Кіріспе
Саясат құралдары – ақпараттық жүйелерде саясат ережелерін (ақпаратты пайдалану ережелерін) орындауға немесе үйлестіруге, сондай-ақ есеп беруді қамтамасыз етуге арналған техникалық бақылау және тіркеу механизмдері. Саясат құралдары сенімді жүйелер ішінде және олардың арасында саясатты немесе басқа жүйелік шектеулерді қолдану үшін пайдаланылуы мүмкін. Қалыптасып келе жатқан жаһандық ақпараттық қоғам жергілікті ақпаратты басқару қажеттіліктерін қанағаттандыратын әртүрлі саясаттарға, ережелерге немесе принциптерге сәйкес басқарылатын көптеген әртүрлі, бірақ өзара байланысты жүйелерден тұрады. Мысалы, жүйелер әртүрлі халықаралық, ұлттық немесе басқа да саяси бөлімшелердің ақпаратты жариялау немесе құпиялылық туралы заңдарына, немесе мемлекеттік органдардың, мемлекеттік және жеке сектордың ақпараттық жүйелерінің, немесе меншік құқығы бар ақпаратты немесе зияткерлік меншікті өндірушілер мен тұтынушылардың арасындағы әртүрлі ақпаратты басқару немесе қауіпсіздік саясатына жата алады. Жүйелердің өзара байланысқан желісі (қазіргі уақытта біз білетін Интернет осы жүйелер арасындағы байланыс қабаты ретінде қызмет етеді) жүйелер арасында немесе олардың арасында ақпарат ағынына қандай саясаттар қолданылатыны туралы динамикалық келісімге (келіссөздерге) және техникалық делдалдыққа мұқтаж болады (яғни, қандай пайдалану саясаты қандай ақпаратқа, қайда, қандай шектеулермен және кімге қандай мақсаттар үшін қолжетімді болады және т.б.). Осы делдалдық механизмдерді автоматтандырылған саясат келіссөздерін және әртүрлі жүйелер арасындағы өзара байланыста саясатты орындауды қамтамасыз етуге дамытудың баламасы – Интернеттің "бөлшектенуі" немесе фрагментациялануы. Бірде-бір саясат барлық жүйелердің немесе ақпараттық қажеттіліктердің барлығын реттей алмайтындықтан, жүйелер арасындағы айырмашылықтарды реттеу әдістері, сондай-ақ келісілген саясатты орындау және бақылау пайдалы ақпаратты бөлісу және жүйелерді өзара байланыста ұстау үшін қажет. Қазіргі кездегі барлық немесе ешқандай қолжетімділікті бақылауға негізделген статикалық әдістер өзгермелі ақпарат өндірісі мен тұтыну қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жеткіліксіз, әсіресе контекстке байланысты бәсекелестік саясаттар болған кезде (мысалы, ақпаратты жариялау және құпиялылық туралы заңдар арасындағы қайшылық). Жүйелер арасындағы кіруді ғана басқаратын кіруді бақылау механизмдері ақпараттық "силостарға", "қоршалған бақтарға" және желілердің фрагментациялануына әкеледі. Саясат құралы – жүйелер арасындағы пайдалану саясатын орындау үшін зерттеліп, әзірленіп жатқан динамикалық, контекстке сезімтал бақылау механизмдерін сипаттау үшін қолданылатын жалпы термин. Саясатты әзірлеу мен оны орындаудың өзі технологиялық емес, саяси немесе мәдени процесс болғанымен, техникалық жүйелер архитектурасы ақпаратты алмасу шарттарын немесе жүйелер арасындағы қолданбалардың мінез-құлқын бақылау арқылы қандай саясат мүмкіндіктерін анықтау үшін пайдаланылуы мүмкін. Ашық байланысты сақтау үшін қазіргі Интернет дизайнына енгізілген, яғни көлік қабатындағы қатаң кодталған саясат шешімдерін немесе желіні сегменттеу үшін қатаң кіруді бақылау режимдерін қолдануды болдырмау үшін, ақпараттық алмасуды, деректер алмасуды және басқару процестерінің өзара іс-қимылын жеңілдету үшін жүйелер арасында саясат құралдары аралық байланысқа түсуі керек. Саясат құралдары – саясатты басқару ережелерін басқаратын кез келген орталық бағдарламалық құрал түріне қатысты жалпы термин, ол дерек иелері немесе өндірушілері, деректерді жинақтаушылар мен деректерді пайдаланушылар арасында және гетерогенді институционалдық жүйелер немесе желілер арасында келісілген ақпараттық басқару саясаттары мен заңдарын жүзеге асыру, үйлестіру және бақылау үшін аралық байланысқа түсе алады, жүйелер (немесе юрисдикциялар) арасындағы әртүрлі ақпараттық саясаттармен немесе қажеттіліктермен. Саясат құралдары ақылды деректермен (өзінің жеке пайдалануы үшін контексттік маңызды терминдерді қамтитын деректер), ақылды агенттермен (өзін-өзі куәландыратын, аутентификациялайтын немесе контекстке бейімделетін сұраныстар) немесе ақпарат ағындарын басқару, қауіпсіздік пен құпиялылықты қорғау және құпиялылықты сақтау үшін контекстке сезімтал қосымшалармен өзара әрекеттесе алады. Саясат құралдары ережелерге негізделген өңдеуді, таңдаулы жариялауды, есеп беруді және қадағалауды қамтамасыз ету арқылы саясатқа негізделген ақпаратты басқару процестерін қолдайды. Ережелерге негізделген өңдеу үшін саясат құралы технологияларының мысалдары аналитикалық сүзгілер, контексттік іздеу, семантикалық бағдарламалар, белгілеу және орау құралдары, сондай-ақ DRM және т.б.; таңдаулы жариялау үшін саясат құралы технологиялары анонимдеу, мазмұн жекелендіру, жазылу және жариялау құралдары және т.б.; ал есеп беру және қадағалау үшін саясат құралы технологиялары аутентификация, авторизация, өзгертілмейтін және жоққа шығарылмаған тіркеу және аудит құралдары және т.б. Бәсекелес жүйелер арасындағы саясат құралдарына бақылау және есеп беру саясатты жүзеге асыру мен орындауда маңызды рөл атып, халықаралық және ұлттық саяси, корпоративтік және бюрократиялық күреске түсе береді. Есеп беруді және заңнамалық, операциялық және азаматтық бостандықтар саясатының қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін ашықтық, сондай-ақ өзгертілмейтін және жоққа шығарылмаған тіркемелер қажет. Көбінесе халықаралық және ұлттық ақпараттық саясат пен заң саясат құралдары арқылы техникалық орындау және есеп беру құралдарына сүйенуі керек болады.