Жордж Вашингтон Дитцлер: Азамат соғысының генералы және Канзас штатының қайраткері

Кіріспе

Джордж Вашингтон Дэйцлер (30 қараша 1826 - 11 сәуір 1884) – Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясының генералы. Ол 1860 жылы Канзас штатының Лоренс қаласының мэрі болып белгілі болды және кейін Канзас университетінің қазынашысы қызметін атқарды. Дэйцлер Канзастағы «Еркін штат» партиясының көрнекті мүшесі болды, ал соғыстан кейін – Республикалық партияның мүшесі.

Өмірбаян

Дейцлер Джордж Вашингтон Дитцлер ретінде Пенсильвания штатының Пайн Гроув қаласында дүниеге келді, онда ол қарапайым мектепте білім алды ("өте қарапайым" деп бір рет айтқан). Жас кезінде ол жаңа Батысқа көшіп барды. Иллинойста және Калифорнияда қысқа уақыт тұрғаннан кейін 1855 жылы наурыз айында Дейцлер Лоуренске, Канзас штатына барды. Сан-Францискода болған кезде Дицлер есімінің "и" әрпіне "е" әрпін қосып, ағасы, пастор Джефферсон М. Дейцлерге (әлі Пенсильванияда) де солай істеуге көндірді. Канзаста Дейцлер штатпен бірге өсті. Ол фермерлікпен және жылжымайтын мүлікпен айналысты. Көп ұзамай ол саясатқа белсенді түрде қатысты. Құлдыққа қарсы аумақтық үкіметке қарсы еркін штат үкіметін құру жоспары қабылданғанда, Дейцлер Бостонға Амос Лоуренс және оның ісінің басқа да жақтастарымен кездесуге жіберілді. Ол жүз Шарп мылтығына тапсырыс берді, олар "кітаптар" деп белгіленген қораптарда Канзасқа жіберілді. Жақын арада басқа да "кітаптар" жеткізілді. Жаңа қару-жарақпен қаруланған әскери бөлімдер еркін штат жақтастары арасында құрылды. 1855 жылғы қарашадағы Вакаруса соғысында Дейцлер еркін штат күштерінің қолбасшысының көмекшісі болды және уақыттың бір бөлігінде толық басқару құқығына ие болды. Бірнеше айдан кейін, аумақтық сот жүйесі жұмыс істей бастағанда, Бас судья Лекомп Лекомптонда отырған үлкен қазылар алқасына аумақтық билікке қарсы соғыс жариялау мемлекетке опасыздық екенін түсіндірді. Дейцлер және басқа бірнеше еркін штат көшбасшылары мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен айыпталды. Олар дереу тұтқындалып, Лекомптондағы түрме шатырында шамамен төрт ай бойы қамалды. Кейіннен олардың айыптаулары "Nolle Prosequi" шығару арқылы тоқтатылды. Дицлердің еркін штат мүддесі үшін атқарған қызметі үздірілмейтін болды. Ол комитеттерде жұмыс істеді, жиналыстар мен конгрестерге қатысты, басқа көшбасшылармен кеңесті және баспасөзге мақалалар жазды. Ол алғаш рет 1857–1858 жылдардағы еркін штат аумақтық заң шығарушы органының мүшесі болып сайланды және 1859–1860 жылдарда қайта сайланды. Осы мерзімде Дейцлер Канзас штатының Өкілдер палатасының спикері болып сайланды. Ол сондай-ақ Топека Конституциясы бойынша Канзас Сенатының мүшесі болды. 1860 жылы Дейцлер Канзас штатының Лоуренс қаласының мэрі болып сайланды және Канзас университетінің қазынашысы да болды. Азамат соғысы басталғанда Дейцлер 1-ші Канзас жәй ауыстырушы әскерін құрып, оның полковнигі болып тағайындалды. Ол Миссуриде полкіне басшылық етті және Вилсон сағасы шайқасында 4-ші бригадаға қолбасшылық етті, онда ол жараланды. 1863 жылдың 4 сәуірінде ол еріктілердің бригадир генералы болып тағайындалды, 1862 жылдың 29 қарашасынан бастап. Президент Авраам Линкольн 1863 жылдың 4 наурызында Дейцлерді жоғарылатуға ұсынды, ал АҚШ Сенаты 1863 жылдың 9 наурызында ұсынысты бекітті. Канзаста Дейцлер Канзас ополчениесының генерал-майоры болып тағайындалды. 1864 жылы Конфедерация генерал-майоры Стерлинг Прайстың Миссури экспедициясы кезінде Дейцлер Канзас штатының шекаралық армиясының 10 000 әскеріне қолбасшылық етті. Дейцлердің бөлімдері Миссуриде соғысуға құлшынбады, сондықтан Конфедерация Канзас/Миссури штатының шекарасына жақын Вестпорт қаласына жеткенге дейін Дейцлер әскерін іс-қимылға енгізбеді. Қосымша әскерлер шешуші болды, өйткені Конфедерация, содан кейін саны 2-ден 1-ге артық, Вестпорт шайқасында жеңілді. Соғыстан кейін Дейцлер теміржол құрылысын ынталандырып, Аризона штатының Тусон қаласында қайтыс болды. 1884 жылғы көктемде Оңтүстік Аризонада генерал Дейцлер арбадан құлап, алған жарақаттарынан қайтыс болды. 1864 жылдың қыркүйегінде Дейцлер Лексингтондағы Анна МакНейлге үйленді. 1872 жылы отбасы Калифорнияға көшіп келді. Джордж Вашингтон Дейцлер мен Анна МакНейл Дейцлердің екі ұлы болды: Уолтер Генри Дейцлер және Джордж Джефферсон Дейцлер. Уолтер Генри Дейцлердің екі ұлы Гарри Джордж "Дик" Дейцлер мен Артур Дейцлер өмірінің қалған бөлігін Пенсильвания штатының Либан қаласында өткізді. Джордж Джефферсон Дейцлердің төрт баласы Ливанда, Пенсильванияда өмір сүрді: Томас Э. Дейцлер, Энни Дейцлер, Гарри Ф. Спихер ханым және Джеймс Хэддоу ханым. Джордж Вашингтон Дитцлер шамамен 1765 жылы туған Джон Джейкоб Дитцлердің шөбересі болды. Джон Джейкоб Дитцлер 1700 жылдардың соңында Германиядан ағалары Томас және Майкл (Мелхор)мен бірге Пенсильвания штатының Ланкастер округіне көшіп келді. Джон Джейкоб Дитцлер 1792 жылдың 27 мамырында Маргарет Хеннеге үйленді. Олардың ұлы Джейкоб Дитцлер Мария Миннигке үйленді. Якоб пен Марияның екі ұлы болды, пастор Джефферсон М. Дейцлер және генерал Джордж Вашингтон Дейцлер, екеуі де кейіннен есімдеріне "е" әрпін қосты. Дейцлердің мансабының негізгі фактілері оның қазір Канзас штаты тарихи қоғамының мұражайында сақталатын қысқа автобиографиясында келтірілген. Екіншілік дереккөздер: D. W. Wilder, Annals of Kansas (1875); G. T. Andreas, History of the State of Kansas (1863); L. W. Spring, Kansas (1885); F. W. Blackmar, Life of Chas. Robinson (1902); Trans. Kan. Hist. Soc., IV (1886–88), V (1891–96), VI (1897–1900), VIII (1903–04), X (1907–08) және XIII (1913–14). Дейцлердің қайтыс болған күні кейде 11 сәуір деп беріледі, бірақ 1884 жылғы 11 сәуірдегі Leavenworth Evening Standard газеті ол 10 сәуірде қайтыс болғанын хабарлайды.

Deitzler was born George Washington Ditzler in Pine Grove, Pennsylvania, where he received a common school education ("very common" he once said). As a young man, he moved to the new West. After a short residence in Illinois, and in California, Deitzler went to Lawrence Kansas in March 1855. While in San Francisco, Dietzler had added the e before the i in his name and persuaded his brother, Rev. Jefferson M. Deitzler (still in Pennsylvania) to do the same. In Kansas, Deitzler “grew up with the state.” He engaged in farming and real estate dealing. He soon took an active part in politics. When the plan to organize a free state government was set to foot in opposition to the pro slavery territorial government, Deitzler was sent to Boston to see Amos Lawrence and other friends of the cause. He received an order for one hundred Sharp's rifles which were very soon on their way to Kansas in boxes marked "books." Other shipments of "books" soon followed. Military companies armed with the new weapons were formed among the free state men. In the so called Wakarusa War in November 1855, Deitzler was aid de camp to the commander of the free state forces, and during part of the time was in full command. A few months later, when the territorial judiciary began to function, Chief Justice Lecompte instructed a grand jury sitting at Lecompton that levying war on the authorities of the territory was treason against the state. Deitzler and several other free state leaders were indicted on charges of treason. They were immediately arrested and kept in a prison tent at Lecompton for about four months. Subsequently, their indictments were dismissed by issuing a nolle prosequi. Deitzler's activities on behalf of the free state cause were incessant. He served on committees, attended meetings and conventions, counseled with other leaders, and wrote for the press. He was first elected a member of the free state territorial legislature of 1857–1858 and was re elected in 1859–1860. During those terms, Deitzler was elected as speaker of the Kansas House of Representatives. He was also a member of the Kansas Senate under the Topeka Constitution. In 1860, Deitzler was elected mayor of Lawrence, Kansas, and was also treasurer of the University of Kansas. At the outbreak of the Civil War, Deitzler raised the 1st Kansas Infantry and was appointed its colonel. He led his regiment in Missouri and commanded the 4th Brigade at the Battle of Wilson's Creek, where he was wounded. On April 4, 1863, he was appointed brigadier general of volunteers, to rank from November 29, 1862. President Abraham Lincoln nominated Deitzler for the promotion on March 4, 1863, and the U. S. Senate confirmed the nomination on March 9, 1863. In Kansas, Deitzler received a commission as major general of Kansas militia. During Confederate Major General Sterling Price's Missouri Expedition in 1864, Deitzler commanded 10,000 Kansas State Militia units in the Army of the Border. Deitzler's units were reluctant to fight in Missouri, therefore it was not until the Confederates reached the town of Westport, near the Kansas/Missouri state line, that Deitzler brought his troops into action. The additional troops proved decisive as the Confederates, then outnumbered more than 2 to 1, were defeated at the Battle of Westport. After the war, Deitzler promoted railroads and died in Tucson, Arizona. While in Southern Arizona in the spring of 1884, General Deitzler was thrown from a buggy and died from his injuries. Deitzler married Anna McNeil of Lexington, Missouri, in September, 1864. In 1872 the family moved to California. George Washington Deitzler and Anna McNeil Deitzler had two sons: Walter Henry Deitzler and George Jefferson Deitzler. Two of Walter Henry Deitzler's sons, Harry George "Dick" Deitzler and Arthur Deitzler spent the remainder of their lives in Lebanon, Pennsylvania. Four of George Jefferson Deitzler's children also lived in Lebanon, Pennsylvania: Thomas E. Deitzler, Annie Deitzler, Mrs, Harry F. Speicher, and Mrs. James Haddow. George Washington Deitzler was the great grandson of John Jacob Ditzler, born approximately 1765. John Jacob Ditzler immigrated to Lancaster County, Pennsylvania from Germany with his brothers Thomas and Michael (Melchor) in the late 1700s. John Jacob Ditzler married Margaret Henne May 27, 1792. Their son Jacob Ditzler married Maria Minnig. Jacob and Maria had two sons, Rev. Jefferson M. Deitzler and Gen. George Washington Deitzler, both of whom subsequently added the e before the i in their names. The main facts of Deitzler's career are presented in his brief autobiography, now in the Archives of the Kansas State Historical Society. Secondary sources are D. W. Wilder, Annals of Kansas (1875); G. T. Andreas, History of the State of Kansas (1863); L. W. Spring, Kansas (1885); F. W. Blackmar, Life of Chas. Robinson (1902); Trans. Kan. Hist. Soc., IV (1886–88), V (1891–96), VI (1897 1900), VIII (1903–04), X (1907–08), and XIII (1913–14). The date of Deitzler's death is sometimes given as April 11, but the Leavenworth Evening Standard, April 11, 1884, states that he died April 10.