Кіріспе

Американдық саясаткер

Айзек Эдвин Крэри (2 қазан 1804 – 8 мамыр 1854) – американдық заңгер және саясаткер. Ол Мичиган штатынан АҚШ Конгресіне сайланған бірінші өкіл болды. Ол Мичиган штатының Өкілдер палатасында, оның ішінде спикер қызметін атқарды.

Ерте өмір

Кэри Коннектикут штатының Престон қаласында дүниеге келді, онда мемлекеттік мектептерде оқып, 1827 жылы Хартфордтағы Троица колледжінің алғашқы түлектерінің қатарында болды. Ол құқық білімін оқып, адвокаттық практикамен айналысуға рұхсат алып, Хартфордта заңгерлік қызметін бастады. Сол кезде ол "New England Weekly Review" басылымының редакторының көмекшісі де болды. 1833 жылы Мичиган штатының Маршалл қаласына көшіп кетті.

Мансап

1835 жылы штат конституциялық конвенциясына делегат болды. Мичиган штаты Одаққа қабылданғаннан кейін, 1835 жылғы 5 және 6 қазанда Джексондық бағыттағы саясаткер ретінде жиырма төртінші Конгреске сайланды. Мичиганның Огайомен Толедо аймағы үшін болған дауына байланысты (Толедо соғысын қараңыз), Конгресс оның өкілеттіктерін қабылдаудан бас тартты және ол Конгресс Мичиганды 1837 жылғы 26 қаңтарда Одаққа штат ретінде қабылдағанға дейін делегат ретінде отырды. Ол Демократтар партиясынан жиырма бесінші және жиырма алтыншы Конгрестерге қайта сайланды және 1841 жылғы 3 наурызға дейін қызмет етті. 1840 жылы Уильям Генри Харрисонның 1840 жылғы президенттік науқаны кезінде, 1840 жылғы 14 ақпанда, Өкілдер палатасы Камберленд жолына қаржыландыру мәселесін талқылағанда, Крэри Харрисонның үндістерге қарсы күрескені туралы айтқан сөздеріне қарсы шығып, оны жалған батыр деп атады. Крэри демократтардың қолдауына ие болды. Ертесі күні Огайо штатынан шыққан және әзілкеш ретінде танымал Томас Корвин палатада сөз сөйлеп, өз штатындағы милиция генералы Крэридің милиция парады күніндегі қиындықтарын суреттеді. Содан кейін ол аман қалғандармен бірге, "генералыңыз өткір жаратылысын шығарып, күшпен және аяусыздықпен айналасындағы қарбыздарды тіліп тастайды" деді. Вашингтонда ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген журналист Бенджамин Перли Пурдың айтуынша, Корвиннің Крэриге берген жауабы "Вашингтондағы ең керемет сөздердің бірі" болды және палатаны Крэридің есебінен "күлкіге мас етті". Корвиннің сөзі ақпан және наурыз айларында газеттерге тарағанда, бүкіл елде қызығушылық тудырды; Крэри Конгреске қайта сайланбады. Ол 1837 жылдан 1844 жылға дейін Мичиган университетінің регенті болып қызмет етті және Джон Д. Пирспен бірге 1835 жылғы конституцияның білім беру бөлімін жазды. Крэри 1820 жылдан 1852 жылға дейін штаттық білім беру кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Крэри мен Пирс Мичиганның мемлекеттік мектеп жүйесін жоспарлап, білім беру министрлігі басқаратын жеке білім беру департаментін құрды, соның арқасында Мичиганда бірыңғай білім беру жүйесі енгізілді. Ол бірнеше жыл бойы "Маршалл Экспоундер" газетінің редакторы болды және 1842 жылдан 1846 жылға дейін Мичиган штатының Өкілдер палатасының мүшесі болды, 1846 жылы палата спикері болып сайланды.

Өлім

Кэри Мичиган штатының Маршалл қаласында қайтыс болды және Маршаллдағы Оукридж зиратына жерленді.

Мұра

Мичиган штатының Детройт қаласындағы Исаак Э. Крэри бастауыш мектебі және Мичиган штатының Уотерфорд қаласындағы Исаак Э. Крэри орта мектебі оның құрметіне аталған.