Кіріспе

Брюс Уоллес Арисс, Jr. (10 қазан 1911 – 11 қыркүйек 1994) – американдық суретші, қабырға суретшісі, жазушы, иллюстратор, редактор, сонымен қатар театр және декорация дизайнері, әуесқой драматург және актер, Калифорния штатының Монтерей түбегіндегі танымал тұлға.

Ерте өмір

Арисс Вашингтон штатының Уайт-Салмон қаласында, құрылыс мердігері Брюс Уоллес Арисс пен Аннаның (құрметті есімі Кервин) ұлы болып дүниеге келді. Арисс Калифорния университетіне (Б.А. 1934) түсті, онда кампустың «Occident» басылымының көркем редакторы және кампустың юмор журналы «The Pelican» редакторы болды, сондай-ақ ауыр салмақтағы боксшы да болды. Университетте ол Калифорния штатының Напа қаласынан келген Жан Маклелан Фичпен танысты, оны «кампустағы ең әдемі қыз» деп сипаттады; олар 1934 жылы үйленді. «Бітіргеннен кейін Арисс алтын кен орнындағы ауыр техниканы жүргізіп, 200 доллар жинады». Уильям Сароян Монтерейден өтіп, «Beacon» басылымында жариялану үшін Арисс отбасына бір долларға қысқа әңгімесін сатты. Көп жылдар өткен соң Брюс Арисс көркем туындылар жасап, Монтерей түбегіндегі жергілікті «What’s Doing» журналының редакторы болды. Пасифик-Гроувтағы шағын жерді жалға алғаннан кейін, Арисс Монтерейдегі Хаклберри Хиллде бірнеше учаске сатып алып, кішкентай студиялық үй салды. Бұл үй келесі 50 жылда, көбінесе ысырапты материалдар мен сыйлықтар есебінен, үш қабатты, 20-дан астам бөлмелі тұрғын үйге айналды, олардың өзгеріп отыратын қалауларын және бес баласының өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін. Арисс Джон Стейнбек үйді «Архитектурадан жеңіс» деп атағанын айтты. Арисс өнеріне Диего Ривераның ықпалы болды; Арисс Ривераның өзінің Арисс салған ағаштан ойылған портретін кез келген суретші жасаған ең жақсы портрет деп айтқанын мәлімдеді. Өкінішке орай, Арисс салған көптеген майлы бояулар мен эскиздер 1990 жылғы өртте үйімен бірге жойылды. Алты он жылдан астам уақыт бойы Арисс Монтерей түбегіндегі суретшілер мен жазушылар қауымының орталық тұлғасы болды, олар жиі Эд Рикетстің Консервтік қатарындағы зертханасынан өтетін. Джозеф Кэмпбелл, Робинсон Джефферс, Фрэнсис Уитакер, Сальвадор Дали, Жан Варда, Элвуд Грэм және Барбара Грэм (Джуди Дием), Хэнк Кетчам, Генри Миллер, Уорд Мур және Рэйлин Мур, Джон және Чинг Смитбек, Элдон Дедини, Боб Брэдфорд, Арч Гарнер, Ефрем Доннер, Эрик Баркер, Гас Ариола, Ричард Фарина, Лес Горн және Гордон Ньюэлл. Арисс көптеген қабырғалық суреттер салған, олардың көпшілігі Жұмыс прогресі әкімшілігінің (WPA) аясында жасалған, бұл жұмыссыздықты жеңілдету үшін қоғамдық жұмыстарды құруға бағытталған федералдық бағдарлама. Оның кейбір қабырғалық суреттерін әлі күнге дейін Монтерей округінде табуға болады. 1934 жылы Август Геймен бірге жұмыс істеп, олар Тынық мұхитының жағалауын сол кездегідей бейнелейтін Пасифик-Гроув орта мектебінің кітапханасы үшін 150' x 10' үлкен WPA қабырғалық суретін жасады, Пунт Пинос маяғынан бастап Ескі кеден үйіне дейін, Консервтік қатары оның басты нүктесі болды. Өкінішке орай, 1946 жылы қабырғаға салынған сурет өрт сөндіріліп, жойылды. Арисс сонымен қатар 1949 жылғы жүз жылдық мерейтойына арналған көптеген дүкендердің маңына суреттер салған, соның ішінде Монтерейдегі Альвадаро көшесіндегі Монтерей аппараттары, Поппи кофеханасы және Монтерей студиясы. Оның Консервтік қатарындағы док Рикетстің зертханасының қарсысындағы фрескасы қазіргі уақытта туристердің қызығушылығын туғызады. Арисс Кармель аңғарындағы ауылдағы әр дүкеннің қабырғасын испандық ауылға ұқсатып бояған. Байнтон Форд 1946 жылы Кармель аңғарындағы ауыл мен әуе жолының базарын құрды. 1989 жылы Арисс Консервтік қатарындағы жаяу жүргіншілерге арналған бес жылдық қабырғалық сурет жобасын жобалады. Ол елу жас суретшімен бірге 52 қабырғаға суреттер салды. 1998 жылы қабырға кескіндемелері нашар күйінде болды және қабырға кескіндемелерінің көпшілігі, негізінен, бастапқы суретшілермен жаңартылды. Қазір бұл жол «Брюс Арисс жолы» деп аталады. Арисс және оның жақсы досы Анджело Ди Жироламо 1950 жылы Монтерейдің Уорф театрын құруға, жобалауға және салуға ықпал етті. «Олардың сол жылы жасаған баяндамаларының бірі Брюс Арисс салған «Бастау нүктесі» атты баяндамасы болды. Бұл фильмнің табыстылығы соншалық болды, MGM Ариссты Голливудқа алып келді, ол келесі 5 жыл бойы «Бинг Кросби шоуы», «Мен Люсиді сүйемін» және басқа да фильмдер үшін құрылыс орындарында жұмыс істеді. Арисс сондай-ақ Уорф театрында да өнер көрсетті; мысалы, ол Стейнбектің «Мыстар мен адамдар» пьесасында Ленни рөлін сомдады. 1959 жылы Жаңа жыл қарсаңында театр өртеніп кетті. Бірнеше жылдан кейін Арисс пен Ди Жироламо кемежайда жаңа театр салды, қазір ресми түрде «Брюс Арисс Уорф Театры» деп аталады. Арисс сондай-ақ Винсент ДиГироламоның 1990 жылғы «Whispers Under the Wharf: A Monterey Ghost Story» кітабының мұқабасы мен иллюстрациясын жасады. Арисс ғылыми фантастиканы көп оқитын, әсіресе ғылыми фантастиканы жақсы көретін кісі болды. Ол 1963 жылы «Толық айналым» (Avalon) атты ғылыми фантастикалық романын жариялағанға дейін бірнеше ғылыми фантастикалық әңгімелер жазды. Ол сонымен қатар Реджинальд Бретнордың «Фердинанд Фегуттпен уақыт пен кеңістік арқылы» (1962) сияқты ғылыми фантастикалық туындыларды суреттеді. Оның көптеген қызығушылықтарының бірі «Полярис» деп аталатын концепт-автомобиль болды. 1958 жылы Арисс жылдамдығымен сырғатылатын есігі, алдыңғы дөңгелектермен жүретін және модульдік компоненттері бар экономикалық седанды жобалады. Арисс 12 жыл бойы Барни Инадамен бірге Қорғаныс тілдері институтындағы өнер бөлімінде жұмыс істеді. Арисс сонымен қатар суретші Хэнк Кетчамға «Dennis the Menace» комиксімен көмектесті.

Өлім

Арисс 1994 жылдың 11 қыркүйегінде Калифорния штатының Монтерей қаласында қайтыс болды.