Ирландиялық футболшының мансабы және жетістіктері

Кіріспе

Ирландиялық футболшы

Раймонд Джеймс Хоутон (9 қаңтар 1962 жылы туған) – бұрынғы кәсіби футболшы, қазір RTÉ Sport телеарнасының спорт сарапшысы және комментаторы. Ойыншы ретінде ол жартылай қорғаушы болды, ең бастысы "Ливерпуль" сапында екі Бірінші дивизион титулын және екі Англия кубогын жеңіп алды. Содан кейін ол Англия Премьер-лигасының алғашқы маусымы алдында "Астон Виллаға" ауысты. Ол сондай-ақ "Вест Хэм Юнайтед" және "Кристал Пэлас" клубтары үшін жоғары лигада қысқа ғана уақыт ойнады, ал "Фулхэм", "Оксфорд Юнайтед" және "Рединг" клубтарында Футбол лигасы аясында өнер көрсетті. Ол "Стивендж Бороу" клубында мансабын аяқтады. Шотландияның Глазго қаласында туған Хоутон Ирландия Республикасы құрамасы үшін халықаралық деңгейде ойнады, ол ирландтық әкесі арқылы құрамаға іліккен. Ирландия жанкүйерлері Хоутонды ұлттық құрама тарихындағы ең маңызды екі голды соққан футболшы ретінде жақсы есте сақтайды. Осы голдардың арқасында 1988 жылғы Еуропа чемпионатында Англияны 1:0 есебімен жеңіп, 1994 жылғы әлем чемпионаттарында Италияны Giants Stadium стадионында 1:0 есебімен ұтқан.

Ерте мансап

Хоутон Глазго қаласының Кастлмилк ауданында дүниеге келді (сол жерде, халықаралық футболшыға айналған Артур Грэм да сол үйдің жоғарғы қабатында тұрған көршісі болды), ол осы клубтың жастар құрамасынан өтіп, 1979 жылдың 5 шілдесінде 17 жасында кәсіби шартқа қол қойды. Хоутонның тырысы Аптон Паркте ешқандай нәтиже бермеді және 3 жылдан кейін, тек бір рет қосалқы құрамда алаңға шыққаннан соң, ол басқа клубқа ауысты. 1982 жылдың 7 шілдесінде ол тегін трансфермен «Фулхэм» клубына өтті.

Фулхэм

Малкольм Макдональд Тони Гейлге (кейіннен «Блэкберн Роверспен» Премьер-лига чемпионы), Пол Паркерге («Манчестер Юнайтедпен» бірнеше маңызды кубоктарды жеңіп алған), Джерри Пейтонға (Ирландия Республикасының халықаралық қақпашысы) және Рей Левингтонға (бұрынғы «Челси» ойыншысы) команда құрап, жастық пен тәжірибені үйлестірді, нәтижесінде «Фулхэм» 1981–82 маусымының соңында Екінші дивизионға жолдама алды. Одан кейін ол Хоутонды екінші дивизионда қалуға тырысатын командаға қосты. Олар қалып қойды, тіпті оңай қалып қойды; шындығында, 1982–83 маусымының көп бөлігінде «Фулхэмнің» екі маусым қатарынан жоғарылауға жететіні көрінді, бірақ жыл басынан кейін олардың көрсеткіштері төмендеді. Хоутон «Фулхэмде» ойнаған кездегі ең есте қаларлық ойындардың бірі – 1983 жылы Лига кубогының үшінші турындағы «Ливерпульге» қарсы матч. Бірінші ойын «Крейвен Коттеджде» 1–1 есебімен аяқталды, сондай-ақ «Энфилдте» өткен қайталама ойын да 1–1 болды, содан кейін «Фулхэм» жеребе тастап, екінші қайталама ойынды «Коттеджге» көшті. Көптеген сарапшылар «Фулхэмнің» ағымдағы кубок иесін жеңу үшін жеткілікті жұмыс істегенін, бірақ мүмкіндіктерін пайдаланбағандықтан «қызылдарды» құтқарып қалғанын айтады. «Ливерпуль» ойынды Грэм Сунесс 25 ярдтан соққан керемет голмен 1–0 есебімен жеңді. 1985 жылдың мамырында ол Питер Фоулидің естелік матчында «Манчестер Юнайтед» сапында қонақ ретінде өнер көрсетті.

Оксфорд Юнайтед

Джим Смит «Оксфорд Юнайтедті» ағылшын футболының ең жоғары дивизионына жеткізді. 1985 жылы ол кеткен соң, оның орнын баскан Морис Эванс Хоутонға лигадағы орнын бекітуге көмектесуді мақсат етті. 1985 жылдың 13 қыркүйегінде Хоутон үшін 147 000 фунт төленді. Хоутон «Фулхэм» сапында 145 матч өткізіп, 21 гол соқты. Ол «U-ге» дебютін қол қойған күнінен кейін бір күнде, «Манор Граундта» «Ливерпульмен» 2:2 есебімен тең түсті. Бірінші маусымының соңында Хоутон «Оксфордты» құлдырау аймағынан құтқарып, маусымның соңғы күні жеңіс арқасында ғана сақтап қалды. Бірақ ең бастысы, ол «Уэмблиде» Смиттың жаңа командасы «Куинс Парк Рейнджерс» қақпасына Лига кубогы финалындағы (3:0) екінші голды соқты.

Ливерпуль

1987–88 маусымының басында «Оксфорд» командасы «Ливерпульден» 2:0 есебімен жеңіліске ұшырады, содан кейін «Ливерпуль» оның қызметі үшін 825 000 фунт стерлинг ұсынды. Келісім жасалды және Хоутон «Ливерпульдің» орта алаңының оң жағында Крейг Джонстонның орнын алды, ерекше жағдайда Джон Олдридж, оның бұрынғы «Оксфорд» командаласы, бір жыл бұрын өзі «Энфилдке» ауысқан болатын, Иан Рашты алмастырудың қысымынан қашып, No. 9 футболкасын киюден бас тартты. Хоутон Альдридж, Питер Бирдсли және Джон Барнс сияқты жаңа ойыншыларға қосылып, клуб тарихындағы ең тартымды шабуылдық желінің бірін құрады. «Қызылдар» сапындағы дебютін 1987 жылғы 24 қазанда «Кенилворт Роудта» «Лутон Таунды» 1:0 есебімен жеңген кезде жасады. Клуб сапындағы алғашқы голын 1987 жылғы 4 қарашада «Плоу Лейнде» «Уимблдонмен» 1:1 тең түскен кезде соқты. Хоутон 62-ші минутта Джонстонның орнына қосылып, екі минуттан кейін гол соқты. Бұл сонымен қатар маусымның басынан бері «Ливерпульдің» 29 ойындық жеңіліссіз тізбегін сақтап қалды. «Ливерпуль» Лига титулын жеңіп алды, Хоутон қанаттан шабуылдап, есте қаларлық ойындар көрсетті. Ол өзінің де голдарының үлесін қосты, соның ішінде «Нотингем Форестты» 5:0 есебімен жеңген кездегі дәуірді анықтаған алғашқы голды соқты, кейіннен журналистердің бірі оны «ғасыр матчы» деп атады, ал Том Финни сияқты ұлы ойыншылар жоғары бағалады. Хоутон сол маусымдағы ФА кубогының финалына жол ашты, бесінші турдағы дербиде жеңіс голын соқты, содан кейін «Манчестер Ситиді» 4:0 есебімен жеңіп, төртінші турдан өтті. Финалда «Ливерпуль» күтпеген жерден «Уимблдоннан» жеңіліп, «дубльге» қол жеткізе алмады. Келесі маусымда Хоутон «Ливерпульдің» тағы бір Лига және ФА кубогының «дублін» үшін күрескен кезде қайтадан тұрақты ойыншы болды, бірақ олар тағы да мұратына жете алмады. Бірақ 1989 жылдың сәуір айында футболдан гөрі маңызды оқиғалар Хоутон мен оның командаластарын қамтыды, өйткені 15 сәуірдегі «Хиллсборо» трагедиясы салдарынан 94 адам қаза тапты (кейін қаза болғандардың саны 97-ге жетті). Ойынға оралғаннан кейін «Ливерпуль» «Эвертонды» 3:2 есебімен қосымша уақытта жеңіп, Кубокты жеңіп алды, бірақ Лига титулын «Арсеналға» қарсы маусымның соңғы минутында жоғалтты. Келесі жылы Хоутон мен «Ливерпуль» «Астон Вилладан» 9 ұпайға алда болып, титулды қайтарып алды, бірақ Хоутон 1989–90 маусымда 38 лига матчының 19-ында ғана ойнады және бір гол соқты. Хоутон 1990–91 маусымда 32 рет ойнап, жеті гол соқты, «Ливерпуль» Лигада «Арсеналдан» кейін екінші орынды иеленді. Ол 1991–92 маусымда «Ливерпульмен» тағы бір ФА кубогының жүлдесін жеңіп алды және «Энфилдта» өткізген уақытында гол соғу бойынша үздік көрсеткішін көрсетті, клубтың екінші гол соққан ойыншысы атанды, 12 гол соқты, тек Дин Саундерс одан жоғары тұрды. Алайда, Сонесс маусым соңында Хоутонның кетуіне рұқсат берді, себебі Стив МакМанаманның қабілеті артып жатқан еді. «Ливерпульде» өткізген 5 сәтті жылында 202 матч өткізіп, 38 гол соққаннан кейін Хоутон 900 000 фунтқа «Астон Виллаға» қосылды.

At the start of the 1987–88 season, Oxford were beaten 2–0 by Liverpool, who then offered £825,000 for his services. The deal was done and Houghton took the place of Craig Johnston on the right side of Liverpool's midfield, unusually wearing the No. 9 shirt which striker John Aldridge, his former Oxford teammate who had made the Anfield move himself a year earlier, had asked not to wear because of the pressure of replacing Ian Rush. Houghton was added to the new acquisitions of Aldridge, Peter Beardsley and John Barnes to form one of the most exciting forward lines in the club's history. He made his Reds debut on 24 October 1987 in the 1–0 league victory over Luton Town at Kenilworth Road. His first goal for the club came on 4 November 1987 in the 1–1 draw with Wimbledon at Plough Lane. Houghton's 62nd minute strike came just two minutes after he had come on as a sub for Johnston. It also kept up Liverpool's run of 29 unbeaten league matches from the start of the season. Liverpool went on to coast to the League title, with Houghton contributing some memorable displays as a marauding creator from the flank. He scored his share of goals too, including the first goal in the era defining 5–0 win over Nottingham Forest, which was later described by some journalists as the "match of the century" and was complimented by the game's greats such as Tom Finney. Houghton did his bit in the run to that season's FA Cup final too, scoring the winner in a fifth round derby at Everton and then clipping home a shot on the turn as Liverpool romped past Manchester City 4–0 in the quarter finals. In the final, Liverpool surprisingly lost to Wimbledon and missed out on the "double". The following season, Houghton was again a regular as Liverpool battled towards another League and FA Cup "double", though they again would be denied. More important matters than football affected Houghton and his teammates in April 1989 however, as the Hillsborough disaster on 15 April claimed 94 lives (with the death toll eventually reaching 97). Upon returning to the game Liverpool went on to win the Cup with a 3–2 extra time victory over Everton but lost the League title with virtually the last kick of the season in the title decider at Anfield against Arsenal. The following year Houghton and Liverpool regained the title when they finished 9 points ahead of Aston Villa, although Houghton managed just 19 out of 38 league appearances in the 1989–90 season and scored just once. Houghton played 32 times in the 1990–91 season, scoring seven goals, as Liverpool finished second in the League to Arsenal. He picked up another FA Cup winners' medal with Liverpool in the 1991–92 season and also had his best return in goals during his time at Anfield, finishing as the club second highest goalscorer with 12 goals, only bettered by Dean Saunders. However, Souness allowed Houghton to leave at the end of the season, partly due to the emergence of Steve McManaman. After 202 appearances and 38 goals in his 5 successful years at Liverpool Houghton joined Aston Villa for £900,000.

Астон Вилла

Рей Хоутон 1994-95 маусымының басында «Астон Вилла» клубына қосылды. «Вилла» клубының бас жаттықтырушысы Рон Аткинсон, Иан Портерфилдтің Хоутонды «Челси» клубына шақыру әрекеттерін тойтарды. Хоутон 1992 жылғы 15 тамызда «Портман Роуд» стадионында «Ипсвич Таунмен» 1:1 есебімен тең түскен матчта тұңғыш рет алаңға шықты. Бұл «Вилланың» жаңа Англия Премьер-лигадағы алғашқы ойыны болды. Хоутон өзінің қатаң ойын стилімен жанкүйерлердің көңілін қайтадан жаулады және 1994 жылғы 27 наурызда «Вилланың» Лига кубогын жеңуіне көмектесті, бірақ «Манчестер Юнайтедті» 3:1 есебімен жеңген кезде ол резервте отырды. Оның «Вилла» сапында жеңген жалғыз кубогы осы болды. Хоутон «Вилла Парктегі» алғашқы маусымында тағы бір жүлделі медальға ие болуға жақын келді, себебі «Вилла» маусымның бірнеше кезеңінде турнир кестесінде көш бастады, бірақ ақырында 10 ұпай айырмашылығымен «Манчестер Юнайтед» чемпион атанды, ал «Вилла» екінші орынға жүрді. Хоутон «Вилла» сапында барлығы 117 матч өткізіп, 11 гол соқты.

Кристалл сарайы

1995 жылы 23 наурызда (трансферлік терезенің жабылу күні) Хоутон «Вилладан» «Кристал Пэлас» клубына қосылды. «Пэлас» бұл ойыншы үшін 300 000 фунт төледі, оның тәжірибесі клубқа Премьер-лигада қалуға және Англия кубогында (ФА Кубогы) жоғары көтерілуге көмектеседі деп үміттенді, бірақ клуб құлап кетті (дивизия 20 клубқа дейін азайтылғандықтан төртіншіден төмен орында қалғандарына қарамастан) және тиісті турнирлердің жартылай финалында жеңіліске ұшырады. Хоутон «Пэлас» сапындағы тұңғыш ойынын 33 жасында 1995 жылы 1 сәуірде «Сельхерст Парк» стадионында «Манчестер Ситиге» қарсы өткізіп, 2:1 есебімен жеңіске жетті. Оңтүстік Лондон клубындағы Хоутонның ең жарқын ойындарының бірі 1996 жылы 28 қыркүйекте «Сельхерст Парк» стадионында Бірінші дивизионда «Саутхенд Юнайтедті» 6:1 есебімен ұтқан кезде болды. Хоутон «Пэлас» клубының барлық ісінің ортасында болды және 38-ші минутта гол соқты. Ол «Пэлас» клубында екі жылдан астам уақыт ойнап, 87 матчте ойнап, 8 гол соқты.

Оқу

Хоутон 1997 жылғы 15 шілдеде Ридинг клубына тегін трансфер арқылы қосылды. Ол келесі айда, 9 тамызда "Гигг Лейн" стадионында "Бэри" клубымен 1–1 есебімен тең түскен лига матчында тұңғыш рет алаңға шықты. Ол бір маусым "Эльм Паркте", ал келесі маусымды Ридингтің жаңа стадионы "Мадейскийде" өткізді. Осы аралықта ол 56 ойынға қатысып, тек бір гол соқты, ол гол "Манчестер Ситиге" қарсы өткен матчтағы болды. Ридинг Хоутон үшін соңғы кәсіби клубы болды, ол мансабында 723 рет ойнап, 93 голдың авторы атанды.

Стивенэйдж ауданы

Хоутон өзінің футболдық карьерасын «Стивендж Боро» клубында аяқтады. Ол 1999 жылдың 24 қыркүйегінде «Стивенджге» қосылды, бірақ 2000 жылдың 31 мамырында футболдан кетуге дейін үш ойында ғана қатысты.

Халықаралық мансап

Ирландия Республикасымен карьерасын бастамас бұрын, Хоутон Энди Роксбургтың басшылығымен Шотландияның 18 жасқа дейінгі құрамасына шақырылған, бірақ ешқандай ойынға қатыспады. 1986 жылға қарай клубтық карьерасында сәттілікке жеткеніне қарамастан, ол алдағы әлем чемпионатына Шотландия құрамасына ілікпеді. Ирландия КСРО-мен тең ойнап, жақсы ойнаған Нидерландыдан жеңілгеннен кейін топтық кезеңнен шыға алмады. Хоутон 1990 жылы Италияда өткен ФИФА әлем чемпионатына қатысқан Ирландия құрамасына шақырылды. Олар тағы да Англиямен бір топқа түсті, онда Линекер, Робсон, Бердсли және Барнс, сондай-ақ Пол Гаскойн мен Крис Уэддл бар еді. Матч 1:1 есебімен аяқталды. Ирландиялықтар Мысырмен 0:0, ал Нидерландымен 1:1 есебімен тең ойнады, голдар саны (3), гол айырмасы (0) және соғылған голдар (2) бойынша голландтармен бірдей көрсеткіштерді көрсетті. Екі команда да екінші кезеңге өтті, ал топты жеңіп алған Англия да осы кезеңге жолдама алды. 25 маусымда Ирландия Генуядағы «Луиджи Феррарис» стадионында Румыниямен кездесті. 0:0 есебімен тең түскен ойын пенальтилер сериясімен шешілді, Хоутон екінші пенальтиді дәл орындап, Ирландияның 5:4 есебімен жеңіске жетіп, ширек финалға өтуіне көмектесті. Ирландия жақсы өткен ойында, үй иесі Италиядан 1:0 есебімен жеңілді. Хоутон 1994 жылы АҚШ-та өткен ФИФА әлем чемпионатына Ирландия құрамасына шақырылды және тағы да керемет гол соғып, сенсациялық жеңіске жеткізді. 18 маусымда «Гиантс» стадионында өткен Е тобының матчының 11-ші минутында Хоутон Италия қақпасына керемет соққы беріп, гол соқты, бұл Ирландияның төрт жыл бұрын италиялықтардан жеңілгені үшін кек алуы болды. Ирландия келесі кезеңде Нидерландыдан жеңілді. Хоутонның соңғы ойыны 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде Бельгиямен өткен матчта қосалқы құрамда шығуы болды. Ирландия матчты 2:1 есебімен (жиналысы бойынша 3:2) жеңілді, ал Хоутон соңғы халықаралық голын соқты. Ол Ирландия құрамасының намысына 73 рет қызмет етіп, 6 гол соқты. Хоутон қазір Ирландия Футбол қауымдастығының (FAI) елшісі қызметін атқарады. 2008 жылы Хоутон Дон Гивенс пен Дон Хоумен бірге жаңа бас жаттықтырушыны іздеу үшін тағайындалған үш адамнан тұратын топқа кірді. Бірнеше үміткерлермен сұхбаттасқаннан кейін Хоутон мен команда ақыры Джованни Трапатониді FAI-ге ұсынды.

Prior to his career with the Republic of Ireland, Houghton was a member of a Scotland U18 squad under Andy Roxburgh, failing to gain any caps. Despite becoming increasingly successful in his club career by 1986, he was not considered for the Scotland squad for the upcoming World Cup. Ireland failed to get through the group stage after a draw against the USSR and a defeat against eventual champions The Netherlands. Houghton was selected for the Irish squad which qualified for the 1990 FIFA World Cup in Italy. They were once again drawn in the same group as England, which included Lineker, Robson, Beardsley and Barnes as well as Paul Gascoigne and Chris Waddle. The game finished in a 1–1 draw. The Irish also drew with both Egypt, 0–0, and the Netherlands, 1–1, finishing on the same points (3), goal difference (0), and goals scored (2) as the Dutch. Both teams progressed to the second round, along with England who topped the group. On 25 June Ireland faced Romania at the Stadio Luigi Ferraris in Genoa. Following a hard earned 0–0 draw, the game went to penalties with Houghton scoring the second penalty kick to help Ireland win 5–4 and qualify for the quarter finals. Ireland were defeated 1–0 by the host nation Italy in a closely fought match. Houghton was selected in the Irish squad for the 1994 FIFA World Cup in the United States and was once again the goalscoring hero in a shock victory. In the 11th minute of the group E match at Giants Stadium on 18 June Houghton hit a looping shot into the net to defeat Italy, gaining revenge for the defeat Ireland had suffered at the hands of the Italians four years earlier. Ireland were knocked out of the tournament at the next stage by the Netherlands. Houghton's final appearance was as a substitute in the 1998 FIFA World Cup play off match with Belgium in Brussels. Ireland lost the match 2–1 (3–2 on aggregate) with Houghton scoring his final international goal. He had represented Ireland 73 times scoring 6 goals. Houghton has now taken up post as an ambassador for the Football Association of Ireland (FAI). In 2008, Houghton was part of the three man team along with Don Givens and Don Howe appointed to head hunt the new international manager. After interviewing several candidates, Houghton and the team ultimately nominated Giovanni Trapattoni to the FAI.

Медиа мансабы

Қазір Хоутон ойын туралы сарапшы ретінде жұмыс істейді, Ирландиядағы RTÉ, talkSPORT, Sky Sports, Sportsxchange және Ұлыбританиядағы LFC TV сияқты арналарда қызмет етеді. 2002 жылдан бері Sports Interactive компаниясында Football Manager ойыны бойынша кеңесші болып жұмыс істеп келеді. 2005 жылы спорт саласына қосқан үлесі үшін Хаддерсфилд университетінің құрметті дәрежесімен марапатталды. Актер Тим Брук Тейлор және бұрынғы олимпиада чемпионы Адриан Мурхаузбен бірге диплом алды. 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатын RTÉ Sport арнасының хабарлауына үлес қосты. Ол сондай-ақ 2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатын, сондай-ақ УЕФА Еуро-2016 және УЕФА Еуро-2020 турнирлерін RTÉ Sport арнасында түсіндіруші ретінде жариялады.