Леон Летт: Американдық футболшы және жаттықтырушының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (туған 1968)

Леон Летт-күлкен (туған 12 қазан 1968) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, Ұлттық футбол лигасында (NFL) 11 маусым бойы қорғаныс шебуші болды, негізінен «Даллас Каубойс» командасында. Летт колледж футболында Эмпория мемлекеттік университетінде ойнады және 1991 жылғы NFL драфтының жетінші раундында «Каубойс» командасы таңдады, онда ол 10 маусым өткізді. 2001 жылы соңғы маусымында «Денвер Бронкос» командасында ойнады. Екі рет Про Боулға қатысқан Летт 1990-шы жылдары үш Супер Боулды жеңген «Каубойс» командасының құрамында болды. Ол сондай-ақ екі сәтсіз ойынмен есінде қалды – Супер Боул XXVII-де тачдаун соқпастан бұрын допты жіберіп алғандағы қателік және Алғыс айту күніне арналған ойында қағылған голдан кейін допты қайтаруға тырысқандағы сәтсіздік, бірақ ол екі маусымда да командасына Супер Боулды жеңіп беруге көмектесті. Футболдан кеткеннен кейін Летт жаттықтырушылық мансабын бастады және 2011 жылдан 2022 жылға дейін «Каубойс» командасының қорғаныс шебушілеріне көмекші жаттықтырушы болып қызмет етті.

Алғашқы жылдар

Летт Алабама штатының Фейрхоп қаласындағы Фейрхоп орта мектебінде оқыды, онда ол футбол және баскетболдан үздік оқушы болып есептелді. Ол Оберн университетінен стипендия алды, бірақ ACT емтиханында төмен ұпай жинағаннан кейін Миссисипи штатының Реймонд қаласындағы Хиндс қауымдастық колледжінде екі маусым ойнауға мәжбүр болды. Ол 141 tackle, 10 sack, тоғыз пасты ұстап алу және үш фамблді қайтарып алуға қол жеткізді. Ол Нью-Мексико мемлекеттік университетіне ауысуды жоспарлаған, бірақ ауысу кредиттерімен мәселе туындағаннан кейін Канзас штатының Эмпория мемлекеттік университетінен жартылай стипендия ұсынысын қабылдады. 1989 жылы үшінші курс студенті ретінде ол командаға Орталық штаттар аралық колледждер конференциясының (CSIC) жеңісін әкелуге және алғашқы NAIA футбол чемпионатының финалына шығуға көмектесті. Команданың пасты ұстап алулар (10) және тепкілерді блоктау (2) бойынша көшбасшысы болғаннан кейін, сондай-ақ tackle (83) бойынша екінші орынды және sack (5) бойынша екінші орынды иеленгеннен кейін, ол NAIA All-America, All-NAIA District 10 және All-CSIC құрметті марапаттарына ие болды. Эмпория штатындағы екі жылдық оқуында қорғаныс қарсыластарды әр ойынға 4,1 ярдтан және әр тасымалдауға 3,1 ярдтан ұстады. Ол жоғары сыныпта All-NAIA District 10 марапатын алды және командадағы sack көрсеткіші бойынша екінші орынды (4) иеленді, бірақ оң тізе жарақатынан кейін алғашқы үш ойынды өткізіп алғаннан кейін кәсіби скауттардың қызығушылығы азайды және ол ешқандай All-Star ойындарына немесе NFL скаутингтік жиынына шақырылмады. 2010 жылы ол Эмпория мемлекеттік университетінің Атлетика Даңқ залына енгізілді. 2013 жылы ол Ұлттық кіші колледждер спорттық қауымдастығының (NJCAA) Футбол жаттықтырушылар қауымдастығының Даңқ залына енгізілді.

Даллас Ковбойз

Летт 1991 жылғы НФЛ драфтының жетінші раундында (жалпы 173-ші нөмір) «Даллас Каубойс» командасымен таңдалды. Жаңа ойыншы ретінде 27 тамызда белдегі жарақатынан кейін жарақат алғандар тізіміне енгізілді. 21 қарашада қайтадан жаттығуларға қатысып, маусымның соңғы бес ойынында және плей-офф кезеңінде резервтік қорғаныс шебушісі ретінде ойнады. 6'6" бойы мен 260 фунт салмағымен лигаға келгеннен кейін, жаңашыл маусымының соңында ол тағы 16 фунт салмақ қосты. Екінші маусымында ол «Каубойс» командасының қорғаныс шебушілерінің маңызды ойыншысына айналды және командаластары оны ептілігіне байланысты «Үлкен Мысық» деп атады. Көбінесе пас беру кезінде қорғаныс оң жақ шебушісі ретінде ойнаған ол тұрақты маусымды 19 квотербекке жасаған қысыммен (командада екінші орын) және төрт бұрылған паспен аяқтады (командада көшбасшы). Плей-офф кезеңінде ол қорғаныстың ең үздік ойыншыларының бірі болды, командада екі рет жеңіліске ұшыраған ойыншылармен тең және үш мәжбүрлі допты жоғалтумен (командада көшбасшы) көзге түсті. XXVII Суперкубок кезінде ол Суперкубок тарихындағы ең ұзақ допты жоғалтудан кейінгі қайтару рекордын (64 ярд) орнатуға жақын болды. Алайда Летт мерекелеуді ертерек бастап қойғандықтан, «Биллс» командасының қабылдаушысы Дон Биб допты оның қолынан шығарып алды, нәтижесінде қарсы командаға доп берілді. Ол сондай-ақ ойынның соңғы сәттерінде Франк Райхты тоқтатып тастады. 1993 жылы маусымның үшінші ойынында оң аяқ білегін сындырып алды, бұл жарақатты маусымдық жаттығулар кезінде алған болатын. 5 ойынға қатыспағаннан кейін қайтып келген соң, ол әртүрлі уақытта қорғаныс шебушілерінің төрт позициясында ойнады. 11 ойынға қатысқаннан кейін ол екінші маусымда барлық қорғаныс шебушілерінен 4 допты бұрып, көшбасшы болды. «Грин-Бэй Пэккерс» командасына қарсы дивизиондық плей-офф ойынында ол 6 tackle (біреуі жеңіліске әкелді), 2 допты бұрып (біреуін ұстап алды), 3 квотербекке жасаған қысымды және жоғалған допты қайтарып алды. XXVIII Суперкубок кезінде ол 6 tackle жасады, сонымен қатар үшінші тоқсанда Терман Томас допты жоғалтуға мәжбүр етті, нәтижесінде Джеймс Вашингтон 46 ярдтық қашықтыққа допты қайтарып, есепті 13:13-ке теңестірді және ойынның қарқынын өзгертті. 1994 жылы ол барлық 16 ойынға қатысып, 68 tackle, 4 sack және 26 квотербекке жасаған қысыммен (командада екінші орын) көзге түскеннен кейін алғашқы Pro Bowl ойынына шақырылды. 1995 жылы ол маусымның ортасында төрт ойынға қатысудан шеттетілді, бірақ «Супер Боул XXX» үшін команданың күшті серпілісі кезінде қайтадан жақсы өнер көрсетті, соңғы төрт тұрақты маусым ойынында 22 tackle, 2 sack, 12 квотербекке жасаған қысым, мәжбүрлі допты жоғалту және қайтарып алынған доп тіркелді. Летт НФЛ есірткіге қарсы саясатын бұзғаны үшін бірнеше рет шеттетілді, мансабында барлығы 28 ойынға қатыса алмады. Ол қосымша 16 ойынға (1996 жылы 3 ойын және 1997 жылы 13 ойын) және 1999 жылғы маусымның басында сегіз ойынға қатысудан шеттетілді. 1998 жылы ол 15 ойынға қатысып, 51 tackle, 20 квотербекке жасаған қысым (командада екінші орын), 7 tackle (командада көшбасшы) және 4 sack (командада үшінші орын) көрсеткеннен кейін екінші рет Pro Bowl ойынына шақырылды. «Даллас» командасындағы соңғы маусымы 2000 жылы болды, онда ол 9 ойынға (7 бастап) қатысып, 35 tackle (14 жеке), 2.5 sack, 4 допты бұрып және бір мәжбүрлі допты жоғалту тіркелді. Қарашадағы жаттығу кезінде сол жақ тізе буынының ішкі жағын жұлынып алды және 14 желтоқсанда жарақат алғандар тізіміне енгізілгенге дейін бес ойынға қатыса алмады. Летт ойнаған кезде, ол ойынның ең қорқынышты қорғаныс ойыншыларының бірі болды. Ол үнемі екі ойыншыға қарсы ойнағанына қарамастан, қарсы командалардың жүгіру және пас беру ойындарына әсер ететін шабуылда үстемдік етті. Ол 1992, 1993 және 1995 жылдары Супер Боул жеңімпаздарының құрамында болды.

Lett was selected by the Dallas Cowboys in the seventh round (173rd overall) of the 1991 NFL draft. As a rookie, he was placed on the injured reserve list with a lower back problem on August 27. He was re activated on November 21 and played as a reserve defensive tackle during the last five games of the season and in the playoffs. After entering the league at 6'6" and 260 pounds, by the end of his rookie year, he had put on 16 more pounds. In his second season, he blossomed into a key player in the Cowboys' defensive line rotation and his teammates nicknamed him "Big Cat" in reference to his agility. Playing mainly as a defensive right tackle in passing situations, he finished the regular season with 19 quarterback pressures (tied for second on the team) and four passes deflected (led the team). In the postseason, he was one of the defense's best players, tying for the team lead with two tackles for losses and leading the team with three forced fumbles. In Super Bowl XXVII, he nearly set the record for the longest fumble return in Super Bowl history (64 yards). However, Lett prematurely began to celebrate and the ball was knocked out of his hand by Bills receiver Don Beebe which resulted in a touchback. He also sacked Frank Reich on the game's final play. In 1993, he fractured his right ankle in the third game of the season, re injuring a fracture suffered during offseason workouts. Upon his return after missing 5 games, he played the four positions along the defensive line at different times. After playing in 11 contests, he led all defensive linemen in passes deflected (4)
for the second straight season. In the divisional playoff game against the Green Bay Packers, he registered 6 tackles (1 for loss), 2 passes deflected (one was intercepted), 3 quarterback pressures and recovered a fumble. In Super Bowl XXVIII, besides having 6 tackles, he forced Thurman Thomas to fumble in the third quarter, leading to a James Washington 46 yards return for a touchdown, which tied the score at 13–13 and changed the momentum of the game. In 1994, he started all 16 contests and was named to his first Pro Bowl after finishing with 68 tackles, 4 sacks and 26 quarterback pressures (second on the team). In 1995, he served a four game suspension in the middle of the season, before returning strong during the team drive to Super Bowl XXX, registering in the last four regular season games 22 tackles, 2 sacks, 12 quarterback pressures, a forced fumble and a recovered fumble. Lett would be suspended at different times for violating the NFL substance abuse policy, missing a total of 28 games during his career. He served an additional full 16 game suspension (3 games in 1996 and 13 contests of 1997) and an eight game suspension at the start of the 1999 season. In 1998, he earned his second Pro Bowl selection after starting 15 games, recording 51 tackles, 20 quarterback pressures (second on the team), 7 tackles for loss (led the team) and 4 sacks (third on the team). His last season in Dallas was 2000, when he played in 9 games (7 starts), registered 35 tackles (14 solo), 2.5 sacks, 4 passes deflected and one forced fumble. He sprained his left medial collateral ligament during a November practice and was inactive for five games, before being placed on the injured reserve list on December 14. When Lett was playing, he was one of the most feared defensive players in the game. Even though he was constantly double teamed, he dominated at the point of attack affecting both the running and the passing game of teams. He was part of the Super Bowl winning teams in 1992, 1993 and 1995.

Денвер Бронкос

2001 жылы 22 наурызда ол «Денвер Бронкос» клубымен еркін агент ретінде келісімшартқа қол қойды. Ол өзінің соңғы маусымын резервтік ойыншы ретінде өткізді. 2002 жылдың 21 ақпанында жалақы төлеміне байланысты босатылды. Летт карьерасы барысында 22,5 рет квотербекке саққы салу, 361 рет талқандау, 128 рет қысым көрсету, 37 рет қарсыластың шабуылын тоқтату, 26 пасты жолдан ығыстыру, төрт рет допты қайтару және 121 ойында жеті рет допты ұстаумен зейнеткерлікке шықты.

Құрбылықтары

Летт талантты ойыншы және "Каубойс" командасының қорғанысының негізгі тірегі болды, бірақ ол жасаған қателіктер салдарынан туған екі мәшһүр ойынға қатысқаны үшін де есте қалады. ESPN-нің "25 ең ірі спорттық қателіктері" тізіміндегі алғашқы үштіктің екеуі Летт есімімен байланысты, ал бұл ойындар NFL Network арнасының "Top 10 Foul Ups" және "Top 10 Worst Plays" бағдарламаларында көрсетілді.

XXVII Суперкубок

Бірінші эпизод 1993 жылдың қаңтар айында XXVII Супер Боулда болды. Төртінші ширек ойынының соңында Летт Далластың 35 ярдтық сызығында допты ұстап алып, эндзонаға қарай жүгірді. Ол 10 ярдқа жеткенде, Летт жылдамдығын төмендетіп, қақпаға жақындағанда допты алға созды. Бірақ Летт Биллс командасының қанатты шабуылшысы Дон Бибтің артынан қуып келе жатқанын байқамады. Биб Летт допты ұстаған қолынан қақпа сызығынан өтпес бұрын соғып түсірді, нәтижесінде доп эндзонадан шығып, қарсыластарға допты қайтару мүмкіндігі берді, бұл Летттің сенімді голынан айырды. Кейін Летт Jumbotron экранына қадалып, "Майкл Ирвин" сияқты допты қақпа сызығынан өткізуге тырысқанын айтты. Осы кезде Ковбойлар 52:17 есебесімен басымдық таныстырып тұрды, ал бұл эпизод ойын нәтижесіне елеулі әсер етпеді, бірақ Ковбойларға Супер Боулдағы ең көп ұпай жинау рекордын жоғалтты, қазір бұл рекордты Сан-Франциско 49ers командасы 55 ұпаймен Super Bowl XXIV турнирінде иеленуде. Бұл допты ұстау қатесі ESPN жанкүйерлерінің тізімінде #1, ESPN сарапшыларының пікірі бойынша #2, "Ең нашар қателердің топ-10" және "Ең нашар ойындардың топ-10" тізімінде #9 орын алды.

1993 жылғы "Алғыс айту күні" классикасы

Екінші ойын келесі маусымда өтті және ол «Каубойлардың» жеңілісіне әкелді. 1993 жылғы Алғыс айту күні, Далласта сирек кездесетін қар мен қырауыл кезінде, 7-3 есебімен ойынға шыққан «Каубойлар» 8-2 есебімен ойынның соңғы 15 секундтарында «Майами Дельфиндерін» 14-13 есебімен басып озды. «Дельфиндер» 41 ярдтық алаңға гол соғу үшін Пит Стояновичті шақырды, бұл, қалған уақыт аз болғандықтан, ойынды жеңіп беруі мүмкін еді. «Каубойлардың» қорғаушысы Джимми Джонс соққыны тойтарды, ал доп бірнеше метр қашықтықта тоқтады. Көптеген командаластары тойлауды бастағанда, Летт допты қайтарып алуға тырысты. Алайда, ол құлап бара жатқанда сығалап, допты алға қарай итеріп жіберді. Допты иелену үшін күрес барысында «Дельфиндер» допты эндзонада ұстады, бірақ бұрыс соққы ережелеріне сәйкес, доп оларға бір ярд сызығында берілді. Егер Летт ештеңе жасамағанда, «Каубойлар» допты автоматты түрде иеленген болар еді, ойын тоқтатылып, команда допты ойын басталған жерде алған болар еді. Летт допқа ұмтылып, оған тигендіктен, ереже бойынша ойын бұрыс соққы деп есептелді және «Дельфиндерге» сағатта үш секунд қалғанда бір ярд сызығында доп берілді. Стоянович сол жерден алаңға гол соқты және ойынды 16-14 есебімен жеңіп алды. Летттің сәтсіз әрекеті ESPN тізімінде 3-орынды, «Ең ірі қателердің» тізімінде 3-орынды және «Ең нашар ойындардың» тізімінде 8-орынды иеленді. Летттің қателігінің ең маңызды салдары, қалған нәтижелердің барлығы бірдей болған жағдайда, команданың маусымның соңғы ойыны плей-оффқа қатысты болатынына көз жеткізді. «Каубойлардың» NFC East чемпиондары ретінде қайта жеңіске жетуі (және NFC-де бірінші орынды қамтамасыз етуі) үшін «Гиганттар» стадионында «Нью-Йоркқа» қарсы жеңіске (немесе тең түсуге) мұқтаж болды, ал осы ойынның жеңілгені төртінші орынды алуға кепілді болды. «Гиганттарды» бұрын жеңген «Даллас», егер «Майамиді» жеңген болса, 16-аптадан кейін дивизиондық титулды жеңіп алатын еді, себебі бұл жағдайда олар «Нью-Йоркпен» тең түскен жағдайда да, тіпті «Гиганттардан» 17-аптада жеңілген жағдайда да, тең түсу көрсеткіші бойынша басымдық алатын еді. Ақырында, бұл ойын «Каубойлардың» титул қорғауын тоқтатпады, өйткені олар Алғыс айту күнінен кейін қалған барлық ойындарында жеңіске жетті және XXVIII Суперкубокты жеңіп алды. Керісінше, «Дельфиндер» қалған ойындарында жеңіліске ұшырады және плей-оффқа қатыса алмады. 2008 жылы ESPN бұл ойынды Техас стадионының тарихындағы ең есте қаларлық ойын деп атады.

The second play occurred during the next season and was more serious as it resulted in a Cowboys defeat. On Thanksgiving Day in 1993, during a rare snow and sleet storm in Dallas, the Cowboys, who came into the game with a 7–3 record, were leading the 8–2 Miami Dolphins by a score of 14–13 with 15 seconds remaining in the game. The Dolphins sent kicker Pete Stoyanovich out to attempt a 41 yard field goal, which would likely have won the game due to how little time remained. The kick was blocked by Lett's linemate Jimmie Jones, and the ball came to rest several yards away. While most of his teammates began celebrating, Lett attempted to recover the ball. He slipped as he went down, however, and knocked the ball forward. In the resulting chase for possession, the Dolphins recovered in the end zone, but due to muffed kick rules, the ball was awarded to them on the one yard line. Had Lett simply done nothing, the Cowboys would have automatically received possession as the play would have been whistled dead and the team would have received possession at the line of scrimmage. Since Lett went for the ball and touched it, by rule the play was considered a muffed kick and the Dolphins were given possession on the one yard line with three seconds showing on the clock. Stoyanovich attempted a field goal from that spot and connected, winning the game 16–14 for the visitors. Lett's failed recovery ranked at #3 in both ESPN lists, #3 on "Top 10 Foul Ups", and #8 on "Top 10 Worst Plays". The most meaningful impact of Lett's miscue, assuming all remaining results were the same, was that it ensured the team's last game of the season had playoff implications. The Cowboys needed a win (or tie) against New York at Giants Stadium to repeat as NFC East champions (and secure the #1 seed in the NFC), with the loser of that game being assured the #4 seed. Having already beaten the Giants, had Dallas defeated Miami they could have clinched the division title after Week 16 as in that scenario they would have held the tiebreaker against New York even if they had lost in Week 17 to the Giants. Ultimately, the play did not derail the Cowboys' title defense, as they won all of their remaining games after Thanksgiving and went on to win Super Bowl XXVIII. Conversely, the Dolphins lost the rest of their remaining games and did not qualify for the playoffs. In 2008, the game was named the third most memorable in the history of Texas Stadium by ESPN.

Жаттықтырушылық мансап

Летт өзінің жаттықтырушылық мансабын 2009 жылы Лас-Вегастағы Невада университетінде ерікті көмекші ретінде бастады. 2009 жылдың 9 мамырында Летт UNLV-ді университеттік білім беру бағдары бойынша, сондай-ақ әлеуметтану және тарих мамандықтары бойынша бітірді. 2009 жылдың 19 желтоқсанында ол Луизиана штатының Монро университетіне қорғаныс шебушісінің жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2011 жылдың 31 наурызында ол NFL азшылықтарға арналған жаттықтырушылар бағдарламасы аясында «Даллас Каубойс» командасының қорғаныс желісі жаттықтырушысы Брайан Бейкерге жаттығу лагерінде көмектесу үшін шақырылды. 2011 жылдың 20 шілдесінде ол «Каубойс» командасының қорғаныс желісіне толық уақытты көмекші жаттықтырушы болып жұмысқа қабылданды. Летт 2022 жылғы маусым аяқталғаннан кейін жұмыстан босатылған бес «Каубойс» жаттықтырушысының қатарында болды.