walkman-ның «еңсерілмес комбинациясы – портативтілігі (екі АА батареямен жұмыс істейді) және жеке өмірге құпиялылық (құлаққап ұясы бар, бірақ сыртқы динамигі жоқ) оны кез келген жерге алып жүруге болатын ықшам, портативті стерео жүйені іздеген мыңдаған тұтынушылар үшін тамаша өнімге айналдырды». Walkman 1980-ші жылдар мәдениетінің символына айналды. Сондай-ақ, адамдар көпшілік орындарда құлаққап кие бастады. Бұл АҚШ-та қауіпсіздікке қатысты дауларды тудырды, нәтижесінде 1982 жылы Нью-Джерси штатының Вудбридж қаласының мэрі жаяу жүргіншілердің жол апаттарына байланысты Walkman-ды көпшілік орындарда киюге тыйым салды. Нарықта Walkman-ның сәттілігі Compact Cassette форматының кеңінен қабылдануына әкелді. Бірнеше жылдың ішінде кассеталар винилдік пластинкалардан көп сатылды және 1991 жылы компакт-дискілер (CD) кассеталардан көп сатылғанша солай болып қала берді. Немец тілді елдерде «Walkman» термині жалпылама атауға айналды, кез келген маркадағы жеке стерео жүйені білдірді, сондықтан 2002 жылы Австрияның Жоғарғы соты Sony компаниясының басқаларға ұқсас тауарларды сипаттау үшін «Walkman» терминін пайдалануын тоқтатуға құқығы жоқ екенін шешті. Осылайша, бұл маркетинг сарапшылары «брендтің жоғалуын» атап көрсеткен жағдайдың мысалы.

Басқа Walkman

1989 жылы Sony компаниясы портативті Video8 жазғыштарын Video Walkman деп сатты, бұл брендтің атауын кеңейтті. 1990 жылы Sony портативті Digital Audio Tape (DAT) ойнатқыштарын шығарды, олар DAT Walkman деп сатылды. 1992 жылы MD Walkman брендімен MiniDisc ойнатқыштары да кеңейтілді. 1997 жылдан бастап Sony компаниясының Discman портативті компакт-диск (CD) ойнатқыштары CD Walkman деп қайта аталды. 2000 жылы Walkman бренді (барлық түрлері) біріктірілді және бренд үшін жаңа, кішкентай "W." таңбасы жасалды, бұл Walkman брендінің бірігуіне дейін жасалды. Сонымен қатар, Walkman брендімен ұялы телефондар Sony Ericsson бірлескен кәсіпорнымен шығарылды. Sony компаниясы 21-ғасырдағы цифрлық аудио ойнатқыштар (DAP) нарығында кассеталық ойнатқыштың табысын қайталай алмады. Бәсекелес Apple компаниясының iPod желісі нарықта үлкен жетістікке жетті, бұл Walkman сатылымын халықаралық деңгейде төмендетті, бірақ отандық нарықта жақсы нәтижелер көрсетті. Network Walkman бірнеше жыл бойы нарықтағы үлесі аз болды және Creative, Rio, Mpio және iRiver сияқты көптеген бәсекелестермен күресті, бірақ 2005 жылы сату және үлесі бес есеге өсті және жақсара берді, бірақ бәрібір шағын қалды. Оның баға саясаты, SonicStage бағдарламалық қамтамасы және алдыңғы жылдары MP3 форматын қолдамауы оның нәтижелеріне әсер еткен факторлардың бірі болуы мүмкін. Жапонияда 2009-2010 жылдары оның үлесі 43-48% аралығында болды, бұл Apple-ден сәл жоғары. Осы уақытта Sony Computer Entertainment, Walkman өнімдерімен байланысы жоқ Sony бөлімшесі, 2004 жылы PlayStation Portable құрылғысын ресми түрде "21 ғасыр Walkman" деп атады.