Жаспер округы: тарих және географиясы

Кіріспе

Миссури штатының округі, АҚШ.

Джаспер округі АҚШ-тың Миссури штатының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 122 761 адамды құрайды. Округтың орталығы – Карфаген, ал ең ірі қаласы – Джоплин. Округ 1841 жылы құрылған және Америка революциялық соғысының батыры Уильям Джаспердің құрметіне аталған. Джаспер округі Джоплин қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді. Джаспер округінің шериф кеңсесі округ аумағында заңдық билікке ие.

Осадж ұлты

Еуропалықтармен байланысқа дейін, қазіргі Жаспер округін құрайтын аймақ, өзін "Орта сулардың балалары" (Ni U Kon Ska) деп атаған Осадж үндістерінің иелігінде болды. Сиу тілінде сөйлейтін тайпа, олар Огайо аңғарынан батысқа және оңтүстікке ғасырлар бұрын көшіп келген. Олар күшті болды және үлкен аумақты бақылады, солтүстікке қарай Миссури мен Осадж өзендері, шығысқа қарай Миссисипи өзені және оңтүстікке қарай Арканзас өзені аралығын қамтиды. Батысында – бизонға аң аулаған Ұлы жазықтар жатты. 17 ғасырдың соңында Осадж өзіндіктерін Вах Жа Жа деп атауды бастады. Еуропалықтармен Осаджтардың алғашқы байланысы туралы жазба 1673 жылғы француз иезуит миссионері және зерттеуші Жак Маркеттің картасында кездеседі. Ол кездескен халықты Оушаж деп атады, француз тіліндегі орфографиялық ережелерге сәйкес осы есімнің дыбысын беруге тырысты. Маркетт экспедициясынан кейін бірнеше жыл өткен соң француз зерттеушілері Кішкентай Осадж ауылын тауып, оны Оуазиги деп атады. Француз тіліндегі аудармаларда тайпаның аты Осадж деп жазылды, кейіннен оны ағылшын тілді еуропалық американдықтар қабылдады. 1682 жылы Роберт де Ла Салл Миссисипи өзенінің бойымен Мексика шығанағына дейін қайықпен жүзіп, бүкіл Миссисипи бассейнін король Людовик XIV құрметіне "Луизиана" деп атады. 1699 жылы Луизиана Жаңа Францияның әкімшілік округі болып белгіленді. Еуропалық отарлаушылар мен мемлекеттер (Франция, Англия және Испания) бұл аймақты француз территориясы деп есептеді. Француздар Луизиана округін жоғарғы және төменгі бөліктерге бөліп, Арканзас өзенін шекара ретінде белгіледі. 1763 жылы Жеті жылдық соғыста Франция мен Испания Ұлыбританиядан жеңілгеннен кейін Франция Луизиананы Испанияға, ал Миссисипи өзенінің шығыс жағындағы Жаңа Францияның қалған бөлігін – ағылшыздарға берді. Олар Испаниямен Кубаны алмастырып, Шығыс Флориданы басып алды. Бірнеше онжылдық бойы қазіргі Жаспер округіне жататын Нью-Мадрид испан округі, Жоғарғы Луизиананы құрайтын бес испан округінің ең оңтүстігінде орналасты. Франция 1800 жылы Сан-Ильдефонсо шарты арқылы Луизиананы қайта иеленді, бірақ 1803 жылы, Кариб теңізіндегі Сен-Доминго колониясын қайтарып алуға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, Наполеон Бонапарт Солтүстік Америкадағы жерлерін АҚШ-қа сатуға шешім қабылдады, бұл "Луизиана сатып алу" деп танылды. Осадж 1808 жылы АҚШ-пен келісімшарт жасауды бастады, алғашқы жерлерді Миссуриде (Осадж шарты) берді. Осадж 1808 жылы Осадж өзеніндегі туған жерлерінен Миссуридің оңтүстік-батысындағы Жаспер округіне көшіп келді. 1825 жылы Осадж өзінің дәстүрлі жерлерін қазіргі Миссури, Арканзас және Оклахома штаттарында (сол кезде Үнділер аумағы деп аталған) берді. Олар алғаш рет Канзастың оңтүстік-шығысындағы Чероки жолағындағы резервацияға көшірілді, онда Канзастың Тәуелсіздік қаласы пайда болды. 1872 жылы олар тағы да оңтүстікке, Үнділер аумағына көшіруге мәжбүр болды.

Before European contact, the area that today makes up Jasper County was the domain of the Osage Native Americans, who called themselves the "Children of the Middle Waters" (Ni U Kon Ska). A Siouan language tribe, they had migrated west and south centuries before from the Ohio Valley. They were powerful and dominated a large territory encompassed the land between the Missouri and Osage rivers to the north, the Mississippi River to the east, and the Arkansas River to the south. To the west were the Great Plains, where they hunted buffalo. By the late 17th century, the Osage were calling themselves Wah Zha Zhe. The earliest record of European Osage contact is a 1673 map by French Jesuit priest and explorer Jacques Marquette. He noted the people he encountered as the Ouchage, his way of pronouncing the sound of the name with French spelling conventions. A few years after the Marquette expedition, French explorers discovered a Little Osage village and called it Ouazhigi. French transliterations of the tribe's name settled on a spelling of Osage, which was later adopted by English speaking European Americans. In 1682 Robert de La Salle canoed down the length of the Mississippi River to the Gulf of Mexico, claiming and naming the entire Mississippi basin as “La Louisiane” in honor of King Louis XIV. In 1699 Louisiana was designated as an administrative district of New France. The European colonists and nationals (France, England and Spain) considered this to be French territory. The French divided the Louisiana district into upper and lower parts, with the Arkansas River as the dividing line. After France and Spain's defeat by Great Britain in the Seven Years' War in 1763, France ceded Louisiana to Spain and most of the rest of New France, on the east side of the Mississippi River, to the British. They exchanged Cuba with Spain and took over east Florida. For a few decades, the Spanish District of New Madrid, containing present day Jasper County, was the southernmost of the five Spanish districts comprising Upper Louisiana. France regained control of Louisiana through the secret Treaty of San Ildefonso in 1800, but in 1803, following defeat of his troops in an effort to retake the colony of Saint Domingue in the Caribbean, Napoleon Bonaparte I decided to sell his North American territory to the United States in what is known as the Louisiana Purchase. The Osage began treaty making with the United States in 1808 with the first cession of lands in Missouri in the (Osage Treaty). The Osage moved from their homelands on the Osage River in 1808 to the Jasper County area of southwest Missouri. In 1825, the Osages ceded their traditional lands across present day Missouri, Arkansas, and Oklahoma (then known as Indian Territory). They were first moved onto a southeastern Kansas reservation in the Cherokee Strip, on which the city of Independence, Kansas developed. In 1872 they were forced to move again, south to Indian Territory.

Миссури аумағы

Жоғарғы Луизиана территориясы, оның ішінде Джаспер округі аймағы, Луизиана штатымен шатастырмас үшін 1812 жылдың 4 маусымында Миссури территориясы деп қайта аталды. Ол 1812 жылы Одаққа қосылған болатын. Жаңа Нью-Мадрид ауданы Миссури территориясының Нью-Мадрид округіне айналды. Ескі Лоуренс округі 1815 жылы Нью-Мадрид округінен, Сент-Франциск өзенінің батысынан және Арканзас округінің солтүстігінен құрылды. Ол бастапқыда қазіргі Миссуридің оңтүстік-батыс бөлігін және Арканзастың солтүстік-батыс бөлігінің бір бөлігін қамтыды. Үш жылдан кейін (1818) Лоуренс округі Кейп-Жирардо округінің бір бөлігімен біріктіріліп, Уэйн округі деп аталды. 1819 жылы Арканзас территориясы құрылды; Уэйн округі аумағының бір бөлігін жоғалтты, бірақ Миссуридің оңтүстігінің көп бөлігін сақтап қалды: қазіргі Уэйн округінен батысқа Канзас штатының шекарасына дейін және оңтүстікте Арканзас штатының шекарасымен шектесетін аймақ. 1820 жылы Миссури территориясының барлығы Миссури штаты ретінде Одаққа қабылданды. 1831 жылы аймақтағы халық санының өсуіне байланысты, Кроуфорд округі алғашқы Уэйн округінен бөлініп шықты. Бұл жаңа округ Миссуридің оңтүстік бөлігінің барлығын қамтыды және Джаспер округі де оның құрамына кірді. Бірақ бұл жағдай ұзаққа соқпады; 1833 жылы Грин округі Кроуфорд округінен ұйымдастырылды және Ниангуа өзенінен батысқа Канзас штатының шекарасына дейін созылды. 1835 жылдың 5 қаңтарында Грин округінің үлкен бөлігі бөлініп, Барри округі құрылды. 1838 жылы Барри округі Барри, Дейд, Ньютон және Джаспер округтері деп төрт бөлікке бөлінді. Ол кезде Джаспер толыққанды округ емес, Ньютон округіне қосылды және 1841 жылға дейін солай болды.

Аудандық ұйым

1841 жылдың 29 қаңтарында Миссури заң шығарушы органы Джаспер округін құруға рұқсат беретін заң жобасын қабылдады. Ол американдық революциялық соғыстың батыры, сержант Уильям Джаспердің құрметіне аталған. Джаспер округінің соты бастапқыда аумақты үш қалашыққа бөлді: Солтүстік Форк, Орталық Ағыс және Марион. Кейіннен ол 15 қалашыққа ұйымдастырылды, олардың барлығы қазірге дейін өздік құқығы жоқ әкімшілік бірліктер болып табылады. 1841 жылдың 25 ақпанында Джордж Хорнбектің үйінде уақытша сот орны ретінде аудандық сот құрылды. Бұл 12×16 фут көлеміндегі бөлмелі үй, Карфагеннен солтүстік-батысқа бір жарым миль қашықтықта, Спринг өзенінің жанында орналасқан. Сотта судья Чарльз С. Янси және кеңсе меңгерушісі Элвуд Б. Джеймс жұмыс істеді. Маунт-Верноннан келген адвокат Роберт В. Кроуфорд уақытша аудандық прокурор болып тағайындалды. Бірінші шериф Джон П. Осборн, Джаспер округінің аудандық соты тұрақты сот орны құрылғанға дейін Джордж Хорнбектің үйінде жиналатынын хабарлады. Соттың алғашқы отырысы екі күнге созылды, ал іс қағаздары төрт беттен тұрды. 1842 жылдың наурыз айында тұрақты округ орталығы таңдалып, Карфаген деп аталды. 1842 жылдың 29 маусымында аяқталған сот ғимараты – бір қабатты, бір бөлмелі ағаш құрылыс, оңтүстік жағында үлкен есігі бар. Ол қазіргі Карфаген алаңының солтүстік жағында орналасқан. Бұл сот ғимараты кейіннен 1854 жылы аяқталған үлкен екі қабатты кірпіш және тас құрылыспен ауыстырылды, сонымен қатар ғимаратта округтік түрмеге арналған жайлар да болды. Сол жылдың қазан айында өткен екінші сот отырысында адвокаттар Роберт В. Кроуфорд пен Джон Р. Шено "сот отырысы кезінде соттың алдында төбелес жасады" деген айыппен айыпталды және он доллар көлемінде айып салынды. 1861 жылдың наурыз айында Джефферсон қаласында өткен бөліну конвенциясында Шено Джаспер округін, ал Кроуфорд Лоуренс округін өкілдік етті. Өздерін сақтау үшін және Миссуридің оңтүстік-батысында соғысқа дайындық жасау үшін уақыт алу мақсатында, бұрынғы қарсыластар екеуі де Миссуриді Одақта қалдыруға дауыс берді. Миссури штаты – Одақта қалу үшін дауыс берген жалғыз штат. Соғыс басталғанда, сол кездегі аудандық сот судьясы Шено отбасымен бірге Техасқа көшіп кетті. Карфаген шайқасынан кейін, 1861 жылдың 12 шілдесінде Кроуфорд Миссури штатының 8-ші дивизиясының 13-ші Миссури кавалерия полкінің және 5-ші Миссури жұмыскер полкінің подполковнигі болып сайланды. Олар Конфедерация штаттары армиясының (КША) құрамында болды, бірақ Миссури Одақта қалды. 13-ші кавалерия полкін көптеген шайқастарға бастап, оның құрамындағы екі ұлы – бірінші лейтенант және квартирмейстер шенімен қызмет еткен, Кроуфорд өзінің соғысқа қатыспаған отбасын қауіпсіздік үшін Техасқа көшірді. Ол Миссуриде Конфедерация армиясына рекруттер болып жұмыс істеді, бұл лауазымға оны Миссуридің бұрынғы АҚШ сенаторы Уолдо П. Джонсон 1862 жылдың 24 қазанында Миссури губернаторы Клейборн Фокс Джексонға жолдаған хатында ұсынды. 1861 жылы Америка Азамат соғысы басталған кезде, Миссури штатының Джаспер округінде бірнеше шағын өзен диірмендері, кейбір кен лагерлері және тоғыз немесе он қалашық (жетісі жоспарланған) болды. Сол кезде Миссури штатының Карфаген округінің орталығында шамамен төрт жүзден бес жүзге дейін адам тұрды. Жаңа кірпіш сот ғимараты Азамат соғысы кезінде аурухана ретінде пайдаланылды және 1863 жылдың қазан айындағы шайқастар кезінде өртеніп кетті. Соғыс аяқталғанда Карфаген эвакуацияланып, толығымен қирады, ал Джаспер округінің көп бөлігі уатылды. Әскери трибуналдардан басқа, 1861 жылдың 11 мамырынан 1865 жылдың 10 қазанына дейін Джаспер округінде ешқандай сот өткізілмеді. 1865 жылы губернатордың бұйрығымен сот ғимараты Кав-Спрингс (қазіргі Ла-Рассел, Миссури) қаласындағы пионерлік мектеп ғимаратына көшірілді, ал округ сотының судьясы болып Маунт-Верноннан Джон С. Прайс тағайындалды. Прайс кейін (бұрын?) президент Джеймс Бьюкененнің басқаруында АҚШ қазынашысы болып қызмет етті. Округ соты 1890 жылдардың ортасында Карфаген алаңында қазіргі Джаспер округінің соты салынғанға дейін округтің басқа уақытша жерлерінде жұмыс істеді. 2001 жылы округтің 160 жылдығын атап өту кезінде ресми ту қабылданды. Туда округтік сот ғимараты бейнеленген, оны 15 жұлдыз қоршап тұр, бұл Джаспер округінің 15 қалашығын көрсетеді. Ортадағы көк және қызыл жұлдыздар Азамат соғысы жылдарында Джаспер округінің күресін еске алады, соның ішінде 1861 жылғы Карфаген шайқасы мен 1863 жылғы екінші шайқас.

On January 29, 1841, the Missouri Legislature enacted a bill authorizing formation of Jasper County; it was named in honor of Sergeant William Jasper, a hero in the American Revolutionary War. The Jasper County Court initially divided the area into three townships: North Fork, Center Creek and Marion. Later it was organized as 15 townships, which continue as unincorporated jurisdictions. The county court, as a temporary seat of justice, was established on February 25, 1841, in the home of George Hornback. It was a 12×16 foot log cabin, one and a half miles northwest of Carthage on Spring River. The officers of the court were Charles S. Yancey, judge, and Elwood B. James, clerk. Mount Vernon attorney Robert W. Crawford was appointed circuit attorney pro tem. John P. Osborn, the first sheriff, gave public notice that the county court of Jasper County would meet in the home of George Hornback until the permanent seat of justice was established. The first session of the court was two days; the proceedings covered four pages of record. A permanent county seat was chosen in March 1842 and designated by the name of Carthage. The courthouse, a one story single room wooden structure with a large door in the south, was completed on June 29, 1842. It was located on the north side of the present public square in Carthage. This courthouse was later replaced by a larger two story brick and stone structure that was completed in 1854; it also had facilities in the building for the county jail. At the second term of the court held in October of the same year, attorneys Robert W. Crawford and John R. Chenault were cited for contempt and fined the sum of ten dollars for "fighting in the presence and view of said court during the said sitting." At the March 1861 Secession Convention held in Jefferson City, Chenault represented Jasper County while Crawford represented Lawrence County. Possibly for their own self preservation, and to buy time to make preparations in Southwest Missouri for the war, the two former adversaries voted in favor of keeping Missouri in the Union. Missouri was the only state whose secession convention resulted in voting to stay in the Union. At the outset of the war Chenault, by then a circuit court judge, moved with his family to Texas. Following the Battle of Carthage, on July 12, 1861, Crawford was elected Lieutenant Colonel of the 13th Missouri Cavalry Regiment and 5th Missouri Infantry, both of the 8th Division, Missouri State Guard. They were part of the Confederate States Army (CSA), although Missouri remained with the Union. After leading the 13th Cavalry Regiment into numerous battles, in a command that included two of his sons in first lieutenant and quartermaster ranks, Crawford moved his noncombatant family to Texas for safety. He served as a recruiter for the Confederate Army in Missouri, a post he was nominated for by Waldo P. Johnson, formerly a United States Senator from Missouri in a letter to Missouri governor in exile Claiborne Fox Jackson dated October 24, 1862. By the start of the American Civil War in 1861, there were several small river mill settlements, some mining camps, and about nine or ten towns (seven platted) in Jasper County, Missouri. The county seat of Carthage, Missouri had an estimated population of between four and five hundred at that time. The newer brick courthouse was used as a hospital during the American Civil War and was destroyed by fire during fighting in October 1863. By the end of the war, Carthage had been evacuated and completely destroyed, and much of Jasper County laid in ruins. Other than military tribunals, no courts were held in Jasper County between May 11, 1861, and October 10, 1865. By order of the Governor in 1865, the courthouse was relocated to the pioneer schoolhouse at Cave Springs (near present day La Russell, Missouri), with John C. Price of Mount Vernon appointed as the circuit court judge. Price later (before?) served as treasurer of the United States under President James Buchanan. The county court operated in other temporary locations within the county until the current Jasper County Courthouse was constructed on Carthage square in the mid 1890s. The county adopted an official flag in 2001, which was unveiled during the county's 160th birthday celebration. The flag depicts the county courthouse surrounded by 15 stars, representing Jasper County's 15 townships. The center blue and red stars memorialize the struggle in Jasper County during the Civil War years, including the Battle of Carthage in 1861 and second battle in 1863.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 641 шаршы миль (1,660 км2) құрайды, оның ішінде 638 шаршы миль (1,652 км2) құрлық және 2,8 шаршы миль (7 км2) (0,4%) су алабын құрайды. 2011 жылдың 22 мамырында Жаспер округінде, Джоплин қаласында құрылымды қиратуға әкелген, EF5 көп құйынды дауыл болды. 2011 жылғы Джоплин дауылы Америка тарихындағы ең көп өлім-жерттіге әкелген жетінші дауыл болып тіркелді.

Орта білімнен кейінгі

Миссуридің Оңтүстік мемлекеттік университеті, Джоплин. Мемлекеттік, төрт жылдық университет. Озарк Христиан колледжі, Джоплин. Тәуелсіз христиан шіркеулері мен Мәсіх шіркеулерімен байланысты жеке, төрт жылдық колледж.

Жергілікті

Республикашылдар партиясы Джаспер округіндегі саясатты толыққанды бақылайды. Округтағы барлық сайланған лауазымдар республикашылдардың қолында. 2016 жылы Хиллари Клинтон Джаспер округінде дауыстардың 21,9 пайызын алды, бұл округ тарихындағы ең төмен көрсеткіш, кез келген демократ президенттік үміткерінен де аз.

Мемлекет

+ Өткен губернаторлық сайлау нәтижелері Жыл Республикалық Демократиялық Басқа партиялар202072.30% 37,71425.30% 13,2042.30% 1,242201669.11% 33,43627.36% 13,2363.53% 1,710201253.78% 24,21843.21% 19,4573.01% 1,356200858.61% 27,76439.42% 18,6761.97% 932200474.54% 33,29324.30% 10,8531.16% 519200065.31% 24,33532.75% 12,2031.94% 721199656.55% 18,97740.63% 13,6372.82% 946

Джаспер округі Миссури Өкілдер палатасында төрт округке бөлінген, олардың барлығын республикашылдар ұстап тұр. 127 округ — Энн Келли (R Ламар) Округтің солтүстік-шығыс бөлігінен тұрады. 161 округ — Билл Уайт (R Джоплин) Джоплин қаласынан тұрады. 162 округ — Чарли Дэвис (R Карл Джанкшн) Округтің батыс бөлігінен тұрады. 163 округ — Коди Смит (R Carthage) Округтің шығыс бөлігінен тұрады. Джаспер округінің барлығы Миссури Сенатының 32-ші округіне кіреді және оны Джилл Картер (R Джоплин) өкілдік етеді.