Кіріспе

Американдық саясаткер (1807–1886)

Дэвид Райс Атчисон (1807 жылдың 11 тамызы – 1886 жылдың 26 қаңтары) – 19 ғасырдың ортасындағы Миссури штатынан АҚШ Сенатының мүшесі. Атчисон 1838 жылы Миссури штатының милициясында генерал-майор болып қызмет еткен, Миссуридегі мормон соғысы кезінде, ал Америка Азамат соғысы кезінде Миссуридегі ішкі күзет күштерінде генерал-майор Стерлинг Прайс басшылығымен Конфедерация бригадасының генерал-майоры болды. Атчисонның жақындарының кейбіреулері 24 сағатқа – 1849 жылдың 4 наурызындағы жексенбі күнінен бастап дүйсенбі күні түске дейін – ол АҚШ Президентінің міндетін уақытша атқарушы болған болуы мүмкін деп мәлімдеді. Алайда, бұл пікірге көбінесе ғалымдар келіспейді. Атисон плантацияның және көптеген құл африкалық американдықтардың иесі болды, ол құлдықты жақтаған белсенді тұлға және "Қанды Канзас" оқиғалары кезінде мемлекет Одаққа қосылғанға дейін азаттық жақтастарына және басқа да еркін штаттарға қарсы зорлық-зомбылыққа қатысқан шекаралық руффиандық көшбасшысы болды.

Ерте өмір

Атчисон Уильям Атчисон мен оның әйеліне Фрогтаунда (кейін Кёрклейвингтон аталған), қазір Кентъки штатының Лексингтон қаласының құрамына кіретін жерде дүниеге келді. Ол Лексингтондағы Трансильвания университетінде білім алды. Оның сыныптастарының арасында болашақтағы бес демократ сенаторы болды: Луизианадан Соломон Даунс, Индианадан Джесси Брайт, Айовадан Джордж Уоллес Джонс, Индианадан Эдвард Ханнеган және Миссисипиден Джефферсон Дэвис. Атчисон заң оқуын аяқтады және 1829 жылы Кентукки штатының адвокатурасына қабылданды.

Миссуридің заңгері және саясаткері

1830 жылы ол Миссуридің батысындағы Клей округіне, Либерти қаласына көшіп барды. Атчисон Смиттің атынан Колдуэлл округінде мормон емес қоныс аударушылармен жер дауында сөйлесті. Екеуі тез дос болып, бос уақыттарын карта ойнауға, ат жарыстарына қатысуға, аң аулауға, балық аулауға және қоғамдық шаралар мен саяси оқиғаларға баруға арнады. Атчисон, Миссуридегі ерікті жауынгерлік жасақ "Либерти Блюз" мүшесі болғандықтан, Донифанды да оған қосылды. Атчисон 1834 жылы Миссури штатының Өкілдер палатасына сайланды. Ол Платт аймағын сатып алу үшін көп еңбек етті, бұл Американың жергілікті тайпаларын Америка Құрама Штаттарына жер беруге міндеттеді және 1837 жылы Миссуридің солтүстік-батыс шекарасын Миссури өзеніне дейін кеңейтті. 1838 жылы Мормон соғысының бастапқы даулары кезінде Атчисон штаттық милицияда генерал-майор болып тағайындалды. Ол екі тараптың зорлық-зомбылығын басуға қатысты. Демократиялық партияда белсенді болған Атчисон 1838 жылы Миссури штатының Өкілдер палатасына қайта сайланды. 1841 жылы ол Платт аймағының алты округі үшін аудандық сот судьясы болып тағайындалды. 1843 жылы ол сол кезде тұрған Платт округінің округтік комиссары болып тағайындалды.

Сенаттық мансап

1843 жылдың қазан айында, вице-президент болмаған жағдайда Сенат отырысын жүргізуге де жауапты болды. 38 жасында, Сенатта екі жылдық тәжірибесі бар болғанымен, осындай лауазымға ие болуы оның жас екенін көрсетті. 1849 жылы Атчисон Уильям Р. Кингтің пайдасына уақытша президенттік қызметтен бас тартты. Оңтүстік штаттарының халқы Канзасқа қоныс аудару идеясын қолдағанмен, оған көшіп келгендердің саны аз болды. Еркін штаттарды жақтаушылардың көпшілігі Небраскаға қарағанда Канзасты артық көрді. Сонымен қатар, Солтүстіктегі құлдыққа қарсы белсенділер Канзасты күрестің алды шебі деп қарады және Канзасқа еркін қоныс аударушыларды тарту үшін қоғамдар құрды. Олардың мақсаты Канзас пен Небраскадағы сайлаушылардың саны жеткілікті болуын қамтамасыз ету арқылы екі штаттың да еркін штаттар ретінде қабылдануын қолдау болды. 1855 жылдың наурыз айында сайланатын Канзас аймақтық заң шығарушы органының еркін штаттарды жақтаушылардың бақылауына өтуі және құлдыққа тыйым салуы мүмкін болды. Атчисон мен оның жақтастары үшін бұл сенімді сату болып есептелді. Ашуланған Атчисон Миссуридегі құлдықты қолдаушыларды күшпен құлдықты сақтауға және қажет болған жағдайда "аудандағы әрбір құлдыққа қарсылық көрсететін адамды өлтіруге" шақырды. Ол көптеген қарулы Миссуриліктерді, "Шекаралық бұзақыларды" жалдады. Сайлау күні, 30 наурыз 1855 жылы, Атчисон 5000 "Шекаралық бұзақыны" Канзасқа әкелді. Олар барлық сайлау учаскелерін басып алып, құлдықты қолдаушы үміткерлерге ондаған мың жалған дауыс берді және құлдықты қолдаушы заң шығарушы органды сайлады. Екі күннен кейін Атчисон сөз сөйледі, бірақ Сенатта оның әрекеттері жарияланғанын әлі білмеді. Атчисонның сөзі жаңа ғана танысқан, жалдаған және ақы төлеген Техас халқына арналды. Атчисон өз сөзінде бұл адамдардың "Вашингтондағы билік тарапынан" жалданып, төленгенін айтты. Олар Лоуренс, Канзас қаласына шабуыл жасауға дайындалып жатыр. Атчисон олардан өлтіруге және "қан төгуге" уәде алумен қатар, "Оңтүстік құқықтары" үшін қызыл түсті туымен мақтанды. Олар Канзасқа құлдықтың таралуын "қанға дейін" тоқтатуға ниетті болды. Ол бұл сөзінде шабуылдың негізгі мақсаты Лоуренстегі газеттің құлдыққа қарсы материалдарды жариялауын тоқтату екенін мәлімдеді. Атчисонның адамдары Канзаста құлдыққа қарсы газеттерді жариялауды қылмыс деп жариялаған. Атчисон олардың өлтіруге және қан төгуге дайын болуын, "жақсы төленедіін" айтты және басып алған үйлерден тонап алуға ынталандырды. Бұл Самнердің "Канзасқа қарсы қылмыстар" сөзінде егжей-тегжейлі баяндалған жүздеген жазалаулар мен өлтірулерден кейін болды. Басқаша айтқанда, Атчисон Техастан жалдаған адамдары болғандықтан жағдай одан бетер болары күдікті болды. Тарихшылар, конституциялық құқық сарапшылары және өмірбаян жазушылар бұл мәлімдемені жоққа шығарады. Олар Атчисонның Сенаттағы мерзімінің де 4 наурызда аяқталғанын атап көрсетеді.

Өлім

Атчисон 1886 жылдың 26 қаңтарында Миссури штатының Гоуэр қаласының жанындағы үйінде 78 жасында қайтыс болды. Ол Миссури штатының Платцбург қаласындағы Гринлон зиратында жерленген. Оның қабір тасында "Бір күнге АҚШ президенті" деп жазылған.