Кіріспе
Бұрынғы сурет түсірілген жерден фотосуретке түсіру
Рефотография – бір және бір аймақты белгілі бір уақыт аралығымен қайтадан фотосуретке түсіру; нақты бір жердің диахрондық, "сол кездегі және қазіргі" көрінісі. Кейбірлері кездейсоқ болып келеді, көбінесе бір көзқарас нүктесінен түсіріледі, бірақ маусымға, линзаның көлеміне немесе кадрға назар берілмейді. Ал кейбіреулері өте мұқият болып, түпнұсқа суретті жан-жақты зерттеуді талап етеді.
Рефотография және фотограмметрия ғылымдарда
1850-ші жылдардан бері зерттеулер мен ғылыми сараптама үшін әдістер әзірленді, әсіресе фотограмметрия жүйелерінде (Паганини, 1880; Девилл, 1889; Финстервальдер, 1890) көптеген фотосуреттердегі нүктелерді үшбұрыштау арқылы алынған нақты өлшемдер экологиялық жүйелердегі өзгерістерді қадағалау мақсатында қолданылды. Рефотография ғылыми қауым тарапынан кезеңдік немесе циклдық құбылыстарды (мысалы, эрозия, жерді қайта жарату немесе мұздықтардың қозғалысын) тіркеу, өзендегі құмдықтардың мөлшерін өлшеу, сондай-ақ уақыт өте баяу өзгеріп отыратын басқа да құбылыстарды зерттеу және климаттың өзгеруіне дәлелдер жинау үшін қолданыла береді.
Әлеуметтік зерттеуде
Рефотография сонымен қатар әлеуметтану және коммуникация саласындағы зерттеушілер үшін әлеуметтік өзгерістерді түсінуге көмектесетін пайдалы диахрондық визуалды әдіс болды. Көбінесе үш негізгі тәсіл қолданылады: орындардың, қатысушылардың немесе іс-әрекеттердің, функциялардың немесе процестердің фотосуреттері, сондай-ақ олардағы сабақтастық элементтерін зерттейтін ғалымдар. Бұл әдіс әлеуметтік өзгерістерді зерттеуге қабілеттілігі арқасында тиімді, себебі камералар оқиғаларды толық және жылдам жаза алады, бір сәтте күрделі жағдайларды егжей-тегжейлі түсіре алады және көзге түспей суретке түсіруге мүмкіндік береді. Қайта түсірілген фотосуреттер "қоғамдық өмірдің өзгеретін сипаты туралы" айқын белгілер береді. Суреттердегі сабақтастық элементтерін талдағанда зерттеушілер өзгерістерді дұрыс түсіндірмеу қаупінен сақтануы керек. Рефотографияның тағы бір маңызды қолданылуы Аргентинадағы Густаво Германның саяси тұрғыдан пайдалануында көрінеді. Ол жоғалып кеткендердің отбасылық суреттерін қайта түсіріп, жоғалған адамдарды және олардың отбасының жалғасып келе жатқан өмірін көрнекті етті.
Процедуралар мен әдістер
Дәл қайта суретке түсіруші жаңа сурет түсіру алдында бірнеше фактіні анықтайды. Маңызды бастау нүктесі – ескі суретті таңдау. Екі сурет арасындағы байланысты көрсету үшін, қайта суретке түсірушілер әдетте кадрға заманауи көріністе бар ғимаратты немесе басқа да нысанды қосады. Кейбір қалалық көріністер соншалықты өзгеріп кеткендіктен, бастапқыдағы ғимараттар кейінгі биік ғимараттардың арасында толығымен жасырылып қалған немесе бұзылып кеткен. «Сол кездегі және қазіргі» суретін түсіруге болады, бірақ екі суретті байланыстыратын ортақ ештеңе болмайды. Бастапқы фотограф түсірген көрініс жылдар өте жоғалып кетуі мүмкін, сондықтан қайта суретке түсіруші әлі де қол жетімді болатын бастапқы көріністі таңдауы керек немесе камераның бастапқы орнын дәл қайталау үшін жабдықты жалға алуды ұйымдастыруы керек. Қазіргі заманғы камера линзалары ескі линзалардан едәуір өзгеше болғандықтан, қайта суретке түсіруші линзаның қамтитын аумағын және тереңдік мөлшерін ескеруі керек. Бастапқы суретті мұқият зерделеп, өсімдіктер мен көлеңкелерді байқау арқылы фотограф маусым мен күннің уақтысын анықтайды. Мұны істеудің ең жақсы жолы – камераны бастапқы көріністе, шамамен дұрыс маусым мен уақытта орнату және көлеңкелер айналадағы нысандарға қатысты бірдей орынға жеткенше бастапқы суретті қолда ұстап күту. Егер бұл өте дәл орындалса, бір суретті екінші суреттің үстіне қоюға болады және ғимараттардың жиектері дәл сәйкес келеді. Осы типтегі қайта суретке түсіруді Канада тарихының Маккорд мұражайының «Екі линза арқылы қалалық өмір» атты виртуалды көрмесінде көруге болады. Онда Уильям Нотманның Монреальдің XIX ғасырғы көрінісі көрсетілген, оны 2002 жылы Анджей Матьевский қайта суретке түсірген. Тағы бір мысал – Дуглас Леверенің «Нью-Йорк өзгеруі» жобасы; мұнда Левере Беренис Эбботтың «Нью-Йорк өзгеруі» суреттерінің 114 суретін қайта түсірген.
Мобильді және компьютерлік көмекпен жасалатын цифрлық рефотография
Смартфондар, камералар мен есептеу мүмкіндіктерін біріктіргендіктен, фотосуретке түсіру процесін жеңілдетуге әлеуетті. Бүгінгі күнге дейін, мұның мысалы ретінде "компутациялық рефотография" тәсілі қолданылады, бұл тәсіл фотографқа қазіргі көрініс бұрынғы көрініспен ең жақсы сәйкес келу үшін қалай жылғалысын көрсету үшін белгілерді сәйкестендіру және қозғалыс бойынша құрылымды пайдаланады. Тағы бір мысал – "Ынтымақтастық рефотография", ол ағымдағы көріністі түпнұсқа сурет үстіне айналдырып қойып, фотографқа суретке түсірмес бұрын көріністің элементтерін дұрыс бағыттауға мүмкіндік береді. Нақты жобаларға мыналар жатады: re.photos – суреттерді жасау, шолу, іздеу, орналасу, бағалау, бөлісу және талқылауға арналған веб-портал; және Марк Стризиктің Мельбурн (Австралия) көшелерінің елу жылдық архивін қайтадан суретке түсіру мақсатымен Дикин университеті жасаған, көпшіліктің қатысуымен, көпшілік қаржыландырған, мобильді қосымшаға негізделген "Мельбурнды қайтадан түсіру" (Retake Melbourne) жобасы.