Кіріспе

Америкалық шағын қала (1865, 1938–2000 жылдары су астында қалды)

Сент-Томас, Невада – АҚШ, Невада штатының Кларк округіндегі шағын қала, Мадди өзенінің Колорадо өзеніне құятын жерге жақын орналасқан. Сент-Томас АҚШ Федералдық үкіметі сатып алып, 1930 жылдары Мид көлінің суы қаланы жауып кеткен кезде тастап кетілді. Бірақ, 2000 жылдары Мид көлінің деңгейі төмендегенде, қаланың қираған қалдықтары қайтадан көрінді. Қазір ол Мид көлі ұлттық ойын-сауық аймағының ішінде орналасқан.

Тарих

Қала 1865 жылы Томас Смит басшылығымен Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) мүшелерімен негізделді. Ең гүлденген кезеңінде шамамен 500 тұрғыны болған Сент-Томас фермалар мен кәсіпорындармен дамыған қалаға айналды және бір кезде Пах-Уте округінің орталығы болды. Шекаралық елді мекен, зерттеуші Джон Уэсли Пауэллдің алғашқы Колорадо өзені экспедициясының, 1869 жылғы Пауэлл географиялық экспедициясының соңғы нүктесі ретінде танымал. LDS шіркеуінің мүшелері 1871 жылдың ақпан айында Сент-Томасты тастап кетті, себебі жерді өлшеу Невада штатының шекарасын бір градусқа шығысқа қарай жылжытты, нәтижесінде Аризона немесе Юта штатында емес, Невадада орналасқан барлық LDS қоныстары, Muddy Mission деп белгіленді. Содан кейін Невада штаты бұрынғы жылдар үшін салықтарды жинауға тырысты, оларды тек алтынмен төлеуге болады. Олар 1871 жылы төлемей кетуді жөн көрді. LDS шіркеуінің мүшелері Ютаға көшіп, олардың көптегені Лонг-Вэллиде (қазіргі Глендейл, Ордервилл және Кармел тауы) жаңа қалалар құрды. 1871 жылы LDS шіркеуінің мүшелері кеткеннен кейін, басқалары олардың тастап кеткен мүліктерін иеленді. Сент-Томас тұрғындарының аз ғана санында болған Дэниел Бонелли ферма шаруашылығымен айналысты, кен өндірді және кейіннен Rioville аталған Junction City-де Колорадо өзенінде Бонеллидің паромдарына ие болды. Көптеген алғашқы қоныс салушылар кеткеннен кейін, 1880 жылдары Сент-Томасқа және аймақтағы басқа да жерлерге жаңа LDS қоныс салушылары келді. Гувер бөгетінің салынуы және Колорадо өзенінің су деңгейінің көтерілуі қаланың тасталуына себеп болды, соңғы тұрғыны Хью Лорд 1938 жылдың 11 маусымында кетіп қалды. Мид көлінің су деңгейі төмендегеннен кейін көрінетін Сент-Томас қиратылары Ұлттық саябақтар қызметімен тарихи ескерткіш ретінде қорғалады. Мазар Овертон, Невадаға көшірілді, онда Мэдди өзенінің тарихы мен қоныстануын зерттейтін археологтар бар Сент-Томас түсіндіру орталығы орналасқан.

Танымал мәдениетте

Джексон Эллистің "Сент-Томас иелері" (GWP, 2018) романы 1938 жылы Боулдер бөгетінің салынуынан кейін суға батқан қаланы тастап кеткен соңғы отбасының тарихын айтады. Кітаптың басты кейіпкері Генри Лорд Хью Лордтың прототипі. Дин Хьюздың "Мадди: Сенім мен көп әйелділіктің қақтығысы" (Deseret Book, 2019) романы осы елді мекендегі алғашқы LDS пионерлерінің тарихын баяндайды. Филис Барбердің "Біздің арамыздағы шөл" (Невада университеті баспасы, 2020) романы алғашқы LDS пионерлері, көп әйелділік, АҚШ үкіметінің Калифорнияға жол ашу туралы шешімі және түйелер туралы әңгімелейді.