Кіріспе
Индиана штатының округі, АҚШ. Шелби округі – АҚШ-тың Индиана штатындағы округ. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, округтің халқы 45 055 адамды құрады. Округ орталығы (және жалғыз қалалық елді мекен) – Шелбивилл.
Shelby County is a county in the U. S. state of Indiana. As of the 2020 United States Census, the population was 45,055. The county seat (and only incorporated city) is Shelbyville.
Тарих
Американың Тәуелсіздік соғысы арқылы жоғарғы орталық-батыс аймағына АҚШ-тың билігі орнасып, жаңа федералдық үкімет 1787 жылы қазіргі Индиана штатының аумағын қамтитын Солтүстік-Батыс аймағын белгіледі. 1800 жылы Конгресс Огайоны Солтүстік-Батыс аймағынан бөліп, қалған жерді Индиана аймағы деп атады. Президент Томас Джефферсон осы аймақтың губернаторы ретінде Уильям Генри Харрисонды тағайындады, ал Винсенс қаласы аймақтың орталығы болып құрылды. Мичиган және Иллинойс аймақтары бөлінгеннен кейін Индиана қазіргі географиялық және аумақтық шектеріне дейін азайтты. 1816 жылдың желтоқсанына қарай Индиана аймағы Одаққа штат ретінде қабылданды. Еуропалық шаруалар келгенге дейін осы аймақтарда тұрған жергілікті халықтар өз жерлерінен айырылуға қарсылық көрсетті. Шаруалар аймаққа енген кезде, АҚШ өкілдерімен келісімге келген кейбір басшылар өздерінің аумағының үлкен бөлігін АҚШ-қа берді. 1794 жылдан бастап Индиана жерлеріне қатысты американдықтардың құқықтары заңсыз тартып алыну, сатып алу, соғыс және келісім арқылы жойылды. АҚШ 1809 жылғы Форт-Уэйн келісімі және 1818 жылғы Сент-Мэри келісімі арқылы жергілікті американдықтардан жер алды, соның ішінде болашақ Шелби округі де бар еді. Индиана штатының заң шығарушы органы 1821 жылдың 31 желтоқсанында Шелби округін қоса алғанда, төрт округ құруға рұқсат беретін заң қабылдады. 1822 жылдың 1 шілдесінде округ ұйымдастырылды, бастапқыда округ орталығы үшін жер таңдау жұмыстары жүргізілді. Жаңа округ АҚШ Тәуелсіздік соғысында Кингс-Маунтин шайқасында британдықтарды жеңген генерал Исаак Шелбидің құрметіне аталды. Кейін Шелби Кентукки штатының тұңғыш губернаторы болды. 1812 жылғы соғыс кезінде ол Кентукки армиясын Канадаға бастап, 1813 жылы Темза шайқасында британдықтарды жеңді.
География
Шелби округінің төменгі, еңісті жазықтары арналармен сәл тілінген, бірақ қалған бөлігі ауыл шаруашылығына немесе қалалық құрылысқа толығымен берілген. Округтің батыс жағынан Sugar Creek өзені бастау алып, оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай Джонсон округіне құяды. Округтің орталық және оңтүстік-батыс бөліктерін Big Blue өзені кесіп өтеді, ол да оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай Джонсон округіне құяды. Округтің төменгі бөлігі Flatrock өзенімен суға толып, оңтүстік-батысқа қарай Бартоломей округіне құяды. Жер бедері оңтүстік-батысқа қарай төмендейді, ең биік нүктелері (930 фут (283 м) теңіз деңгейінен биіктік) Ханкок округімен солтүстік шекарасының шығыс бөлігінде орналасқан. 2010 жылғы халық санауы бойынша округтың жалпы ауданы 412,76 шаршы миль (1069 км²), оның ішінде 411,15 шаршы миль (1065 км²) (немесе 99,61%) құрлық және 1,61 шаршы миль (4 км²) (немесе 0,39%) су алабын құрайды. Соңғы жылдары Шелбивиллдегі орташа температура қаңтарда ең төмен температурадан шілдеде ең жоғары температураға дейін ауытқып келді, бірақ 1994 жылғы қаңтарда рекордтық ең төмен температура, ал 1954 жылғы шілдеде рекордтық ең жоғары температура тіркелді. Орташа айлық жауын-шашын қаңтарда ең аз, мамырда ең көп болды. Халық тығыздығы құрады. 19 080 тұрғын үй бар, олардың орташа тығыздығы шамамен. Округтың этникалық құрамы: 95,4% ақ нәсілді, 1,0% қара немесе афроамерикалық, 0,5% азиялық, 0,2% американдық үнді, 1,6% басқа нәсілдер және 1,2% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Испан немесе Латын Америкасынан шыққан адамдар халықтың 3,7% құрайды. 17 302 үй шаруашылығының 33,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 54,4%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 29,4%-ы отбасы емес, ал 24,5%-ы жеке тұлғалардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,53, ал отбасының орташа мүше саны 2,98 адамды құрайды. Медианалық жас 39,9 жас.