Кіріспе

Райли округі – АҚШ Канзас штатында орналасқан округ. Оның округ орталығы және ең ірі қаласы Манхэттен қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 71 959 адамды құрайды. Округ Калифорнияның жетінші губернаторы және Мексика-Америка соғысының батыры Беннет Райлидің құрметіне аталған. Райли округі Форт Райли және Канзас мемлекеттік университетіне мекенжай болып табылады.

Тарих

Райли округі Мексика-Америка соғысының генералы Беннет Райлидің құрметіне аталған. Ол 1855 жылғы тамызда Канзас территориялық заң шығарушы органы құрған 33 бастапқы округтің батыс шетінде орналасқан. Ұйымдастыру мақсатында Райли округіне бастапқыда Гири округі және Райли округінің батысындағы Канзас территориясы арқылы қазіргі Колорадоға дейінгі барлық жерлер қоса тіркелген. Канзас территориясының алғашқы астанасы Райли округінің шекарасында, бұрынғы Пауни қаласында болған. Бұл орын қазір АҚШ армиясының Форт Райли бекінісінің шекарасына кіреді. Манхэттен округ орталығы ретінде қаушатырлы жағдайларда таңдалды. 1857 жылдың соңында округ орталығын таңдау үшін сайлау өтті, онда Огден жеңіске жетті. Бірақ Манхэттен тұрғындары сайлауда алаяқтық болды деп күдіктенді және көптеген дауыстар заңсыз берілгенін дәлелдеді. 1879 жылғы 30 мамырда Райли округінде "Ирвинг, Канзас жұлыны" басталды. Бұл жұлынның Фудзита шкаласы бойынша F4 деңгейінде болғаны және зақым келтірген аймағының ені 100 миль (161 км) ұзындығында болғаны бағаланады. Он сегіз адам қаза тауып, алпыс адам жарақат алды.

География

Құрама Штаттардың халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 622 шаршы миль (1,611 км²), оның ішінде 610 шаршы миль (1,580 км²) құрлық, ал 12 шаршы миль (31 км²) (2,0%) су құрайды. Округтің шығыс шекарасы бұрынғы Үлкен Көк өзеннің бағытын бойлай өтеді. 1960 жылдары өзенге бөгет салынғаннан кейін Таттл-Крик көлі құрылды. Округ штаттың Флинт-Хилл аймағында орналасқан.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша округте 62 843 адам, 22 137 шаруашылық және 12 263 отбасы тұратын болды. Халық тығыздығы – 23 397 тұрғын үй, орташа тығыздық – көрсетілмеген. Округтегі нәсілдік құрамы: 84,78% ақ нәсілді, 6,88% қара немесе афроамерикалық, 0,63% американдық үндістер, 3,22% азиялық, 0,17% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,89% басқа нәсілдер және 2,43% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Халықтың 4,57% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 22 137 шаруашылықтың ішінде 27,80% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 46,20% заңды некеде тұратын жұбайлар, 6,80% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 44,60% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 27,50% жеке адамдардан тұрады, ал 6,10% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,42 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,99 адамды құрайды. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 18,80%, 18-24 жас аралығындағылар – 34,50%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,90%, 45-64 жас аралығындағылар – 13,30%, 65 жастан асқандар – 7,50%. Орташа жас – 24 жас. Әр 100 әйелге 114,30 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 115,40 еркек келеді. Округтағы шаруашылықтың орташа табысы 32 042 доллар, ал отбасының орташа табысы 46 489 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 26 856 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 23 835 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 16 349 доллар. Отбасылардың 8,50% және халықтың 20,60% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,20% және 65 жастан асқандардың 6,70% кедейлікте өмір сүреді.

Үкімет

Райли округі үш округ комиссары – Джон Форд, Марвин Родригес және Рон Уэллс тарапынан басқарылады.

Президент сайлауы

Канзас штаты құрылғаннан кейін Райли округі күшті республикашыл округке айналды, бірақ 1912 жылы сайлаушылардың жартысынан астамы прогрессивті Теодор Рузвельтті қолдады, өзі сол сайлау айналымында партиядан бөлініп шыққан республикашыл болатын. Уильям Дженнингс Брайан, Вудро Вильсон және Франклин Д. Рузвельттің демократиялық популизміне салыстырмалы түрде қарсы тұрған Райли округі, Азамат соғысынан бері президенттікке демократтардан дауыс бермеген тридцать сегіз АҚШ округінің ең батысында орналасқан. Дегенмен, 2016 және 2020 жылдары «ешқашан демократтық» статусы айқын қауіпке ұшыраған жалғыз округ осы болды: Хиллари Клинтонның бар болғаны 3,5 пайыздық айырмамен жеңіліске ұшырауы, 1992 жылғы бөлінген сайлаудағы күйеуінен кейін округті иеленуге ең жақын келген демократтың екіншісі болды. 2018 жылғы Канзас штатының губернатор сайлауында демократтық партиядан үміткер Лора Келли Райли округінде 24 пайыздық айырмамен жеңіске жетті, ал 2018 жылғы АҚШ Өкілдер палатасы сайлауында КС 01 округінде республикашыл үміткер Роджер Маршалл Райли округінде 2 пайыздық айырмамен жеңіліске ұшырады. 2020 жылы Райли округі үшін тарихи сайлау болды, себебі ол штатты жоғалтса да, Джо Байден округте 50,7%-қа қарсы 46,1% дауыс алып жеңіске жетті, бұл Райли округі тарихындағы алғашқы демократиялық президенттік жеңіс болды.

Заңдар

Райли округі – Канзас штатында сайланбаған шерифі бар жалғыз округ; округтік полиция департаменті шерифтің барлық функцияларын орындайды. Райли округі 1986 жылы Канзас конституциясына түзету енгізілгенге дейін құрғақ заңды, яғни алкогольге тыйым салынған округ болды. Одан кейін сайлаушылар алкогольді ішімдіктерді жеке порциямен сатуға, азық-түлік өнімдерінен түскен кірістің 30 пайызын қамтамасыз ету шартымен келісім берді. 2004 жылы сайлаушылардың қолдауымен азық-түлік өнімдерінен түскен кірістің талабы алынып тасталды. Округ 2022 жылы Канзастағы абортқа қарсы «Екеуін де бағалайық» түзетуіне қарсы дауыс берді, нәтижесі 68 пайызға 32 пайыз болды. Бұл көрсеткіш 2020 жылғы президенттік сайлауда Джо Байденге берілген қолдаудан жоғары. Алдын ала нәтижелер бойынша қарсы дауыс бергендердің үлесі 36,8 пайызды құрады.

Қауымдастықтар

‡ дегеніміз, қауымның көршілес ауданда бөліктері бар. † дегеніміз, қауым АҚШ Халық санағы бюросымен халық санағына арналған белгіленген елді мекен (CDP) ретінде тағайындалған.

Райли бекінісі

Гери округінің Смоки Хилл және Республика өзендерінің қосылған жерінен солтүстікке қарай орналасқан Форт Райли әскери қорығы Гери және Райли округтерінде орналасқан. Фортта күндізгі уақытта шамамен 25 000 адам тұрады, және оның құрамында халық санағына белгіленген жер бар.

Қалалық округтер

Райли округі он төрт ауылдық округке бөлінеді. Манхэттен ауылдық округімен қоршалған Манхэттен қаласы үкіметтік тұрғыдан тәуелсіз саналады және Манхэттен ауылдық округінің немесе басқа кез келген ауылдық округтердің санақ деректеріне кірмейді. Төмендегі кестеде, егер маңызды болса, халық орталығы – сол ауылдық округтің халық санына кіретін ең ірі қала (немесе қалалар). Көздер: 2000 жылғы АҚШ географиялық атласы, АҚШ халық санағы бюросы. Ауылдық округ FIPS Халық саны Халық орталығы Халық тығыздығы/км2 (/шаршы миль) Жер көлемі км2 (шаршы миль) Су көлемі км2 (шаршы миль) Су % Географиялық координаталар Эшленд 02725 150 2 (4) 89 (35) 1 (0) 0.75% Бала 03825 Леонардвилл 762 7 (18) 108 (42) 0 (0) 0.12% Орталық 12100 81 1 (3) 82 (32) 0 (0) 0.04% Фэнси Крик 22950 126 2 (4) 83 (32) 0 (0) 0.07% Грант 28075 833 9 (23) 92 (35) 7 (3) 7.38% Джексон 34900 Рэндольф 326 4 (10) 84 (32) 10 (4) 10.30% Мэдисон 44125 Форт Райли CDP (бөлігі) 8,173 22 (58) 366 (141) 0 (0) 0.11% Манхэттен 44275 3,275 37 (95) 89 (35) 3 (1) 3.28% Мэй Дэй 45225 78 1 (2) 81 (31) 0 (0) 0.04% Огден 52300 Огден 2,423 69 (178) 35 (14) 1 (0) 2.32% Шерман 65075 524 7 (18) 76 (29) 5 (2) 6.06% Свед Крик 69650 Клебурн (тарихи) 157 1 (3) 125 (48) 4 (1) 3.00% Уайлдкэт 79175 750 10 (25) 77 (30) 0 (0) 0.10% Зиндаль 80900 357 2 (6) 154 (60) 2 (1) 0.97%