"Shardik" – Ричард Адамстың 1974 жылғы фантастикалық романы. Беклан империясындағы алып аюдың құдай күші ретінде табылуы, оның құрметке ие болуы туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1974 жылы Рихард Адамстың романы "Шардик" – Рихард Адамстың 1974 жылы жарық көрген фантастикалық романы. "Шардик" – оның екінші романы ("Уотершип Дауны" 1972 жылғы, одан кейін "Жыл мезгілдері арқылы табиғат" 1975 жылғы), және ойдан шығарылған Беклан империясында өтетін екі романының біріншісі. Оқиғалар роман ішіндегі белгілі бір діни сенімдерді ұстанатындар "Лорд Шардик" деп атаған, өте ірі аюдың табылуы, тұтқындалуы және оның әскери және символдық мақсатта қолданылуы төңірегінде өрбиді.
1974 novel by Richard Adams
the novel
Shardik is a 1974 fantasy novel by Richard Adams. Shardik is his second novel (after Watership Down 1972, followed by Nature Through the Seasons 1975), and first of two novels set in the fictional Beklan Empire. The events revolve around the discovery, capture and military and symbolic uses made of an incredibly large bear, called "Lord Shardik" by those who subscribe to a set of religious beliefs in the novel.
Сюжет
Үлкен өрт орманды шарпығанда, адамнан екі есе биік аю Ортельга өзен аралына қашып құтылады, оны Келдерек тауып алады. Мергенші бұл аюдың өз табынушыларына оралған "Құдайдың күші" – Лорд Шардік болуы мүмкін деп ойлайды. Келдерек сенімін жергілікті барондар мен діни қызметкерлермен бөліседі. Бұрын Ортельгандар Беклан империясын билеген. Бас діни қызметкер Тугинданың қарсылығына қарамастан, Бекланы қайтару үшін әскери науқан басталады. Аю тыныштандырылып, күңгіртке қамалады да, науқанға алып кетеді, бірақ шайқас басталғанда оянады және бостандыққа шығады. Шардіктің шабуылы жаудың рухын жібітеді, ал қарсылас әскері шашырап кетеді. Шардікке табыну Келдеректің діни басшылығымен Беклада қайта жанданады. Бес жыл билік еткен соң Бекла әлі де соғыста, халықтың наразылығы күшейеді, әсіресе Ортельгандардың заңды құлдықты кеңейтуіне байланысты. Аю қайта қашып кеткенде, оны жалғыз Келдерек қуалайды. Екеуі ұзақ уақыт бойы шөл далада сарсанады, аштық пен есінен адасып, жолдарында көптеген дұшпандарға кездеседі. Келдерек сенімін жоғалтып, өмір сүруге деген қабілеті мен құлшынысын да жоғалтады. Соңында, өркениеттен тыс, заңсыз қала Зерайға жеткенде, ол Тугиндамен және Шардіктің бұрынғы діни қызметкері Мелатиспен қайта кездеседі, екеуі ғашық болады. Келдеректі лицензиясы жоқ құл саудагері Геншед тұтқындап алады, ол көптеген балаларды алып жүріп, оларды қинаудан ләззат алады. Геншед құл саудасына қарсы көтерілісшілерден қашып жүр, көптеген балалар жол жүрісінде қаза табады. Геншед Келдеректі өлтіруге асығысқанда, оның тұтқынының Бекланың бұрынғы билеушісі ретінде құнды екенін білсе де, өлдеген Шардік ормандан шығады. Аю Геншедке шабуыл жасап, оны жаралайды, ал кейін өзенге құлап өледі. Сенімі қайта оянған Келдерек балаларды алып, Зерай қаласына оралады, ал Бекланың жаңа билеушілері оны губернатор етіп тағайындайды. Бірнеше жыл өткен соң, қаладағы жетім балалар саны осыншалықты көбейгендіктен, балалар ересектерден екі есе көп, және олар қоғамда ересектер сияқты жұмыс істейді. Шардіктің өлімі қасиетті деп есептеледі және барлық балаларды құрметтеу керектігінің белгісі ретінде қарастырылады. Келдерек пен Мелатис үйленеді және екі балалары дүниеге келеді, олар алыс Закалон патшалығынан келген елшімен сауда келіссөздерін бастайды.
When a tremendous fire ravages a forest, a bear twice as tall as a man flees to the river island of Ortelga, and is found exhausted by Kelderek, a hunter who thinks the bear may be Lord Shardik, "the Power of God", returned to his worshippers. Kelderek shares his belief with the local barons and priestesses. The Ortelgans once ruled the Beklan Empire. Against the wishes of the Tuginda, the high priestess, a military campaign is launched to retake Bekla. The bear is sedated, caged, and carried to the campaign, awakening and breaking free in the middle of a battle which they are losing. Shardik's attack demoralises the enemy and the opposing army is routed. Shardik's worship is restored to central prominence in Bekla with Kelderek as priest king. Five years into his rule, Bekla remains at war and there is discontent, particularly over the Ortelgans' expansion of legal slavery. When the bear escapes and flees again, Kelderek alone follows in pursuit. The two of them stagger through the wilderness for a long time, both of them on the brink of starvation and madness, meeting many foes along the way. Kelderek loses both ability and desire to continue, having lost his faith. Finally reaching Zeray, a lawless town beyond the borders of civilisation, he re encounters the Tuginda and Melathys, a former priestess of Shardik, and the two fall in love. Kelderek is captured by Genshed, an unlicensed slave trader with a large group of children, whom he delights in tormenting. Genshed is fleeing from insurrection forces who despise the slave trade, and many children do not survive the march. Genshed is on the point of killing Kelderek despite knowing his prisoner's value as the former ruler of Bekla, when the dying Shardik erupts from the woods. The bear attacks Genshed, mortally wounding him before collapsing dead in the river. Kelderek, his faith restored, returns to the town of Zeray with the children and is appointed its governor by Bekla's new rulers. Some years later, the town is now the home of so many orphans that children outnumber adults by two to one, and work in this society much like adults. Shardik's death is perceived as sacred and a sign that all children are to be valued. Kelderek and Melathys are married with two children of their own, beginning trade negotiations with an emissary from the distant kingdom of Zakalon.
Кейіпкерлер
Шардік – адамнан екі еседен астам биік, адам басынан ұзын иілген тырнақтары бар алып аю. Шардік алғаш рет кіріспе тарауларда пайда болады, орман өртінен кейін ол Телтеарна өзенінің солтүстігіндегі жабайы далалардан Ортельга аралына шығады. Адамстың «Ватершип Даун» кітабындағы жануарлардан өзгеше, Шардік сөйлей алмайды және саналы ойға ие болмайды, ал кіріспе бөлімінен басқа оқиға оның көзқарасынан баяндалмайды. Келдерек (Ортелга еместер оны Крендрик деп те атайды) – басты кейіпкер, Ортельга аңшысы, кейін Беклан империясының діни патшасы, соңында Зерай губернаторы. Көбінесе «Зензуата» («Балалармен ойна») деп аталады, себебі ол өзінің жасындағы адамдармен көбінесе араласпайды, балалармен ойнауды артық көреді. Ол орасан зор аюды бірінші болып көріп, Ортельганың Бекланы басып алуына және оның өзінің патша болып сайлануына әкелетін оқиғаларды бастайды. Тугинда – Ортельганың бас діни қызметкері, ол Шардикті Бекланы жаулап алуға көмектесу үшін тұтқындауға қарсы тұрады, сондықтан Та Коминион оны Квизо аралында тұтқынға алады (Келдерек бұл әрекетке көңілі толмайтын болса да келіседі). Мелатис – Тугиндадан кейінгі екінші дәрежелі діни қызметкер, ол Шардикті көргенде қашып, лауазымын тастап кетеді, бірақ кейін өзін жақсартады. Бел ка Тразет – Шардік алғаш рет табылған кезде Ортельганың жоғары бароны, кейін Зерайдың тәртіпсіз бекінісінің билеушісі. Ол тәжірибелі билеуші және рационалды адам. Жас кезінде аңшы болып жүргенде аю оның сыртқы келбетін бұзған. Та Коминион – Бель ка Тразеттен билікті тартып алып, Ортельга үшін Бекланы басып алу науқанының бастапқы кезеңдерін басқарған, Шардикті пайдалануға келіспеген Тугинданы тізбектеп ұстауға бұйрық берген харизматикалық жас барон. Еллерот – Саркид бароны, Оңтүстік Елда провинциясында, сырттай Ортельгаға адал, бірақ бүлікші генерал Сантил ке Эркетлис үшін жұмыс істейді. Оның ұлын Геншед құл ретінде алып кетеді, бұл оның Ортельга билігіне деген наразылығын күшейтеді. Геншед – садистік құл сатушы, ол Эллероттың ұлын өзіне қызмет ететіндей етеді.
Shardik An enormous bear more than twice as tall as a man, with huge curved claws longer than a man's head. Shardik first appears in the opening chapters, when a forest fire forces him out of the wild lands north of the River Telthearna onto the island of Ortelga. Unlike the animals in Adams' earlier book Watership Down, Shardik does not speak or appear to have conscious thought, and apart from the opening sequence the story is not told from his perspective. Kelderek (also called Crendrik by non Ortelgans) The main protagonist, an Ortelgan hunter and later priest king of the Beklan empire, and finally governor of Zeray. Often nicknamed Zenzuata ("Play With The Children") as he seldom socialises with other people his age but instead prefers to play with the children. It is he who first sees the enormous bear, setting in motion the events which lead to the Ortelgans taking Bekla and himself being crowned king. The Tuginda High priestess of Ortelga, she opposes the capture of Shardik for the purposes of aiding the conquest of Bekla, and so is made a prisoner on the island of Quiso by Ta Komininion (an act to which Kelderek is grudgingly complicit). Melathys A priestess second in authority to the Tuginda, who flees and abandons her position at the sight of Shardik but redeems herself later. Bel ka Trazet High Baron of the Ortelgans when Shardik is first discovered, and later ruler of the lawless outpost of Zeray. He is a pragmatic ruler and a rational man. He was disfigured by a bear when he was a young hunter. Ta Kominion A charismatic young baron who usurps power from Bel ka Trazet and directs the campaign to take Bekla for the Ortelgans in its early stages and orders the Tuginda to be taken in chains when she disagrees with using Shardik. Elleroth Ban of Sarkid, in the southern province of Yelda, outwardly loyal to the Ortelgans, but working for the rebel general Santil kè Erketlis. His son is taken by Genshed as a slave, fuelling his resentment of Ortelgan rule. Genshed Sadistic child slaver who has Elleroth's son in his service.
Орнату
Шардік оқиғасы Беклан империясында өтеді, ол орталық Беклан провинциясы төңірегінде ұйымдастырылған он екі қарастырылған провинция және тәуелсіз иеліктерден тұрады, ал оның ортасында империяның астанасы – Бекла орналасқан. Астананы әдетте провинциялардың бірінен шыққан топтар бақылайды, ал ең шеткі провинциялар үнемі тәуелсіздікке ұмтылумен қорқытады. Империяның жалпы тілі – беклан тілі. Бөлімшелер: Бекла (астана), Белишба, Халкон, Гельт, Лапан, Су Кабинасы, Ортельга, Палтеш, Тонилда, Ур-Тах, Ельда және Шебалар Саркиді.
Shardik takes place in the Beklan Empire, which consists of twelve vassal provinces and independent domains organized around the central Beklan province, at the centre of which is the empire's capital, Bekla. The capital is typically controlled by factions from one of the provinces, and the outermost provinces continuously threaten to break free. The lingua franca of the empire is the Beklan language. The subdivisions are Bekla (the capital), Belishba, Chalcon, Gelt, Lapan, Kabin of the Waters, Ortelga, Paltesh, Tonilda, Ur tah, Yelda, and Sarkid of the Sheaves.
Ықпал
Стивен Кингтің "Қараңғы мұнара" сериясындағы аю күзетшісі осы Шардик есімді. Джефф ВандерМир 2017 жылғы "Борн" романында аты аталмаған қалада үстемдік құратын алып биотехнологиялық аю Морд кейіпкерін жасағанда Шардиктен шабыттанды.
The bear Guardian in Stephen King's The Dark Tower series is named for this Shardik. Jeff VanderMeer drew inspiration from Shardik when creating the character Mord, a giant biotech bear who dominates an unnamed city in VanderMeer's 2017 novel Borne.