Көрінбейтін инфрақызыл сүзгілер

Кіріспе

Көрінетін жарықты өткізіп, жақын инфрақызыл сәулені тоқтатып тұратын оптикалық сүзгілер. Инфрақызыл сүзгілер, кейде IR сүзгілері немесе жылуды сіңіретін сүзгілер деп аталады, көрінетін жарықты өткізіп, жақын инфрақызыл толқындарды шағылыстыруға немесе тоқтатуға арналған. Олар көбінесе жарқын шамдары бар құрылғыларда (мысалы, слайд проекторлары мен үстіңгі проекторларда) артық қызуды болдырмау үшін қолданылады. Сонымен қатар, көптеген камера сенсорларының жақын инфрақызыл сәулеге жоғары сезімталдығына байланысты, қатты күйдегі (CCD немесе CMOS) бейнекамераларда IR сәулені тоқтату үшін де сүзгілер қолданылады. Мұндай сүзгілер көк түстің реңіне ие болуы мүмкін, себебі олар кейде қызыл толқын ұзындығынан келетін жарықтың бір бөлігін де тоқтатады.

Фотографиядағы инфрақызыл сәуле беретін/өткізуші сүзгілер

Оптикалық сүзгілерді атау кезінде сүзгінің атауы бұғатталатын толқын ұзындығын көрсетеді, ал ауа сүзгілері мен май сүзгілеріне ұқсас, фотофильтрлер өткізетін жарықтың түсімен аталады. Осылайша, көк фильтр суретті көк түспен көрсетеді. Көк фильтр көк толқын ұзындығындағы жарықтың көбірек өтуіне мүмкіндік береді, нәтижесінде фотосуреттің түс температурасы сәл салқын түске қарай ығысады. Осы себепті, "ИҚ фильтрлер" термині инфрақызыл сәулені өткізіп, басқа толқын ұзындықтарын толығымен бұғаттайтын фильтрлерді көрсету үшін жиі қолданылады. Дегенмен, кейбір жағдайларда "ИҚ фильтр" термині инфрақызыл сүзгінің синонимі ретінде де қолданылуы мүмкін. Көзден өзгеше, кремний негізіндегі сенсорлар (CCD және CMOS сенсорлары сияқты) жақын инфрақызылға дейін сезімталдығы бар. Мұндай сенсорлар 1000 нм-ге дейін жете алады. Цифрлық камералар көбінесе табиғи емес түсті суреттерді болдырмау үшін ИҚ сүзгілермен жабдықталған. Инфрақызыл фотосуретке ИҚ өткізгіш (өткізуге арналған) сүзгілер немесе заводтық ИҚ сүзгілерді алып тастау жиі қолданылады, бұл инфрақызыл сәулені өткізіп, көрінетін және ультракүлгін сәулелерді бұғаттайды. Мұндай сүзгілер көзге қара болып көрінеді, бірақ ИҚ сезімтал құрылғы арқылы қарағанда мөлдір болады. Өңделген пленкадағы бояулар көрінетін жарықтың әртүрлі бөліктерін бұғаттайды, бірақ инфрақызыл сәулеге қатысты мөлдір болады, сондықтан өңделген пленканың қараңғы бөліктері (барлық көрінетін түстер бұғатталған жерлер) инфрақызыл сәулені ғана өткізеді және қымбат шыныдан жасалған сүзгілерге арзан балама ретінде жиі қолданылады (жақсырақ көрінетін жарық сүзгілеу үшін қабаттастырылуы мүмкін). Мұндай сүзгілерді түсті камера линзаларының үстіне де, ИҚ жарықтан көрінетін жарықты сүзгілеу үшін де қолдануға болады. Мұндай сүзгі материалдарын ең оңай алу жолы – толық экспозицияланған түсті негативтік пленканы дамыту. 35 мм пленканың басындағы бөліктері осы мақсатқа өте қолайлы, пленканың бір бөлігін ысырап етпейді. (Бұл жағдайда, жасалған "қара" негативтің барлығы қайтарылып берілетініне және түсті негативтерді фотоқағазға басып шығару қажеттілігіне көз жеткізу үшін арнайы хабарлама қажет болуы мүмкін). Сол сияқты, әдеттегі слайд проекциясында қолданылатын картонға орнатылған, көру қабілеті бойынша мөлдір емес "қара" түсті позитивтік пленка эмульсиясы арзан, картонға орнатылған инфрақызыл сүзгілерді қамтамасыз етеді. Үлкен сүзгілерді өндіру үшін 35 мм-ден үлкен пленкалар да осылай өңделуі мүмкін. Астрофотографияда көптеген фотогенді нысандар (мысалы, эмиссиялық тұмандықтар) алыс қызыл және жақын инфрақызыл түстерде жарқырап тұрады. Заводтық сүзгілерді алып тастау мұндай нысандарға сезімталдықты арттырады және сүзгілердегі антиалиасингтік сүзгілердің болуына байланысты суреттің қалыптылығын арттыруы мүмкін.

In contrast to the naming convention of optical filters where the name of the filter denotes the wavelengths that are blocked, and in line with the convention for air filters and oil filters, photographic filters are named for the color of light they pass. Thus a blue filter makes the picture look blue. A blue filter marginally allows more light in the blue wavelength to pass resulting in a slight shift of the color temperature of the photo to a cooler color. Because of this, the term "IR filters" is commonly used to refer to filters that pass infrared light while completely blocking other wavelengths. However, in some applications the term "IR filter" still can be used as a synonym of infrared cut off filter. Unlike the eye, sensors based on silicon (including CCDs and CMOS sensors) have sensitivities extending into the near infrared. Such sensors may extend to 1000 nm. Digital cameras are usually equipped with IR blocking filters to prevent unnatural looking images. IR transmitting (passing) filters, or removal of factory IR blocking filters, are commonly used in infrared photography to pass infrared light and block visible and ultraviolet light. Such filters appear black to the eye, but are transparent when viewed with an IR sensitive device. Since the dyes in processed film block various part of visible light but are all fairly transparent to infrared, dark black sections of any processed film (where all visible colors are blocked) pass only infrared light and are commonly used (layering one over another if necessary for better visual light filtering) as a cheap alternative to expensive glass backed filters. Such filters can be used both over color camera lenses, and to filter visible light from IR illumination sources. Such filter stock is most easily made available most simply by having any commercial color negative film developed after being fully exposed to light. The leaders of 35mm film are ideal for this, without wasting an entire roll of film. (Some special communication may be necessary in such submission, to ensure that all of the "black" negative film thus produced is indeed returned, and that there is no need to print the color negative results on photographic paper). In the same way, visually opaque "black" color positive film emulsions mounted in cardboard, as for routine slide projection, provide inexpensive cardboard mounted infrared filters. Film sizes larger than 35 mm may be handled in the same way for larger filter production. For astrophotography, many photogenic targets (such as emission nebulae) are bright in the far red and near infrared. Removal of factory filters increases sensitivity to such targets, and may also increase sharpness, as such filters may also include anti aliasing filters.