Кіріспе

Теңіздік бұрғылау мердігері
теңіздік бұрғылау мердігері

Transocean Ltd. – американдық бұрғылау компаниясы. Ол кірісі бойынша әлемдегі ең ірі теңіздік бұрғылау мердігері және штаб-пәтері Швейцарияның Вернье қаласында орналасқан. Компанияның кеңселері 20 елде бар, оның ішінде Канада, АҚШ, Норвегия, Ұлыбритания, Үндістан, Бразилия, Сингапур, Индонезия және Малайзия. 2010 жылы Transocean Мексика шығанағындағы мұнай платформасының бірінің жарылуынан болған Deepwater Horizon мұнай төгілуіне жартылай жауапты (жалпы жауапкершіліктің 30%) деп танылды. Мұнай өнеркәсібіндегі басқа компаниялар сияқты Transocean да мұнай төгілуі және қызметкерлердің жарақаттануы сияқты бірқатар маңызды өндірістік апаттарға тап болды. Transocean-ның негізгі қызметі – мұнай және газ саласындағы ірі компаниялармен келісімшарттар жасау. 2019 жылы Royal Dutch Shell компаниясы компанияның кірісінің 26%-ын, Equinor – 21%-ын, ал Chevron – 17%-ын құрады.

Тарих

Трансоушн компаниясы Оңтүстік табиғи газ компаниясының, кейіннен Sonat компаниясының көптеген кіші бұрғылау компанияларымен бірігуі нәтижесінде құрылды. 1953 жылы Бирмингемдегі Алабама штатындағы Оңтүстік табиғи газ компаниясы DeLong McDermott бұрғылау операцияларын DeLong Engineering және J. Ray McDermott компанияларынан сатып алғаннан кейін The Offshore Company компаниясын құрды. 1954 жылы компания Мексика шығанағында алғашқы жылжымалы "Джек-ап" қондырғысы Rig 51-ді іске қосты. 1967 жылы Offshore Company компаниясының акциялары биржаға шығарылды. 1978 жылы SNG оны толық иеленетін еншілес компанияға айналдырды. 1982 жылы ол Sonat Offshore Drilling Inc. деп өзгертілді, бұл атау-тегінің өзгеруін көрсетеді. Вильям С. О'Мэлли, Sonat-тың Бирмингемдегі бас кеңсесінің атқарушы қызметкері, 1992 жылы компанияның алғашқы бас атқарушы директоры болып тағайындалды. 1993 жылы Sonat компанияның басым бөлігіне иелік етті. Sonat компаниясы компаниядағы қалған 40% үлесін 1995 жылдың соңында екінші рет акцияны орналастыру арқылы сатты. 1996 жылы компания норвегиялық Transocean ASA компаниясын 1,5 миллиард АҚШ долларына сатып алды. Трансоушн 1970-ші жылдары кит аулау компаниясы ретінде басталып, бірнеше бірігулер арқылы кеңейді. Жаңа компания "Трансоушен Оффшор" деп аталды. Жаңа компания 10 000 футқа дейін жете алатын бұрғылармен (сол кездегі 3000 футқа қарағанда) және бір кемеде екі бұрғылау операцияларын жүргізе бастады. Оның алғашқы кемесі Discoverer Enterprise шамамен 430 миллион АҚШ долларына бағаланды және 254 метрге созылды. "Энтерпрайз" класындағы бұрғылау кемесі бұрғылау кемелерінің ішіндегі ең үлкені болып табылады. 1999 жылы Transocean компаниясы Schlumberger компаниясының оффшорлық бұрғылау жөніндегі еншілес компаниясы Sedco Forex компаниясымен 3,2 миллиард долларлық акциялық мәміледе бірікті. Sedco Forex екі бұрғылау компаниясының бірігуінен құрылды: 1947 жылы Билл Клементс құрған Оңтүстік-Шығыс бұрғылау компаниясы (Sedco), 1985 жылы Schlumberger компаниясы 1 миллиард долларға сатып алды, және француз бұрғылау компаниясы Forages et Exploitations Pétrolières (Forex), 1942 жылы Германия басып алған Францияда Солтүстік Африкада бұрғылау үшін құрылды. 2000 жылы Transocean компаниясы R&B Falcon Corporation компаниясын сатып алды, ол 115 бұрғылау қондырғысының иесі болды, оның құны 17,7 миллиард долларға бағаланды. Сатып алу арқылы Transocean сол кездегі әлемдегі ең ірі оффшорлық операцияны басқаруға ие болды. R&B Falcon активтерінің арасында Deepwater Horizon болды. R&B Falcon 1998 жылы Cliffs Drilling Company компаниясын сатып алған болатын. 2005 жылы компанияның Discoverer Spirit қондырғысы ең терең мұхит маңындағы мұнай және газ ұңғымасы бойынша әлемдік рекордты орнатты. 2007 жылы АҚШ Әділет министрлігі мен Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы Transocean компаниясына қарсы іс қозғады, ол шетелдік жемқорлыққа қарсы заңды бұзуды мәлімдеді. Бұл іс бойынша Transocean компаниясы жүк тасымалдаушы агенттері арқылы Нигерияның кеден қызметкерлеріне пара берген. Трансоушн кейіннен параны мақұлдағанын мойындап, мәселені шешу үшін 13,440 000 АҚШ долларын төлеуге келісті. 2007 жылы компания GlobalSantaFe Corporation компаниясымен бірікті, бұл транзакция 53 миллиард долларлық корпоративтік құнға ие компанияны құрды. GlobalSantaFe корпорациясының акционерлері өздерінің акциялары үшін жаңа компанияның акцияларымен қатар 15 миллиард доллар қолма-қол ақша алды. Глобал СантаФе компаниясының атқарушы емес төрағасы болған Роберт Э. Роуз Transocean компаниясының төрағасы болды. Роуз 2001 жылы Санта-Фе халықаралық корпорациясымен бірігуге дейін Global Marine компаниясының төрағасы болды. 2008 жылы компания өзінің штаб-пәтерін Швейцарияға көшірді, нәтижесінде салық ставкасы айтарлықтай төмендеді. 2009 жылдың қыркүйегінде Deepwater Horizon қондырғысы 35050 фут (10683 м) ұңғыма құрды, бұл тарихтағы ең терең ұңғыма – оның жобалау ерекшеліктеріне қарағанда 5000 футтан астам тереңдікте. 2011 жылы компания Норвегияға жақын бұрғылау үшін пайдаланылатын 4 қиын ортада жұмыс істейтін Aker Drilling компаниясын сатып алды. 2012 жылы компания 38-ге жуық терең емес судағы қондырғыларды сатып, жоғары ерекшеліктегі терең судағы қондырғыларға назар аударды. 2013 жылы компания S&P 500 индексіне қосылды. 2015 жылдың ақпан айында бас директор Стивен Ньюман тоқсан сайынғы 2,2 миллиард долларлық шығыннан кейін жұмыстан кетті. 2016 жылдың 30 наурызынан бастап компания акцияларын SIX Swiss Exchange-тен алып тастады, сол кезде оның акциялары Швейцария нарықтық индексінен алынып тасталды. 2018 жылдың 30 қаңтарында компания Songa Offshore компаниясын сатып алуды аяқтады. 2018 жылдың желтоқсан айында компания Ocean Rig компаниясын сатып алды.

Апаттар мен оқиғалар

Трансоушн көп жылдар бойы өзінің саласындағы көшбасшы ретінде танылды. Алайда, компанияның 2007 жылы GlobalSantaFe-мен біріккеннен кейін, EnergyPoint Research тәуелсіз мұнай қызметтері саласындағы рейтингтік фирманың мәлімдемесіне сәйкес, Transocean-ның беделі айтарлықтай құлдырады. 2004 жылдан 2007 жылға дейін Transocean терең су бұрғылаушылардың арасында "жұмыс сапасы" және "жалпы қанағаттану" көрсеткіштері бойынша көшбасшы немесе көшбасшыға жақын болды. 2008 және 2009 жылдары жүргізілген сауалнамалар Transocean-ды терең су бұрғылаушылардың арасында "жұмыс сапасы" бойынша соңғы, ал "жалпы қанағаттану" бойынша екінші соңғы орынға қойды. 2008 және 2009 жылдары Transocean ішкі қауіпсіздік және экологиялық саясат бойынша бірінші орынды иеленді, ал қоршаған орта және қауіпсіздік жөніндегі көрсеткіштері бойынша орташа деңгейде болды. 2010 жылдың сәуірінен бастап Deepwater Horizon жарылысы мен үлкен мұнай төгілуі оның беделін одан әрі нашарлатты. "Transocean үстемдік танытады, бірақ осы апат жұмысшылардың қауіпсіздігі және өте күрделі терең су жобаларын басқару және жүзеге асыру қабілетіне қатысты беделін түгелдей құлатты", - деді энергетика сарапшысы және Execution Noble инвестициялық банкінің капитал нарығының басқарушы директоры Кристофер Руппел.

Трансокеандық ЛИДЕР апаты (2002)

2002 жылдың 2 наурызында шотланд азаматы BP компаниясы үшін жұмыс істейтін Transocean Leader бұрғылау платформасындағы апат салдарынан қаза тапты. Платформа Шотландияның Шетланд аралдарынан батысқа қарай 138 шақырым (86 миль) қашықтықта орналасқан.

Галвестон шығанағындағы жарылыс (2003)

2003 жылдың 17 маусымында Техас штатының Галвестон шығанағындағы Transocean газ бұрғылау платформасында болған жарылыс салдарынан бір жұмысшы қаза тапты, төрт жұмысшы ауруханаға түсті және 21 адам эвакуацияланды.

Transocean Rather (2005) туралы сотқа беру туралы ұсыныс

2005 жылдың 24 тамызында Ұлыбританияның Денсаулық сақтау және қауіпсіздік басқармасы Transocean компаниясына, олардың "қашықтан соққыны тоқтату басқару панелін тиімді күйде, жұмысқа жарамды және жақсы жөнделген" күйде ұстамағанын мәлімдеп хабарлама жолдады. 2005 жылғы 21 қарашада Transocean компаниясы бұл мәселе бойынша талаптарға сай екені анықталды.

2008 жылғы өлім-жітім

2008 жылы Transocean компаниясының кемелерінде екі жұмысшы қаза болды деген хабар бар.

Deepwater Horizon бұрғылау қондырғысының жарылуы (2010)

2010 жылдың 20 сәуірінде Transocean компаниясына тиесілі жартылай суға батылатын Deepwater Horizon бұрғылау қондырғысында өрт шыққандығы туралы хабарланды. Deepwater Horizon – 2001 жылы Transocean компаниясы сатып алған Reading & Bates Falcon компаниясының RBS8D жобасы. Өрт сағат 22:00-де (CDT UTC−5) Мексика шығанағындағы 252-ші блок Миссисипи каньонындағы АҚШ суларында басталды. Қондырғы Луизиананың жағалауынан 66 шақырым қашықтықта орналасқан. АҚШ жағалау күзет қызметі жарылыстан кейін құтқару операциясын бастады, нәтижесінде 11 жұмысшы қаза тауып, 126 экипаж мүшесінің жетісі ауыр жарақат алды. Deepwater Horizon толығымен қирап, суға батып кетті. Deepwater Horizon батқанда, ұңғыма басын қондырғыға жалғастыратын құбыр жыртылып қалды. Осының салдарынан мұнай Мексика шығанағына ағып бастады. Мұнайдың шығуы күніне шамамен 80 000 баррельді құрады, бұл 87 күнге созылды. Луизиана губернаторы Бобби Джиндал 29 сәуірде төтенше жағдай жариялады, себебі мұнай сынығы өсіп, Солтүстік Америкадағы ең маңызды және сезімтал батпақты жерлерге қарай бет алды, бұл жануарлар дүниесіне және мыңдаған балықшылардың күнкөрісіне қауіп төндірді. BP Group компаниясының басшысы 28 сәуірде CNN телеарнасының Брайан Тоддқа апаттың алдын алуға болатындығын және кінәны Transocean компаниясына, қондырғының иесі және ішінара басқарушысына жүктеді. Transocean компаниясына мұнайдың төгілуінен зардап шеккен балық аулау және туризм бизнесі, сондай-ақ АҚШ Әділет министрлігі 1851 жылғы Жауапкершілікті шектеу туралы заңды пайдаланып, экономикалық зиян үшін жауапкершілігін 26,7 миллион долларға дейін шектеуге тырысқаны үшін айып тағылды. Конгресс куәлігінде Transocean және BP апат үшін бір-бірін кінәлады. Апаттан 11 сағат бұрын платформада қызғын дау болғаны белгілі болды, онда Transocean және BP қызметкерлері ұңғыманы жабуға қатысты инженерлік шешім бойынша келіспеді. 2010 жылдың 14 мамырында АҚШ президенті Барак Обама: "Мен BP, Transocean және Halliburton [ұңғыманы цементтеуге жауапты компания] басшыларының біреуді кінәлау үшін бір-біріне құлап түскен күлкілі көріністі бағаламаймын. Америка халқы мұндай көрініске таңғалмады, мен де таңғалмадым" деді. Кейін Transocean 2010 жыл, апат болған жыл, компания тарихындағы қауіпсіздік бойынша ең жақсы жыл болғанын мәлімдеді. Трансоушн компаниясы "Мексика шығанағындағы қайғылы оқиғаларға қарамастан, біз жалпы тіркелген оқиғалар саны және олардың ауырлық деңгейі бойынша үлгілі қауіпсіздік көрсеткіштеріне қол жеткіздік" деді. Олар осы негіздемеге сүйене отырып, қызметкерлерге мүмкін болатын қауіпсіздік бонустарының үштен екісін берді. Кең көлемде сынға, соның ішінде Ішкі істер министрі Кен Салазардың сөзіне жауап ретінде компания басшылары бонустардың қауіпсіздік бөлігін құрбандардың отбасыларын қолдау қорына беруге уағдаланды.

Бразилия жағалауында бұрғылаудан болған ағып кету (2011)

"Трансоушен" компаниясы басқаратын, "Шеврон" компаниясымен келісімшарт бойынша жұмыс істейтін "Sedco 706" теңіз бұрғылау қондырғысы 2011 жылдың қараша айында "Фрейд" мұнай кен орнында жұмыс істеу кезінде мұнай ағып кетуге себеп болды. Мұнайдың ағып кетуі шамамен 1100-1200 метр тереңдікте басталды. Зиянға шамамен 80 км² аумақты алып жатқан және кеңейіп келе жатқан мұнай жамылғысы (океан бетінде қалқып жүзетін мұнай) кірді. Бұл мұнайды Рио-де-Жанейро қаласынан шамамен 370 км қашықтыққа жеткізді, бірақ басқа да әдемі жағажайлар одан да жақын жерде орналасқан (шамамен 140 км). Бразилия үкіметі "Трансоушен" компаниясын сотқа беріп, Бразилиядағы қызметін тоқтатуға мәжбүрлеуге тырысты, бірақ кінәлілік немесе жауапкершілік анықталмай, келісімге қол жеткізілді.

Трансокеан Жеңімпаз Льюис аралында, Шотландияда (2016)

2016 жылдың 8 тамызындағы дүйсенбі күні таңертең, жартылай су астындағы бұрғылау платформасы Transocean Winner Шотландияның Сыртқы Гебрид аралдарындағы Льюис аралының Карловей ауданындағы Далмор маңындағы жерге тіреліп қалды. Платформа Alp Forward буксирімен күшті жел кезінде буксирленуде болғанда, буксирлік арқан үзіліп кеткен. Содан кейін платформа Далмор жағасына қарай итеріліп, сағат 07:30-да тасқа батып, қозғалмай қалды. Ауа райының нашар болуы салдарынан құтқарушылардың зақымды тексеруіге мүмкіндік болмады, себебі персонал жағаға жақын болғанына қарамастан, платформаға тікұшақпен жеткізілуі керек болды. Платформада генераторларын қуаттандыру үшін шамамен 280 тонна дизельдік отын болған, оның 53 тоннасы теңізге құйылған деп есептеледі және жағдайы нашар болғандықтан таралып кеткен немесе буланып кеткен. Өсімдік және жануарлар дүниесінің экологиялық мониторингі жалғасуда, әсіресе жақын жердегі Лох Рогтағы маңызды балық шаруашылығы операцияларын ескере отырып.