Кіріспе

20 ғасырдағы ирланд футболшысы және жаттықтырушысы

Джон Джозеф Кэри (23 ақпан 1919 – 22 тамыз 1995) – ирландтық кәсіби футболшы және жаттықтырушы. Кэри өзінің карьерасының көп бөлігін «Манчестер Юнайтед» клубында өткізді, онда 1946 жылдан бастап 1953 жылы футболшы ретінде зейнеткерлікке шыққанға дейін команда капитаны болды. Ол сонымен қатар екі құрама командасының құрамында ойнады және олардың капитаны болды – FAI XI және IFA XI. 1947 жылы ол «Хэмпден Парк» стадионында Ұлыбритания XI командасына қарсы ойнаған Еуропа XI командасының капитаны болды. 1949 жылы ол Футбол жазушылар қауымдастығының «Жыл футболшысы» деп танылды және сол жылы «Гудсон Парк» стадионында Англияны 2:0 есебімен жеңген FAI XI командасының капитаны болды, бұл Англияны өз алаңында жеңген алғашқы Ұлыбританиядан тыс команда болды. Кэри сондай-ақ ФА кубогы финалында және Бірінші лигада жеңіске жеткен команданың капитаны болған алғашқы Ұлыбританиядан тыс ойыншы және алғашқы ирланд болды. Өзінің құрдасы Кон Мартин сияқты, Кэри де өте жан-жақты футболшы болды және карьерасы бойы тоғыз түрлі позицияда ойнады. Бір рет ол тіпті «Юнайтед» клубының қақпасында ойнады.

Алғашқы жылдар

Мектеп оқушысы кезінде Кэри "Home Farm" клубында футбол ойнады. Жастық шағында ол гейл футболмен де айналысты және 1936–1937 маусымының басында "St James's Gate" клубына қол қойғанға дейін Дублин округінің жасөсперімдер құрамасына іліккен болатын. Ирландия лигасында бар болғаны екі ай ойнағаннан кейін, оны Дублин қаласындағы "Манчестер Юнайтед" клубының скауты Билли Бехан байқап алды. Бехан "Юнайтед" клубының бас скауты Луи Рокканы оны қарап шығуға көндірді және 1936 жылдың қараша айында "Юнайтед" клубы оны сол кездегі Ирландия лигасының рекордтық сомасы – 250 фунт стерлингке сатып алды. Ол 1937 жылдың 23 қыркүйегінде "Саутгемптонға" қарсы өткен матчта "Юнайтед" клубының сол жақ шабуылшысы ретінде тұңғыш рет алаңға шықты. "Юнайтед" клубындағы алғашқы маусымында Кэри Гарри Бэрд, Джек Роули, Томми Бамфорд, Томми Брин және Стэн Пирсонмен бірге клубты Бірінші дивизионға көтеруге көмектесті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кэри «Манчестер Юнайтед» клубында ойнауын жалғастырды, 1939-1943 жылдары соғыс уақытындағы аймақтық лигаларда 112 ойын өткізіп, 47 гол соқты. Ол сондай-ақ «Кардифф Сити», «Манчестер Сити», «Эвертон», «Ливерпуль» және «Миддлсбро» сияқты бірнеше клубтарда қонақ ойыншы ретінде ойнады. 1940 жылғы 28 сәуірде Кэри Ирландия лигасының құрама командасы үшін Шотландия футбол лигасының құрама командасына қарсы «Далимонт Парк» стадионында өткен ойында 3:2 есебімен жеңілді. Сол күні оның командаластары Джимми Данн, Пэдди Брэдшоу және Джон Финан болды. Ол 1941 жылғы 6 сәуірде «Шамрок Роверс» үшін Ирландия лигасының «Лимерик» клубына қарсы ойынында да қонақ ретінде ойнады. Ол сол қанатта жақсы өнер көрсетіп, 5:0 есебімен жеңіске жетті. 1942 жылғы сәуірде ол қайтадан «Роверс» клубы үшін қонақ ойыншы ретінде шығып, «Шелборн» клубына қарсы 7:1 есебімен жеңіске жетіп, екі гол соқты. Ол сондай-ақ 1945 жылғы 11 қарашада «Уотерфорд Юнайтед» клубына қарсы «Миллтаун» стадионында өткен Ирландия лигасының кубогы үшін «Роверс» сапында ойнап, гол соқты. Кэри Италия мен Таяу Шығыста Ұлыбритания армиясында қызмет етті, ал Италияда жүргенде «Карио» деген лақап атымен бірнеше клубта жартылай штат бойынша ойнады. Соғыс аяқталғаннан кейін Кэриге Италияда қалу туралы бірнеше ұсыныс түсті.

Манчестер Юнайтедке оралу

Манчестер Юнайтедке оралғаннан кейін Кери жартылай қорғаушы және қорғаушы ретінде ойнай бастады. Мэтт Басби оны команда капитаны етіп тағайындады. Ол 1948 жылғы ФА кубогы финалында команданы жеңіске жетелеп, ал Бірінші дивизионда төрт рет күміс жүлдеге ие болды. 1952 жылы команда титул жеңіп алды. Осы кезеңде "Юнайтед" командаластарының арасында Джек Роули, Чарли Миттен және Джон Астон болды. "Юнайтед" сапындағы карьерасы барысында Кэри 304 лигалық ойын өткізіп, 17 гол соқты. ФА кубогында ол тағы 38 ойын ойнап, бір голдың авторы атанды. Сонымен қатар, Кэри ФА Charity Shield турнирінде екі рет қатысты.

Ирландиялық халықаралық

1937 жылы Кэри халықаралық карьерасын бастаған кезде, әдетте, екі бәсекелес қауымдастықтар құрған екі Ирландия құрамасы болды. Екі қауымдастық – Солтүстік Ирландиядағы IFA және Ирландиядағы FAI, бүкіл Ирландияға билік етуді талап етіп, бүкіл аралдан ойыншыларды шақыратын. Осының салдарынан, осы дәуірдегі Кэри сияқты бірнеше белгілі ирланд ойыншылары екі құраманың да намысын қорғады. 1946 жылдың қыркүйегінде Кэри мен Билл Горман үш күннің ішінде екі құрама үшін де Англияға қарсы өнер көрсетті. 28 қыркүйекте Виндзор паркінде IFA XI құрамында 7:2 есебімен жеңілді. Ал 30 қыркүйекте Дейлимоунт паркінде FAI XI құрамында 1:0 есебімен ұтылды.

FAI XI

1937 және 1953 жылдар аралығында Кэри ФАИ XI құрамасы сапында 29 матч өткізіп, 3 гол соқты. 1937 жылғы 7 қарашада Норвегияға қарсы өткен матчта Джимми Данн және тағы бір дебютант Кевин О'Фланаганмен бірге алаңға шықты. Бұл матч 1938 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирі болатын және 3:3 есебімен тең аяқталды. 1938 жылғы 13 қарашада Польшаға қарсы өткен матчта 3:2 есебімен жеңіске жеткен кезде ФАИ XI үшін алғашқы голын соқты. Ал екінші голын 1939 жылғы 19 наурызда Венгриямен 2:2 есебімен тең ойнаған матчта соқты. Кэри 19 рет құраманың капитаны болды. 1949 жылғы 21 қыркүйекте Гудисон Паркте Англияны 2:0 есебімен жеңген кезде капитандық міндетін атқарды, бұл Англияны өз алаңында жеңген алғашқы құрама болды. 1950 жылғы 26 қарашада Норвегиямен 2:2 есебімен тең ойнаған матчта Кэри ФАИ XI үшін үшінші голын, пенальтиден соқты. Ол ФАИ XI үшін соңғы матчын 1953 жылғы 25 наурызда Австрияға қарсы өткізіп, 4:0 есебімен жеңіске жетті.

IFA XI

Кейри 1946 және 1949 жылдар аралығында IFA XI құрамасы сапында 9 рет өнер көрсетті. 1946 жылы ол Шотландия және Уэльске қарсы өткен Жеңіс Халықаралық матчтарында ойнады. Осыдан кейін, "Такси!" деген әйелдеу сөзі, жұмыстан босату қаупі төнген менеджерлерге айтылатын тұрақты сөз тіркесіне айналды. Одан кейін Лейтон Ориент клубын басқарды және 1962 жылы оларды Бірінші дивизионға көтерді, бұл олардың ең жоғарғы лигадағы жалғыз маусымы болды. Дегенмен, оның ең үлкен жетістігі менеджерлік карьерасында "Ноттингем Форест" клубымен болды. 1967 жылы ол команданы Англия Кубогының жартылай финалына жеткізді және Бірінші дивизионда бұрынғы клубы "Манчестер Юнайтедтен" кейін екінші орын алды. 1955 жылдан 1967 жылға дейін Кари Ирландия Республикасы құрамасының бас менеджері қызметін атқарды. Алайда, Каридің өкілеттігі шектеулі болды, себебі құраманың құрамын іріктеу комитеті анықтайтын.