Кіріспе

Көпөлшемді интерполяция үшін детерминистік әдістің түрі. Алысқатырғылық салмақтау (IDW) – белгілі шашыраңқы нүктелер жиынтығы бар көпөлшемді интерполяция үшін қолданылатын детерминистік әдістің бір түрі. Белгісіз нүктелерге тағайындалған мәндер белгілі нүктелердегі қолжетімді мәндердің салмақталған орташасы арқылы есептеледі. Бұл әдіс кеңістіктік автокорреляциялық талдауларда кеңістіктік салмақтар матрицасын құру үшін де пайдаланылуы мүмкін (мысалы, Моранның I көрсеткіші). Бұл әдістің атауы қолданылған салмақталған орташаға байланысты қойылған, себебі ол салмақтарды тағайындағанда әрбір белгілі нүктеге дейінгі қашықтықтың кері шамасын ("жақындық деңгейі") пайдаланады.

Тарихи деректеме

1965 жылдан бастап Гарвардтың Компьютерлік графика және кеңістіктік талдау зертханасында ғалымдардың алуан тобы, басқа нәрселермен қатар, қазіргі географиялық ақпараттық жүйелер деп аталатын мәселелерді қайта қарастыру үшін жиналды. Зертхананың жетекшісі Говард Фишер SYMAP деп аталатын жақсартылған компьютерлік карта жасау бағдарламасын жасады, және Фишер бастапқыда интерполяцияны жетілдіруді көздеді. Ол Гарвард колледжінің бірінші курс студенттеріне SYMAP бойынша жұмысын көрсетті, ал олардың көптегені зертхана шараларына қатысты. Бірінші курс студенті Дональд Шепард SYMAP-тағы интерполяцияны жаңартуға бел буды, нәтижесінде 1968 жылғы оның танымал мақаласы жарық көрді. Шепардтың алгоритміне зертханада кеңістіктік талдаумен айналысқан Уильям Варнц және басқалардың теориялық көзқарастары да ықпал етті. Ол қашықтық көрсеткішімен бірнеше тәжірибелер жасады, соның нәтижесінде гравитациялық модельге жақын мәнді (2 көрсеткіші) таңдады. Шепард тек қарапайым кері қашықтық салмағын ғана емес, сонымен қатар интерполяцияға кедергілерді (өткізуге болатын және толық) енгізді. Осы кезеңде интерполяция саласында басқа да зерттеу орталықтары жұмыс істеді, әсіресе Канзас университеті және олардың SURFACE II бағдарламасы. Дегенмен, SYMAP мүмкіндіктері, тіпті студенттер бағдарламалаған болса да, заманауи деңгейде болды.

Өзгертілген Шепард әдісі

Шепард әдісінің тағы бір түрі интерполяцияланған мәнді толық үлгінің орнына, R сферасы ішіндегі ең жақын көршілерді ғана пайдаланып есептейді. Бұл жағдайда салмақтар сәл өзгереді: жылдам кеңістіктік іздеу құрылымымен (мысалы, kd-ағашпен) біріктірілгенде, ол үлкен көлемді мәселелерге қолайлы тиімді N log N интерполяция әдісіне айналады.