Кіріспе

"X Display Manager" деп аталатын бағдарлама X терезесі жүйесінде X дисплей менеджері – X серверінде, сол компьютерден немесе басқа компьютерден кіру сеансын бастайтын графикалық кіру менеджері. Дисплей менеджері пайдаланушыға кіру экранын ұсынады. Сеанс пайдаланушы дұрыс пайдаланушы аты мен парольді сәтті енгізгеннен кейін басталады. Дисплей менеджері пайдаланушының компьютерінде іске қосылғанда, ол пайдаланушыға кіру экранын көрсетуден бұрын X серверін іске қосады, пайдаланушы жүйеден шыққан кезде қажет болса қайталайды. Осы жағдайда, дисплей менеджері X терезесі жүйесінде таңбалық режимдегі терминалдардың және олардың функционалдығын іске асырады. Дисплей менеджері қашықтағы компьютерде іске қосылғанда, ол telnet сервері сияқты әрекет етеді, пайдаланушы атын және парольді сұрап, қашықтағы сеансты бастайды. X11 Release 3 1988 жылдың қазан айында дисплей менеджерлерін енгізді, бұл жаңа ғана нарыққа шыққан автономды X терминалдарын қолдау мақсатында жасалған. Әртүрлі дисплей менеджерлері X іске асыратын автономды компьютерлік жұмыс станцияларында графикалық кіруді қамтамасыз ету үшін күнделікті қолданыста болып келеді. X11R4 1989 жылдың желтоқсанында X11R3 іске асырудағы мәселелерді шешу үшін X Display Manager Control Protocol (XDMCP) протоколын енгізді.

Тарих

XDM (X Window Display Manager) X11R3 нұсқасында пайда болды. MIT X консорциумының Кит Паккард жазған алғашқы нұсқасының бірнеше кемшілігі болды, олардың ең маңыздысы – пайдаланушылар X терминалды өшіріп, қосқанда оны анықтай алмауы. X11R3-де XDM X терминалды тек файлдағы жазбасы арқылы білді, бірақ XDM осы файлды тек бастағанда ғана қарастырды. Сондықтан пайдаланушы терминалды өшіріп, қайта қосқан сайын, жүйе әкімшісі XDM-ге SIGHUP сигналын жіберіп, оны қайта қарауға бұйрық беруі керек болды. XDMCP 1989 жылғы желтоқсанда X11R4 нұсқасымен бірге енгізілді. XDMCP арқылы X сервері хосттан дисплей менеджеріне қосылысты белсенді түрде сұрауы тиіс. Осылайша, XDMCP қолданатын X сервері енді файлда жазба жасауды қажет етпейді.

X Дисплей менеджерін басқару протоколы

X дисплей менеджерін басқару протоколы (XDMCP) UDP 177 портын пайдаланады. X сервері дисплей менеджерінен Query пакеті арқылы сессияны бастауды сұрайды. Егер дисплей менеджері осы X серверіне қатынауға рұқсат берсе, ол X серверіне Willing пакетін қайтарады. (X сервері сессияны бастау үшін BroadcastQuery немесе IndirectQuery пакеттерін де жібере алады – бұл сессияны сұрау механизмі IP-адресті сұрау үшін DHCP пайдалануға ұқсас.) Дисплей менеджері серверде өзін куәландыруы керек. Осы үшін X сервері дисплей менеджеріне Request пакетін жібереді, ал дисплей менеджері Accept пакетін қайтарады. Егер Accept пакеті X сервер күткен жауапты қамтыса, дисплей менеджері куәландырылады. Дұрыс жауап беру үшін, мысалы, дисплей менеджерінің құпия кілтке қол жеткізуі қажет болуы мүмкін. Куәландыру сәтті аяқталса, X сервері дисплей менеджеріне хабарлау үшін Manage пакетін жібереді. Содан кейін дисплей менеджері X серверіне әдеттегі X клиенті ретінде қосылып, кіру экранын көрсетеді. Сессия барысында сервер дисплей менеджеріне KeepAlive пакеттерін белгілі интервалмен жібере алады. Егер дисплей менеджері белгілі бір уақыт ішінде Alive пакетімен жауап бермесе, X сервері дисплей менеджерінің жұмысын тоқтатқанын болжайды және қосылысты үзуге болады.

Қауіпсіздік

XDMCP-мен байланысты бір мәселе, telnet сияқты, куәліктеу шифрланбаған күйде жүзеге асырылады. Егер бақылау мүмкін болса, бұл жүйені шабуылға осал қалдырады. X трафигі үшін ssh туннелін пайдалану әлдеқайда қауіпсіз.