Кіріспе

Миссури штатының округі, АҚШ. Джексон округі АҚШ-тың Миссури штатының батыс бөлігінде, Канзас штатымен шекарада орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 717 204 адамды құрайды, бұл оны штаттың ең көп халқы бар екінші округіне (шығыстағы Сент-Луис округінен кейін) айналдырады. Тәуелсіздік қаласы бастапқы округ орталығы мәртебесін сақтап тұрғанымен, Канзас-Сити, Миссури қаласы екінші округ орталығы және округтік басқару орталығы қызметін атқарады. Округ 1826 жылдың 15 желтоқсанында құрылған және бұрынғы Теннесси сенаторы Эндрю Джексонның құрметіне аталған, ол үш жылдан кейін, 1829 жылы АҚШ президенті болды.

Алғашқы жылдар

Джексон округі ұзақ уақыт бойы жергілікті осаге тайпасының мүшелеріне мекен болған. Еуропалық зерттеушілердің алғашқылары – Миссури өзенін зерттеулер мен аймақтық американдық тайпалармен сауда жасау үшін жол ретінде пайдаланған француз саудагерлері болды. Джексон округі 1763 жылға дейін және француз-үнді соғысындағы британдық жеңіске дейін Жаңа Францияның бір бөлігі ретінде қарастырылды. Одан кейін Франция Миссисипи өзенінің батысындағы осы аумақты Ұлыбританияның одақтасы – Испанияға өткізді. 1800 жылы Испания Сан-Ильдефонсоның үшінші шарты бойынша Луизиана аумағын (қазіргі Джексон округінің бір бөлігі) Францияға қайтаруға мәжбүр болды. Франция солтүстік Америкадағы талаптарынан бас тартып, 1803 жылы Луизиананы сатып алу арқылы осы аумақты АҚШ-қа сатты. Президент Томас Джефферсонның тапсырмасымен жұмыс істейтін саяхатшылар Мериуэтер Льюис пен Уильям Кларк 1804 жылы Луизиана аумағының халқын, мүлкін және ресурстарын зерттеу үшін Льюис және Кларк экспедициясы аясында Джексон округінен өтті. Басқа да мәліметтермен қатар, олардың есебінде қазіргі Джексон округінің шекарасындағы өзен бойындағы «биік, стратегиялық тұрған жер» көрсетілді; 1808 жылы сол жерде Осаж бекінісі салынды. Бұл бекініс және сауда орталығы Луизиананы сатып алу аумағындағы алғашқы АҚШ әскери нысандарының бірі болды және 1822 жылға дейін қолданыста болды. 1821 жылы Джексон округі жаңадан құрылған Миссури штатына қосылды. Джексон округі 1826 жылдың 15 желтоқсанында құрылды және Теннесси штатынан АҚШ сенаторы және 1812 жылғы соғыстың батыры Эндрю Джексонның құрметіне аталды, ол жақын арада, 1829 жылы президенттікке сайланды. Округ орталығы Тәуелсіздік деп белгіленді, ол бұлаққа жақын кішкентай елді мекен болды. Алайда, батысқа қарайғы зерттеулер мен кеңеюдің қарқыны Тәуелсіздіктің үш үлкен батыс жолының бастапқы нүктесіне айналуына себеп болды: Санта-Фе жолы, Орегон жолы және Калифорния жолы. Америка Азамат соғысынан кейін және осы аймаққа теміржолдар салынғаннан кейін, Канзас-Сити, Миссури, Тәуелсіздікті басып өтті, бірақ екі қала да округ орталығы болып қала береді. 1838 жылы «Таун Компани» Солтүстік Джексон округіндегі Миссури өзенінің бойындағы кішкентай жерді сатып алып, «Вестпорт Лэндинг» құрды (қазір бұл Өзен базары ауданы деп аталады). Вестпорт Лэндингтің сыртындағы аймақ 1839 жылы жергілікті канза немесе кау тайпасының құрметіне «Канзас қаласы» деп аталды. Қала 1850 жылы Джексон округімен бекітілді және 1853 жылы Миссури штатымен «Канзас қаласы» ретінде қосылды. 1889 жылы шамамен 60 000 халқы бар қала жаңа жарғыны қабылдады және атын Канзас-Сити деп өзгертті. 1897 жылы Канзас-Сити Вестпортты өзіне қосып алды.

Соңғы күндердің қасиеттілері

Джексон округі Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің, сондай-ақ мормондардың тарихында маңызды орын алады. Шіркеу 1830 жылы Нью-Йорк штатында құрылды және 1831 жылдың наурыз айында президент Джозеф Смит Миссури мен Канзас шекарасындағы аймақты соңғы күндердің «Жаңа Иерусалимі» деп жариялады, ал «орталық орны» округ орталығында орналасқан Тәуелсіздік қаласында болады деді. 1831 жылдың жазында аймаққа сапарлаған Смит және оның серіктері 1831 жылдың тамызында Джексон округін ресми түрде осы орын деп жариялады. Шіркеу басшылары мен мүшелері көп ұзамай Джексон округіне көшіп келе бастады, бірақ бұл діни және мәдени айырмашылықтарға байланысты алдыңғы қоныс аударушылармен ашық қақтығысқа әкелді. Миссури өзенінің бойындағы көптеген алғашқы қоныс аударушылар Оңтүстіктен келді, мысалы, Кентукки мен Теннесси штаттарынан, және олармен бірге өздерінің құлдарын және құлдыққа қатысты әдет-ғұрыптарын әкелді. Олар Нью-Йорк және солтүстік штаттардан келген «янки» мормондарының құлдыққа қарсы болды деп есептеді. Мемлекеттік және жеке сектордағы наразылар күш қолданып, жеке қасиеттілерді Джексон округінен Миссури штатының жақын маңдағы округтеріне қуды және соңғы күнгі қасиеттілерге 1833 жылдың 6 қарашасына дейін округті жаппай тастап кетуді ескертті. 1833 жылдың 23 қарашасында қалған аз ғана ЛДС тұрғындарына Джексон округін тастап кетуге бұйрық берілді. 1839 жылдың ортасына қарай, Миссури мормон соғысынан кейін мормондар штаттан толығымен қуылды. Олар 1867 жылға дейін, Азамат соғысы аяқталғаннан кейін екі жыл өткен соң ғана Джексон округіне немесе Миссуриге көптеп оралмады.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы кезінде Джексон округі бірнеше шайқастардың ортасы болды, олардың ең танымалсы – 1864 жылғы Вестпорт шайқасы, кейде оны «Миссуридегі Геттисбург» деп атайды. Одақтың мұндағы жеңісі Миссуридің солтүстік бақылауында қалуын қамтамасыз етті және Конфедерация генералы Стерлинг Прайстің Миссуриге жасаған жорылысының сәтсіздігіне әкелді. 1862 жылы Тәуелсіздікте, бірнеше күннен кейін Лон-Джек шайқасы, және 1864 жылы қайтадан Тәуелсіздікте маңызды шайқастар өтті. Джексон округіне Одақ генералы Томас Юингтің 11 нөміріндегі әйгілі бұйрығы (1863) зор әсер етті. Округ шекарасында көптеген конфедерат жақтастары тұрғандықтан және аймақта конфедераттардың белсенді әрекеттері жиі болғандықтан, Одақ басшылығы конфедерат партизандарының жергілікті қолдауын тоқтатуға ниеттенді. Юингтің бұйрығы округтің ауылдық бөліктерін дерлік толық босатып, Джексон және көршілес округтердің үлкен аумақтарының өртелуіне әкелді. Америкалық суретші Джордж Кейлеб Бингхам, бұл бұйрықты «ақылсыздық» деп сипаттап, сол кезде Канзас-Ситиде тұрған, «барлық бағытта тығыз түтін бағаналары көтерілді» деп айтты, ол «жасқа, жынысқа, мінезге және жағдайға ешқандай аяушылық танытпаған қатыгез әскери деспотизм» деп атаған нәрсенің символы болды. Бұйрық бойынша жасалған қирату салдарынан, оның салдары соғыстан кейін ондаған жылдар бойы Джексон округін мазалады.

ХХ ғасыр

Темір жолдың салынуы және мал базарларының ашылуы 19 ғасырдың соңында Канзас-Ситидің қарқынды өсуіне алып келді. 1920 және 30-жылдары қала джаз және блюз музыкасының танымал орталығына, сондай-ақ Hallmark Cards компаниясының бас кеңсесіне және Уолт Диснейдің алғашқы анимациялық студиясына айналды. Ұлы депрессия кезінде округ көптеген аймақтардан жақсы жағдайды көрсетті, себебі жергілікті саяси лидер Томас Пендергаст 50 миллион долларлық мемлекеттік жобаны іске асыруға ұмтылды, бұл мыңдаған адамға жұмыс орнын берді. Пендергасттың саяси қолдауындағы жас адам – Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагері Гарри С. Трумэн, ол соғыста оның жүрек туысының командирі болған. 1926 жылы Трумэн Джексон округінің бас судьясы (округ әкіміне тең) болып сайланды. Кейін ол Миссури штатынан АҚШ сенаторы, вице-президент болып сайланды және 1945 жылы Франклин Д. Рузвельт қайтыс болғаннан кейін АҚШ-тың отызыншы үшінші президенті болды. Трумэн 1948 жылы өз күшімен президенттікке қайта сайланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылысшылар жаңа тас жолдардың бойымен жаңа тұрғын үйлерді салу үшін учаскелер құрды, бұл округтің ауылдық аймақтарына ықпал етті. Олар елге оралған ардагерлер мен олардың жас отбасыларын баспанамен қамтамасыз етті. Тәуелсіздік, Блю-Спрингс және Ли Саммит осы кезеңде өркендеді, бұл даму қазірге дейін жалғасуда. Ал Канзас-Сити, керісінше, жұмыс орындары мен отбасылар индустриалды қаланы тастап кеткендіктен, қалалық құлдырау мәселелеріне тап болды, бұл мәселелер 20 ғасырдың соңында көптеген ірі американдық қалаларға тән еді. Жақындағы құрылыс жобалары осы тенденцияны өзгертуге бағытталған, оның ішінде қаланың танымал Сити-маркеті, Вестпорт ауданы, 18-ші және Вайн тарихи ауданы, сондай-ақ Канзас-Сити электр және жарық ауданындағы жұмыстар. Округ тарихының бір бөлігі округтің оңтүстік шетінде орналасқан Плезант Хилл тарихи қоғамы мұражайында ұсынылған.

Экономика

2021 жылғы жағдай бойынша жалпы жұмыспен қамтылғандар саны 332 758 адамды құрайды.

Құқық қорғау органдары

Округ шерифі – округтың барлық халқымен төрт жылдық мерзімге сайланатын, толық уақытты жалақы алатын лауазым. 2021 жылдан бастап шериф – Даррил Форте. Шериф кеңсесі округтік түрмеге де жауапты. Шериф Майк Шарп 2018 жылдың сәуір айындағы дау-дамай кезінде отставкаға кетті. Оған қарсы сотқа шағым түсті, онда сексуалдық қылықтар жасаған, мемлекеттік қаражатты жеке мақсатта пайдаланған және сексуалдық қысым көрсеткен деген айыптар қойылды. Содан кейін шерифтік лауазымға Даррил Форте тағайындалды. Ол Канзас-Сити қаласы полиция басқармасының бастығы қызметінен жақында зейнетке шыққан еді. Сол жылдың қараша айында толық мерзімге сайланды. 2019 жылдың ортасында шериф Форте жоғары жылдамдықтағы қуғын-сүргінге қатысты қатаң саясатты бекітті, бұл оның бір орынбасары 2018 жылдың мамыр айында осындай қуғын-сүргін кезінде жаяу жүргішті жарақаттағаны үшін айыпталғаннан кейін болды.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша Джексон округінің халқы 674 158 адамды құрады. Халықтың нәсілдік және этникалық құрамы: 63,3% – испаниялық емес ақтар, 23,7% – испаниялық емес қаралар, 0,5% – американдық индейлер, 1,6% – азиялықтар, 0,4% – Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары (жеке немесе басқа нәсілдермен бірге), 0,1% – басқа нәсілдерден, 3,8% – екі немесе одан көп нәсілдерді атады, ал 8,4% – испаниялық немесе латын америкалықтары.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 654 880 адам, 266 294 үй шаруашылығы және 166 167 отбасы тұратын. Халық тығыздығы анықталмаған. 288 231 тұрғын үй бірлігі бар, олардың орташа тығыздығы көрсетілмеген. Ауданның нәсілдік құрамы: 70,10% ақ нәсілді, 23,27% қара немесе афроамерикандық, 0,48% американдық индейлер, 1,28% азиялықтар, 0,18% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,43% басқа нәсілдер және 2,25% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 5,37% испаниялық немесе латын американдықтар. 16,7% неміс, 9,1% американдық, 8,9% ирландтық және 8,8% ағылшын текті. 266 294 үй шаруашылығының 29,90% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 43,40% -ы бірге тұратын жұбайлар, 14,70% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 37,60% отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 31,20% жеке адамдардан тұрады, ал 9,90% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,42 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,05 адамды құрайды. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 25,80%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,10%, 25-44 жас аралығындағылар – 31,10%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,50%, 65 жастан асқандар – 12,50%. Медианалық жас – 35 жас. Әр 100 әйелге 92,90 еркек, ал 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 89,00 еркек шалысады. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 39 277 доллар, ал отбасының медианалық табысы 48 435 долларды құрайды. Ер адамдардың медианалық табысы 35 798 доллар, ал әйелдердің 27 403 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 20 788 доллар. Отбасылардың 9,00% және халықтың 11,90% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,40% және 65 жастан асқандардың 8,70% кіреді.

Дін

Діндер туралы мәліметтер архиві қауымдастығының округтік мүшелік есебіне (2010) сәйкес, Джексон округі кейде Киелі кітап белдеуінің солтүстік жиегінде деп есептеледі, евангелистік протестантизм ең көп таралған дін болып табылады. Джексон округы тұрғындарының дінге сенетіндерінің арасындағы ең көп таралған діни ағымдар – рим католиктері (19,51%), оңтүстік баптистері (17,96%) және конфессиясы жоқ евангелистік христиандар (11,52%).