Кіріспе
Фэрмоунт – АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Төменгі Солтүстік Филадельфия ауданының бір бөлігі. Оның шекаралары Фэрмоунт даңғылының солтүстігінде, Коринф даңғылының батысында, Жирард даңғылының оңтүстігінде және Скуилкилл өзенінің шығысында жатыр. Бұл ең нақты белгілеу болуы мүмкін, бірақ ауданның шекаралары, маңайға қалай анықтама берілгеніне байланысты өзгеріп отырады. Фэрмоунтқа жақын бірнеше басқа да аудандар кейде бірлесіп Фэрмоунт деп аталады, олардың ішінде: Спринг Гарден, Франклинтаун және Франсисвилл. Фэрмоунт және оған жақын Спринг Гарден Филадельфия өнер мұражайымен тығыз байланысты болғандықтан және оған жақын орналасқандықтан, көбінесе «Өнер мұражайы аймағы» деп аталады. Фэрмоунт – сонымен қатар Шығыс штатының түрмесі орналасқан жер. «Фэрмоунт» атауы Филадельфия өнер мұражайы орналасқан және Уильям Пенн өзінің сарайын салуды жоспарлаған көрнекті төбеден шыққан. Кейіннен бұл атау, бастапқыда Фэрмоунт-Хиллдің етегінен ауданның ортасынан өтетін Хиккори-Лейн деп аталған көшеге берілді.
Тарих
17-18 ғасырларда және 19 ғасырдың басында, Фейрмаунт әлі Филадельфия қаласының шегінен тыс болғанда, бірнеше еуропалықтар осы аймақта шаруашылық құрды. Қаланың көрнекті отбасылары мұнда Буш-Хилл, Уайт-Холл және Лемон-Хилл сияқты ауылдық резиденциялар салды, соңғысы бүгінде Скуилкил өзеніне қарай тік тұр. Фейрмаунт бастапқыда Пенн қалашығының құрамында болды, кейін бөлініп, 1854 жылға дейін Филадельфия қаласына қосылғанға дейін болашақ аудан Жаңа Бақша ауданына енді. Америка революциясы кезінде Филадельфияны басып алған британдық әскерлер Фейрмаунт төбесінен бастап, қазіргі Фейрмаунт даңғылының оңтүстігінде, Делавэр өзеніне дейін бірнеше шақырымға созылған қорғаныс құрылыстарын салды. Олардың мақсаты Джордж Вашингтон басқаратын американдық әскерлердің солтүстіктен шабуыл жасауына жол бермеу болды, себебі қаланың осы жағы сумен қорғалмаған еді. Қаланың кеңею белгілері 19 ғасырдың басында көріне бастады, сол кезде ауданда үш ірі, инновациялық және халықаралық деңгейде танымал мекеме пайда болды. Олардың біріншісі – Фейрмаунт төбесіндегі Фейрмаунт бөгеті мен су тарту жүйесі. 1822 жылдан бастап, су тарту жүйесі Скуилкил өзенінен суды Фейрмаунт төбесіндегі резервуарларға сору үшін су энергиясын пайдаланды, ал ол гравитация күшімен қаланың үйлері мен кәсіпорындарына жеткізілді. Бұл инженерлік ғажайып, сонымен қатар әдемі архитектуралық және пейзаждық тартымдылық еді. Оның құрылыстары, соның ішінде мейрамханасы, АҚШ-тағы грек қайта өркендеу архитектурасының алғашқы үлгілерінің бірі болып табылады. Су тарту жүйесінің қамтамасыз еткен ауыз суын қорғау мақсатымен Скуилкилдің бойындағы жерлер сатып алынды, ол кейіннен әлемдегі ең ірі қалалық саябақ жүйелерінің біріне айналған Фейрмаунт паркіне айналды. Чарльз Диккенс Филадельфияда болғанда су тарту жүйесін міндетті түрде көруді қалаған екі нәрсенің бірі деп атады. Екіншісі – Фейрмаунт даңғылынан жарты шақырымдай қашықтықта орналасқан Шығыс мемлекеттік түрмесі. Бұл түрме 1829 жылы ашылды, ол қылмыскерлерді жазалаудың орнына оларды реформалау мақсатымен салынған елдегі алғашқы түрме. Түрмедегі орталықтан таралатын құрылым да бірінші болып жасалды және әлемдегі жүздеген түрмелердің үлгісіне айналды (көбінесе "Пенсильвания моделі" деп аталды). Алайда, барлық тұтқындарды жеке ұстау жүйесі күткен нәтижені бермеді. Түрмеге басқа түрмелердегі тығыздық пен нашар жағдайдан құтылу және қылмыстары туралы ойлану үшін уақыт беру мақсатымен салынған болатын, бірақ оның орнына тұтқындардың арасында үлкен уайым мен тіпті ақылсыздыққа әкелді және Диккенс оны аралаған кезде қатты сынады. 1831 жылы осы екі инновациялық мекемеге үшіншісі қосылды: Жирард колледжі. Бұл мектеп сол кезде Америкадағы ең бай адам болған Стивен Жирардтың өсиетіне сәйкес құрылды. Өзі жетім болған ол, жалпы білім беру жүйесі әлі дамымаған кезде, кедей жетім ақ балаларды оқыту үшін үлгілі мекеме құруды қалаған. Жирардтың мүлігін басқаруды бұрынғы АҚШ қазынашылық министрі Николас Биддлге тапсырды, ол Жирардтың құрметіне Құрылтайшылар залын салды. Зал – АҚШ-тағы грек қайта өркендеу архитектурасының алғашқы үлгісі және Су тарту жүйесі мен Шығыс мемлекеттік түрмесі сияқты Ұлттық тарихи ескерткіш болып табылады. 1968 жылы Жирард колледжі АҚШ Жоғарғы Соты Жирардтың өсиетіндегі "кедей, еркек, ақ, жетім" деген сөздерді алып тастағанда елдің назарына қайта оралды, бұл барлық американдықтар үшін білім алуға тең мүмкіндік құқығының маңызды прецедентін орнатты. Бұл үш мекеме Фейрмаунт әлі Филадельфияның ауылдық маңындағы аудан болған кезде салынды. 1830 жылдардан бастап қаланың өзі бастапқы шекарасынан тысқары қарай өсе бастады, ал ауданның оңтүстік шетінде үйлер мен фабрикалар араласқан. Болашақ Фейрмаунт ауданының оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан Baldwin Locomotive Works, елдегі ең ірі локомотив жасаушысы, 1840, 50 және 60 жылдары Фейрмаунт даңғылының оңтүстігіндегі ауданның дамуына ықпал етті. Фейрмаунттағы үйлер көбінесе кішкентай қатарлы немесе қалалық үйлер болды, ал тұрғындары көбінесе жұмысшы табынан шықты. Қатарлы үйлер ағаш, көмір, әк, темір құю, нан пісіру, құрғақ тауарлар дүкендері, сондай-ақ бірнеше арба жасау шеберханалары мен ат қораларымен араласқан. Олардың көпшілігі 19 ғасырдың екінші жартысында аймақтағы фабрикалар мен сыра зауыттарын қолдау үшін салынған. Фейрмаунтта 1840 жылдардан бері Baldwin Locomotive Works басшылары, басқа да мамандар мен сыра зауытының иелері үшін салынған көптеген ірі үйлер бар. Фейрмаунт Филадельфия өнер музейіне, оның әйгілі "Рокки сатыларына" (1976 жылғы "Рокки" фильмінде бейнеленген) және жаңа Perelman Annex-іне жақын орналасқан. Фейрмаунт Бенджамин Франклин даңғылының соңында орналасқан, бұл 1,5 шақырымдық ағаштар мен тулармен көмкерілген кең даңғыл, ол қалалық әкімшілікті Филадельфия өнер музейімен байланыстырады. Бұл аймақ "Музей ауданы" деп белгілі, өйткені қаланың мәдени орталықтары мен музейлерінің көпшілігі осында орналасқан. Даңғыл бойында Роден музейі, Филадельфияның орталық кітапханасы, Франклин ғылым институты, Табиғат ғылымдары академиясы және Барнс музейі орналасқан. Париждің әйгілі Елисей даңғылының үлгісінде салынған және көптеген адамдарды қабылдауға қабілетті болғандықтан, Бенджамин Франклин даңғылы Филадельфиядағы ірі ашық ауадағы іс-шаралар, шерулер, концерттер мен жарыстар өтетін орын болып табылады. Фейрмаунт даңғылында орналасқан Шығыс мемлекеттік түрмесі де ауданның танымал орталықтарының біріне айналды. Осы тарихи 1829 жылғы құрылыстың экскурсиялары ұсынылады, қазіргі таңда ол тастап кетілген. Ол сонымен қатар Хэллоуин маусымында қорқыныш үйіне айналады және Бастилияға ұқсас болғандықтан, Филадельфияның Бастилия күні тойлауының бір бөлігі болып табылады. 2022 жылдың 5 қаңтарында Филадельфия тұрғын үй басқармасына тиесілі үйде болған өрт салдарынан 12 адам, олардың сегізі бала қаза тапты.
Инфрақұрылым және мемлекеттік басқару
АҚШ пошта қызметі 900 Солтүстік 19-шы көшедегі Фэрмаунт пошта бөлімін басқарады.
Демография
Фэрмаунт – Солтүстік Филадельфияның негізгі бөлігін ақ тұрғындар құрайды. Жылдар бойы ауданның жаңару үрдісі күшейді, Филадельфияға көшіп келгендер Орталық қалаға жақындығы үшін осы аймақты таңдайды. 2000 жылғы халық санауы бойынша Фэрмаунт, Спринг Гарден және Франсисвилл аудандарының нәсілдік құрамы: 65,23% ақ, 24,24% афроамерикандық, 3,93% азиялық және 4,09% басқа нәсілдерден. Халықтың 7,63% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. Фэрмаунт халқы 1990 мен 2000 жылғы халық санауы аралығында 3% -қа өсті.