Кіріспе

Американдық ғалым (1931–2023)

Стэн Франклин (14 тамыз 1931 – 23 қаңтар 2023) – американдық ғалым. Ол Теннесси штатының Мемфис қаласындағы Мемфис университетінің W. Harry Feinstone салааралық зерттеу профессоры және Интеллектуалды жүйелер институтының қоса директоры болды. Ол «Жасанды интеллект» (MIT Press, 1995) кітабының авторы, сондай-ақ IDA және оның ізбасары LIDA-ны жасаған адам, екеуі де Жалпы жұмыс кеңістігі теориясының есептеулік іске асырылуы болып табылады. Ол Мемфис университетіндегі когнитивтік есептеулер зерттеу тобының негізін қалаушы.

Өмір және жұмыс

Франклин 1931 жылы Теннесси штатының Мемфис қаласында дүниеге келген. Оның магистратура және докторантура дәрежелері UCLA-да, ал бакалавриат дәрежесі Мемфис университетінде алынған. Ол Флорида университетінің, Канпурдағы Үндістан технология институтының, Карнеги-Меллон университетінің және Мемфис университетінің профессорлық қызметін атқарды. Бұрын математик болған ол реттілік кеңістіктер тұжырымдамасын енгізген. Кейін компьютерлік ғалым, содан кейін когнитивтік ғалым болған Франклин бірнеше жыл бойы "саналы" бағдарламалық агенттерді жасаумен айналысты, олар сананың жаһандық жұмыс кеңістігі теориясын модельдейді. Бұл автономды агенттер адам және жануарлардың танымдық процестерін есептеу арқылы модельдейді және когнитивтік ғалымдар мен нейробиологтар үшін тексеруге болатын гипотезалар ұсынады. Бұл жұмыс АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қаржыландыруымен жүзеге асырылды және ғылыми журналдар мен конференция материалдарында көптеген мақалалар жарияланды.

Жарияланымдар

Франклин көптеген академиялық мақалалардың авторы немесе авторларының бірі, сондай-ақ MIT Press баспасынан шыққан «Жасанды Ақыл» атты кітаптың авторы. Бұл кітап Ғылым кітапханасының кітап клубының негізгі таңдауы болды және жапон және португал тілдеріне аударылды. Franklin, S., Strain, S., Snaider, J., McCall, R., & Faghihi, U. (2012). «Жалпылық жұмыс кеңістігі теориясы, оның LIDA моделі және оның негізі – нейробиологиялық ғылым». Биологиялық шабыттанған танымдық архитектуралар, 1, 32–43, doi: 10.1016/j.bica.2012.04.001. D'Mello, Sidney K., & Franklin, S. (2011). «Жануарлардың танымдық қабілеті туралы когнитивтік модельдің көзқарасы». Қазіргі зоология, 54(4), 499–512. Wallach, W.; Franklin, S.; & Allen, C. (2010). «Адам және жасанды агенттердегі моральдық шешім қабылдаудың тұжырымдамалық және есептеу моделі» Wallach, W. & Franklin, S. (ред.), «Танымдық ғылымдағы тақырыптар», «Моральдық шешім қабылдаудың когнитивтік негізделген теориялары» арнайы саны. 454–485 беттер. Танымдық ғылым қоғамы. Baars, B. J. & Franklin, S. (2009). «Сана есептеу болып табылады: Жалпылық жұмыс кеңістігі теориясының LIDA моделі». Машиналық сананың халықаралық журналы, 1(1), 23–32. Franklin, S. (2007). «Жалпы жасанды интеллекттің негізгі архитектурасы» Goertzel B. & Wang, P. (ред.), «Жалпы жасанды интеллекттегі жетістіктер: тұжырымдамалар, архитектуралар және алгоритмдер», 2006 жылғы АЖИ семинарының материалдары (36–54 беттер). Амстердам: IOS Press. Franklin, S., & Ramamurthy, U. (2006). «Мотивация, құндылықтар және эмоциялар: бір монетаның үш жағы». Эпигенетикалық робототехника бойынша алтыншы халықаралық семинардың материалдары (128 том, 41–48 беттер). Париж, Франция: Лунд университетінің танымдық зерттеулері. Franklin, S. 2005. «Жұмыс істейтін сана үшін «санаға» негізделген архитектура» Visions of Mind, Davis, D. N. (ред.). Hershey, PA: Information Science Publishing. Franklin, S; Baars, B. J.; Ramamurthy, U. және Ventura, Matthew. 2005. «Жадта сананың ролі». Ми, ақыл және медиа 1: 1–38, pdf. Baars, Bernard J. және Franklin, Stan. 2003. «Білімділік тәжірибе және жұмыс жадының өзара әрекеттесуі». Танымдық ғылымдардағы трендтер 7: 166–172. Franklin, Stan (2003), «IDA: Саналы артефакт па?» Machine Consciousness, Holland, Owen (ред.) (Эксетер, Ұлыбритания: Imprint Academic).