Кіріспе

Ағылшын гитарисі (1960–1991)
Def Leppard тобының қайтыс болған гитарисі

Стивен Мейнард Кларк (23 сәуір 1960 – 8 қаңтар 1991) – ағылшын музыканты. Ол 1991 жылы қайтыс болғанға дейін Def Leppard хард-рок тобының гитарисі және ән жазушысы болды. 2007 жылы Кларк Classic Rock журналының «100 ең таңғажайып гитарашы» тізімінде 11-орынға ие болды. 2019 жылы Кларк Def Leppard тобының мүшесі ретінде Рок-н-ролл даңқы залына енгізілді.

Балалық шағы мен жасөспірім шағы

Стивен Мейнард Кларк Шеффилд қаласының Уайзвуд ауданында Барри мен Берил (құрметті Бекингем) Кларктардың отбасында дүниеге келді және өсті. Ол ерте жасынан-ақ музыкаға қызығушылық танытып, алты жасында Клифф Ричард пен The Shadows тобының концертіне алғаш рет қатысты. 11 жасында әкесі гитара сатып берді, бірақ ойнауды үйрену шартымен. Кларк бір жыл классикалық гитарамен айналысты, содан кейін дос үйінде Джимми Пейдж мен Led Zeppelin тобының музыкасын алғаш рет естіді. Кларк мектепті бітіргеннен кейін алғашқы жұмыс орны GEC Traction инженерлік фирмасы болды, онда ол токар болып жұмыс істеді. Def Leppard тобы Phonogram Records компаниясымен келісімшарт жасаған кезде ол фирмадағы төрт жылдық оқудың үшінші жылында болды.

Def Leppard-пен бірге

1978 жылы Def Leppard тобына қосылғанға дейін Кларк Шеффилдтегі Electric Chicken тобымен кавер-әндер орындаған. Сол кезде ол техникалық колледжде Пит Уиллиспен (Def Leppard тобының алғашқы ритм-гитарисі және негізін қалаушысы) танысқан. Уиллис Кларк гитара туралы кітап оқып жатқанын көріп, ойнайтынын сұраған. Содан кейін ол Кларкты өзінің тобында екінші гитарист іздеп жүргендіктен, сынақтан өтуге шақырған. Кларк келмеген, бірақ Уиллис пен әнші Джо Эллиотт Кларкты Judas Priest концертінде кездестіргенде, Уиллис шақыруын қайтадан білдірген. Кларк ақыры репетиция залына келіп, 1978 жылдың қаңтар айында Def Leppard тобына қосылған. Эллиоттың "Музыканың артында" айтқанынша, Кларк Def Leppard тобына Lynyrd Skynyrd тобының "Free Bird" әнін сүйемелдеусіз орындап, сынақтан өткен. Def Leppard тобының мүшесі болған кезде Кларк топтың 90%-дан астам әндерін жазған немесе бірлесіп жазған. Кларк пен Пит Уиллис жетекші гитараны бөлісіп орындаған, ал Кларк өзінің таланты мен гитара рифтерін ойлап табу қабілеті үшін "Рифмейстер" деп аталған. 1982 жылы "Pyromania" альбомын жазу аяқталар кезде Пит Уиллис топтан кетуі сұралып, оның орнына жетекші гитарист және қосалқы вокалист Фил Коллен қабылданған. Кларк пен Коллен тез арада жақын дос болып, Def Leppard тобының ерекше екі гитаралық дыбысын жасаған. Олар "Террорлық егіздер" деп аталған, олардың жақын достығы мен сахнадан тыс алкогольге тойып әрекет етулері осы атқа ие болуына себеп болған. Олардың мүлдем әртүрлі музыкалық өкілдіктері де олардың ерекше гитаралық серіктестігіне үлес қосыпты. Кларк классикалық білім алған музыкант болған, ол музыканың ережелерін білген, нота оқи және жаза білген, өнердің теориясы мен ғылымын түсінген, сонымен қатар Джимми Пейдж мен Led Zeppelin тобынан әсер алған; ал Коллен, Уиллис сияқты, өзіндік біліммен гитара тартқан және Аль Ди Меола мен джаз ойнаушыларын тыңдау арқылы жылдам, баламалы таңдау техникасын дамытқан. Кларк бірде былай деген: "Мен нота оқимын, жазамын және музыканың ережелерін білемін, бұл екі гитаралы топта өте пайдалы, себебі біздің ойнау әдісіміз өте ерекше. Фил әннің дыбысы дұрыс болса, оны орындайды, ал мен жағдайды қарап: "Осы нотаны ойнау дұрыс емес; бұл музыкалық тұрғыдан қате" деймін". Кларк мансабында негізінен Gibson гитараларын орындаған және 1987 жылы Gibson компаниясымен келісімшартқа қол қойған. Gibson Кларк үшін арнайы гитаралар жасаған. Ол кейде басқа гитараларда ойнағанын көруге болады, соның ішінде "Love Bites" әні мен видеосы үшін Fender Stratocaster. Кларк студияда да Fender гитараларын қолданған, себебі олардың ерекше дыбысы бар. Def Leppard тобының 1992 жылғы "Adrenalize" альбомының көптеген әндерінде оның аты болғанымен, ол альбомды жазуға көп үлес қоспаған. "Adrenalize" альбомының люкс басылымындағы жазбаларда Джо Эллиотт Кларк демо жазған бірнеше рифтер альбомның бірнеше жерінде қолданылғанын айтады. Оның жалғыз үлесі - топтың қалған бөлігімен жасаған жұмысты мақұлдау, оны "керемет" деп атаған. "White Lightning" әні Кларктың алкоголь мен есірткіге тәуелділігінің әсерін сипаттаған. Алайда, "Adrenalize" альбомының люкс қайта шығарылуында 1988 жылы жазылған Кларк орындаған "Tonight" әнінің демосы бар, ол "Hysteria" альбомына қосымша ән ретінде шығуы тиіс болған. Кларк 1991 жылы қайтыс болғанға дейін бірнеше күн бұрын 1995 жылы шыққан "When Love & Hate Collide" синглінің демо-жазбасын жасауда қатысқан. Ол кездегі ән келесі альбомның жаңа дыбысына қарағанда "Hysteria" және "Adrenalize" дыбысын еске түсірген. Бұл әннің демосында Кларк орындаған соңғы гитаралық соло бар. "Stand Up (Kick Love into Motion)" әні үшін Кларк солосының демосы табылды, бірақ ол ешқашан ресми материалға енгізілген жоқ. Hysteria турнесінде Def Leppard тобының концертін ашқан Tesla тобы, олардың "Psychotic Supper" альбомына Кларкқа арналған "Song & Emotion (To Our Friend, Steve 'Steamin' Clark)" әнін жазған.

Жеке өмір

Кларк американдық модель Лорлей Шеллистпен шаруашылық құрған, екеуі жеті жыл бірге болған. Шеллист өзінің «Runway Runaway» атты автобиографиясында Кларктың алкоголизмi олардың ажырасуына басты себеп болғанын айтты. 1989 жылы оның Def Leppard тобынан Фил Коллен және басқалар араласып, оны спирттен бас тартуға көндіруге тырысты. Кларк оңалту орталығына түсуге келісті, бірақ бағдарламаны аяқтамай, қайтадан ішімдік іше бастады. Өлімінен аз бұрын Джейн Дин есімді героинге тәуелді әйелмен шаруашылық құрды. Өліміне бірнеше апта қалғанда Кларкты Миннеаполистегі бардың ішінде есінен танып тапты және дереу Hazelden Addiction Treatment Center-ге жеткізді. Оның тобының мүшелері бәрі де онымен бірге болу үшін Миннеаполиске ұшып келді. Сол жерде дәрігерлер оның қандағы спирт мөлшері 0,59% болғанын анықтағаннан кейін, оны оңалтуға шақырып, көндіруге тырысты. Ал Led Zeppelin тобының Джон Бонэм 1980 жылы қайтыс болғанда оның қандағы спирт мөлшері 0,41% болған. Кларк Аризонадағы оңалту орталығына денсаулығы қалпына келгенше Def Leppard-тағы орны сақталады деген уәдемен түсті. Ол жерде ол Джейн Дин есімді героинге тәуелді әйелмен танысты, және екеуі де бір-біріне тәуелділігінен арылуға көмектесуге келісті. Олар көп ұзамай шаруашылық құрды, ал Кларк қайтадан ішімдік іше бастады. Фил Колленнің айтуынша, Дин оның өміріне кіргеннен кейін Кларкты таза ұстау «дегенге келмейтін» нәрсеге айналды, және оның қайда екенін қадағалау да қиын болды. 1991 жылдың 8 қаңтарында Дин Кларкты диванында өлі күйінде тапты. Ол 30 жаста болды. Салдарынан, өлімінің себебі спирт пен дәрі-дәрмектердің зиянды қоспасынан туындаған тыныс алу жеткіліксіздігі екені анықталды. Кларк қайтыс болған кезде оның қандағы спирт мөлшері 0,30% болды, сонымен қатар организмде морфин де табылды. Кларктың түнімен бірге ішімдік ішкен Даниэль Ван Альфен, олар жергілікті пабқа барып, түн ортасында Кларктың үйіне видео көру үшін оралғанын куәлік ретінде айтты. Кларк Шеффилдтің Локсли қаласындағы Уизвуд зиратында жерленді, сол жерде Кларк отбасы әлі де тұрып жатыр.

Ұзақ пьесалар

Def Leppard E.P. жинағы