Кіріспе

Джеральдин Маккореанның жасөсперімдерге арналған фантастикалық романы "Тастар жарылуда" – Джеральдин Маккореанның 1999 жылы Оксфорд университеті баспасынан алғаш жарық көрген жасөсперімдерге арналған фантастикалық романы.

Сюжет

Он бір жасар Фелим Грин оянып, үйінің кішкентай жандармен толы екенін көреді, олардың басында пешінің артында тұратын Домовой болады. Домовой Фелимге оны шабуылдаған монстрлардың "жас тіршіктер" деп аталатынын түсіндіргенде, үйге қара қасқыр шабуыл жасайды. Домовой Фелимді жеуден құтқарады, бірақ оны үйінен қуады. Сансыз қалған Фелим орманға кіріп кетеді, онда ағаш үстінде тұратын саяхатшы Мад Суинимен танысады, кейін қанға боялған көйлек жуып жатқан әйелді көреді. Қорқып, Фелим қашып, көпірде көлеңкесі жоқ Алексия деген қызға кездеседі. Олар Фелимді өзенге сүйреп апару үшін қазынаны пайдаланатын жас тіршікке шабуылдайды. Екеуін Суини құтқарады, ол жас тіршіктердің Еуропаның астында жатқан алып Стор құртының "тастардан" туғандығын, ал құрт Бірінші дүниежүзілік соғыстың артиллериясының шуынан оянғанын түсіндіреді. Алексия Фелимге ол "Джек О'Грин" екенін, құрттың Еуропаны жоюын тоқтатуға тағдырланған батыр екенін, оған Қыз, Ақымақ және Жылқы көмектесетінін айтады. Жылқыны шақыру үшін дұға оқығаннан кейін Фелимге, Алексияға және Суиниге Obby Oss деп аталатын матадан жасалған сөйлейтін жаратылыс қосылады. Олар оларды Сториджге, құрттың басы орналасқан жерге жеткізеді. Келгеннен кейін үштік түрлі тапсырмаларды орындайды, содан кейін Сторидж кітапханашысы мырза Принглдің қалаға билік жүргізіп, тұрғындарын жас тіршіктерден қорғану үшін ежелгі рәсімдерді орындауға мәжбүр ететінін біледі. Прингл Фелимнің Джек О'Грин екенін біліп, оны қала арқылы жанып тұрған сабанды көтеріп жүруге көндіреді. Алексия одан сабанды алып, рәсімді аяқтауға тырысады, бірақ ол өртеніп кетеді және қайтыс болады. Суини мен Фелим Алексияның сүйектерін "баспалдақ" жасау үшін пайдаланады, оның көмегімен құрттың басына дейін жарды басып шығады. Жардың үстіне жеткенде Фелим құрттың аузынан шығып жатқан жанын көреді, ол түсінде болады; ол оған шабуыл жасап, теңізге лақтырып, құртты өлтіреді. Суини мен Фелим Алексияны қайта тірілтеді, бірақ ол бұрынғыдай емес, сондықтан олар оның атын Айслинг деп өзгертеді, яғни "түс". Фелим үйіне оралып, үлкен әпкесі Пруденспен бетпе-бет келеді. Ол әкесінің өлмегенін біледі, өйткені ол оған әрқашан айтқан; ол арманшыл болған, Пруденс оны жек көреді, сондықтан анасы қайтыс болғаннан кейін, ол оны психиатриялық ауруханаға жатқызады. Ашуға булыққан Фелим су рухы Уштейді шақырып, Пруденсті оған мінгізіп алдайды. Ол оны мұхитқа алып кетеді, онда ол суға батып қайтыс болады. Оқиғаның соңында Фелим мен Айслинг психиатриялық ауруханаға барады, онда оның әкесі бағбан екенін біледі.

Тақырыптар

Кітап 1919 жылы өтеді. Кітаптағы жаңа туған балалар соғыстың қасіретін бейнелейді.

Өмірбаян

Маккореан "Тастар ұрықталуда" романын жазу кезінде: "Мен оны соншалықты көп рет қайта жаздым, бөлшектедім, мектепте тігіп, көруге жаман көрінетін блузка сияқты болды. Мен оның мені шаршатып бітіргенін ойладым, енді жазудан ләззат алмаймын деп қорқатынмын".

Қабылдау

Kirkus Reviews кітапты Уильям Мейннің "Хоб және Гоблиндер" кітабының "күшті қорқынышымен" жақсы салыстырды, бірақ "назарды алаңдататын отбасылық желісін" сынады. 2000 жылдың қаңтар айында балалар жазушысы Линда Ньюбери "Тастар ұрықталуда" кітабын Books for Keeps журналының тұрақты "Мен жазсам ғой" рубрикасына таңдап, былай деді: "Жазуы соншалықты тамаша, кітапты кездейсоқ ашсаңыз да, керемет әрі есте қаларлық сипаттаманы кездестіресіз".