Кіріспе

Файлдарды синхрондау протоколы және бағдарламалық қамтамасыз ету.

rsync – компьютер мен сақтау құрылғысы арасында, сондай-ақ желідегі компьютерлер арасында файлдарды өзгерту уақыты мен көлемін салыстыру арқылы файлдарды жіберу және синхрондауға арналған құрал. Ол Unix сияқты операциялық жүйелерде кеңінен қолданылады және GPL 3.0 немесе одан кейінгі нұсқасымен лицензияланған. rsync C тілінде бір жіпті қолданба ретінде жазылған. rsync алгоритмі – дельта кодтаудың бір түрі және желілік трафикті азайту үшін пайдаланылады. Zstandard, LZ4 немесе Zlib қосымша деректерді қысу үшін қолданылуы мүмкін. Құрылғылар қосылғаннан кейін, ол қашықтағы хосттың rsync бағдарламасын іске қосады, содан кейін екі бағдарлама жергілікті файлдың қандай бөліктерін жіберу керектігін анықтайды, осылайша қашықтағы файл жергілікті файлмен сәйкес келеді. rsync-тің бір қолданылуы – пакеттік жүйелер қолданатын айналық сайттардағы бағдарламалық қамтамасыз ету репозиторийларын синхрондау. rsync daemon режимінде (rsyncd) де жұмыс істей алады, rsync протоколы арқылы файлдарды қызмет көрсету және қабылдау үшін ("rsync://" синтаксисін пайдалана отырып).

Тарих

Эндрю Триджелл мен Пол Маккеррас 1996 жылғы 19 маусымда алғаш рет жарияланған rsync құралының түпнұсқасын жазды. Триджелл rsync құралының дизайны, іске асырылуы және өнімділігін өзінің 1999 жылғы Ph.D. диссертациясының 3-тен 5-ке дейінгі тарауларында талқылайды. 2023 жылдан бастап оны Уэйн Дэвисон қолдап дамытуда. rsync құралының икемділігі, жылдамдығы және бағдарламалау мүмкіндігінің арқасында ол барлық танымал Linux дистрибутивтеріне енгізілген стандартты Linux утилитасына айналды. Ол Windows (Cygwin, Grsync немесе SFU арқылы), FreeBSD, NetBSD, OpenBSD және macOS жүйелеріне портталды.

Байланыс

rsync процесі басқа rsync процесімен, жіберуші және қабылдаушы арқылы байланыс жасайды. Іске қосылғанда rsync клиенті өзара әрекеттесетін процеске қосылады. Егер деректерді беру жергілікті болса (яғни, бір хостқа орнатылған файлдық жүйелер арасында), онда қосылым үшін қажетті құбырлар құрылғаннан кейін, өзара әрекеттесетін процесті fork арқылы жасауға болады. Егер қашықтағы хост қатысқан болса, rsync қосылымды басқару үшін процесті іске қосады, әдетте Secure Shell арқылы. Қосылғаннан кейін, қашықтағы хостта rsync процесін іске қосу үшін команда жіберіледі, ол осылайша құрылған қосылымды пайдаланады. Балама ретінде, егер қашықтағы хост rsync демонымен жұмыс істесе, rsync клиенттері TCP 873 портында сокет ашып, мүмкін прокси арқылы қосыла алады. Rsync-те көптеген командалық қатар параметрлері мен конфигурациялық файлдар бар, олар артық қапшықтарды, параметрлерді, командаларды, толық жолды және порт нөмірлерін анықтауға мүмкіндік береді. Қашықтан қапшықтарды пайдаланудан басқа, туннельдеу арқылы қашықтағы порттарды rsync демоны іске қосылған серверде жергілікті порттар ретінде көрсетуге болады. Бұл мүмкіндіктер қауіпсіздік деңгейін қазіргі заманғы технологияларға сәйкес келтіруге мүмкіндік береді, ал жергілікті желі үшін қарапайым rsync демоны жеткілікті болуы мүмкін. Бір опция – "құрғақ іске қосу" опциясы, ол пайдаланушыларға командалық қатар аргументтерін тексеруге және деректерді көшіргенде не болатынын, нақты өзгерістер жасамай немесе деректерді ауыстырмай симуляциялауға мүмкіндік береді.

Қай файлдарды жіберу керектігін анықтау

Әдетте, rsync жіберуші және қабылдаушы жүйелер арасындағы файлдардың айырмашылығын әр файлдың өзгерту уақыты мен көлемін тексеру арқылы анықтайды. Егер уақыт немесе көлем жүйелер арасында әртүрлі болса, ол файлды жіберушіден қабылдаушы жүйеге жібереді. Бұл тек файлдар каталогындағы ақпаратты оқуды қажет ететіндіктен жылдам, бірақ екеуі де өзгермеген ерекше өзгерістерді жіберіп алуы мүмкін. Қабылдаушы файлдың көшірмесін бөліктерге бөліп, әр бөлік үшін екі тексеру сомасын есептейді: MD5 хэшін және нашаррақ, бірақ есептеуге оңайрақ «қозғалатын тексеру сомасын». Ол осы тексеру сомаларын жіберушіге жібереді. Жіберуші қабылдаушы пайдаланған бөліктермен бірдей өлшемдегі файлдың өзінің нұсқасындағы әрбір қозғалатын бөлім үшін тексеру сомасын есептейді. Қабылдаушы тек бөлік өлшемінің толық еселігінен басталатын бөліктердің тексеру сомасын есептейді, ал жіберуші кез келген мекен-жайдан басталатын барлық бөлімдердің тексеру сомасын есептейді. Егер жіберуші есептеген қозғалатын тексеру сомасы қабылдаушы есептеген тексеру сомасына сәйкес келсе, онда бұл бөлім бөлімнің мазмұнын емес, қабылдаушының файліндегі орнын жіберуге үміткер болады. Бұл жағдайда жіберуші есептеу жағынан қымбат MD5 хэшін пайдаланып, жіберушінің бөлімі мен қабылдаушының бөлігі бірдей екенін тексереді. Жіберушідегі бөлім қабылдаушыдағы бөлікпен бірдей бастапқы мекен-жайда болмауы мүмкін екеніне назар аударыңыз. Бұл енгізулер мен жоюлар арқылы ерекшеленетін файлдарды тиімді жіберуге мүмкіндік береді. Содан кейін жіберуші қабылдаушыға сәйкес келмейтін файл бөліктерін, сондай-ақ қолданыстағы блоктарды қабылдаушының нұсқасына біріктіру туралы ақпаратты жібереді. Бұл көшірмелерді толықтай сәйкес етеді. Rsync-те қолданылатын қозғалатын тексеру сомасы Mark Adler-дің zlib-те қолданылатын Adler 32 тексеру сомасына негізделген, ал ол өз кезегінде Fletcher-дің тексеру сомасына негізделген. Егер файлдың жіберуші мен қабылдаушы нұсқаларында көптеген ортақ бөлімдер болса, файлдарды синхрондау үшін құрал салыстырмалы түрде аз деректерді жіберуі керек. Типтік деректерді сығу алгоритмдері қолданылса, сығылмаған кезде ұқсас файлдар сығылған кезде өте әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан бүкіл файлды жіберу қажет болады. Кейбір сығу бағдарламалары, мысалы gzip, бұл файлдарды тиімді синхрондауға мүмкіндік беретін арнайы «rsyncable» режимін ұсынады, бұл сығылмаған файлдағы жергілікті өзгерістер сығылған файлдағы жергілікті өзгерістерді ғана тудыратынын қамтамасыз етеді. Rsync деректерді жіберу немесе сақтық көшірмелеуге көмектесетін басқа да маңызды мүмкіндіктерді қолдайды. Оларға Zstandard, LZ4 немесе zlib пайдалану арқылы деректерді блок бойынша сығу және ықшамдау, сондай-ақ ssh және stunnel сияқты протоколдарды қолдау кіреді.

Вариациялар

rdiff утилитасы rsync алгоритмін пайдаланып, файл A мен файл B арасындағы айырмашылықты (diff утилитасы сияқты, бірақ басқа дельта форматында) құратын дельта файлдарын жасайды. Дельта файлын файл A-ға қолдануға болады, осылайша оны файл B-ге айналдырады (patch утилитасына ұқсас). rdiff бинарлық файлдармен жақсы жұмыс істейді. rdiff резервтік көшірме сценарийі файлдың немесе каталогтың жергілікті немесе желі арқылы басқа сервердегі қашықтан резервтік көшірмесін сақтайды. rdiff резервтік көшірмесі кез келген резервтік нүктені қалпына келтіруге мүмкіндік беретін rdiff дельталарын сақтайды. rdiff қолданатын librsync кітапханасы rsync алгоритмінің тәуелсіз іске асырылуы болып табылады. Ол rsync желілік протоколын қолданбайды және rsync бағдарламасымен ешқандай кодты бөліспейді. Оны Dropbox, rdiff backup, duplicity және басқа да утилиталар пайдаланады. librsync-тен айырмашылығы, ол rsync-пен (протокол нұсқасы 29 немесе 30) толық үйлесімді. Ол Reciprocal Public License бойынша таратылады және Acrosync коммерциялық rsync бағдарламалық жасақтамасы қолданады. Python тілінде жазылған duplicity резервтік бағдарламалық қамтамасыз етуі жергілікті файл жүйесі, sftp, Amazon S3 және басқалар сияқты қарапайым сақтау қызметтерін пайдаланып, қосымша резервтік көшірмелерді жасауға мүмкіндік береді. Ол librsync-ті пайдаланып, алдыңғы файл нұсқаларының қолтаңбаларына қатысты дельта деректерін жасайды, оларды gpg арқылы шифрлайды және сақтау орнында сақтайды. Өнімділікті арттыру үшін жергілікті архив каталогы резервтік көшірмелер тізбегінің қолтаңбаларын сақтау үшін кэш ретінде қолданылады, бірақ қажет болған жағдайда оны сақтау орнынан қайта жүктеуге болады. macOS 10.5 және одан кейінгі нұсқаларында арнайы E немесе кеңейтілген атрибуттар опциясы бар, бұл мүмкіндікті қолдайтын екі машина арасында синхрондау кезінде HFS+ файл метадеректерінің көп бөлігін сақтауға мүмкіндік береді. Бұл Ресурстық бөлімді Деректер бөлімімен бірге жіберу арқылы жүзеге асырылады. zsync – файл нұсқасына қарай көптеген жүктемелерге оңтайландырылған rsync сияқты құрал. zsync-ті Ubuntu сияқты Linux дистрибутивтері жылдам өзгеріп отыратын бета ISO бейне файлдарын тарату үшін пайдаланады. zsync HTTP протоколын және алдын ала есептелген айналмалы хэшпен zsync файлдарын пайдаланады, бұл серверге жүктемені азайтуға және желілік оңтайландыру үшін айырмашылықтарды жіберуге мүмкіндік береді. Rclone – бұлттық және басқа да жоғары жауап уақыты бар сақтау орындарына бағытталған, rsync-тен шабыттанған ашық кодты құрал. Ол 50-ден астам әртүрлі провайдерлерді қолдайды және бұлттық сақтау үшін rsync сияқты интерфейсті ұсынады. Алайда, Rclone файлдарды ішінара синхрондау үшін айналмалы тексерулерді қолдамайды (бинарлық айырмашылықтар), өйткені бұлттық сақтау провайдерлері әдетте бұл мүмкіндікті ұсынбайды және Rclone қосымша метадеректерді сақтаудан аулақ болады.

rsync қолданбалары

Бағдарлама Операциялық жүйе Тегін бағдарламалық қамтамасыз ету Аңдау Linux macOS Windows Back In Time ✔ ✔ BackupAssist ✔ Тікелей көшірме немесе тарихпен, VSS. cwRsync ✔ Cygwin негізінде. Grsync ✔ ✔ ✔ ✔ rsync-тің графикалық интерфейсі. LuckyBackup ✔ ✔ ✔ ✔ rclone ✔ ✔ ✔ ✔ rsync-тен шабыттанды және 50-ден астам бұлтты сақтау провайдерлерін және жоғары жауап уақыты бар басқа да сақтау қызметтерін қолдайды. rsync-ті пайдаланбайды және жылмалы тексеру жиынтығын және файлдардың ішінара синхрондалуын қолдамайды. tym ✔ ✔ ✔ ✔ Time rsYnc Machine – Time Machine стилінде резервтік көшірме – Bash скрипті.