Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз Полинезиясының Маркиз аралдарында сөйленетін полинезия тілі. Маркиз тілі – Француз Полинезиясының Маркиз аралдарында қолданылатын, Маркиз тобына жататын Шығыс Орталық Полинезия диалекттерінің жиынтығы. Олар көбінесе географиялық орналасуына сәйкес Солтүстік Маркиз және Оңтүстік Маркиз деп екі топқа бөлінеді.
Polynesian language spoken in the Marquesas of French Polynesia. Marquesan is a collection of East Central Polynesian dialects, of the Marquesic group, spoken in the Marquesas Islands of French Polynesia. They are usually classified into two groups, North Marquesan and South Marquesan, roughly along geographic lines.
Фоналогия
Маркиз тілдерінің ең айқын ерекшелігі – олардың көптеген полинезия тілдеріндегі немесе дыбыстарын (глотальді тоқтау) дыбысымен алмастыруы.
The most striking feature of the Marquesan languages is their almost universal replacement of the or of other Polynesian languages by a (glottal stop).
Қамқорлық
Маргарет Муту мен Бен Тейкитуо (2002) Ùа Пу (солтүстік Маркез диалектісі) тілінде иеленудің сипаттамаларын және мысалдарын келтіреді. Осы бөлімдегі барлық мысалдар олардың еңбегінен алынған. Толық ақпарат алу үшін түсіндірмелерге қараңыз. Маркез тілінде иелік есімдік сөз тіркесіне қосылатын препозициялық бөлшектер арқылы белгіленеді. Бұл препозициялық бөлшектер сөз тіркесін тұтастай сөйлемнің немесе мәтіннің басқа бөліктерімен байланыстырады, сондықтан оларды центробегтік бөлшектер деп санауға болады. Иелік, басқа типтегі препозициялық модификациялардан есімдік сөз тіркесі мен етістік сөз тіркесі арасындағы қатынасты емес, екі есімдік сөз тіркесі арасындағы қатынасты көрсететінімен ерекшеленеді. Маркез тілінде иелік белгілеудің төрт түрі бар. Олар: a, o, na және no препозициялары. "a" және "o" препозициялары "of" деп аударылады, ал "na" және "no" препозициялары "жатады", "of" немесе "үшін" деп аударылады.
Margaret Mutu & Ben Teìkitutoua (2002) present descriptions and examples of possession in Ùa Pou (a north Marquesan dialect). All examples in this section are taken from their work. See notes for more information. Possession in Marquesan is marked by prepositional particles affixed to the noun phrase which they modify. These prepositional particles relate the phrase as a whole to other parts of the sentence or discourse and therefore can be considered centrifugal particles. Possession is essentially different from the other types of adposition modification in that it marks a relationship between two noun phrases as opposed to that between the verbal phrase and the noun phrase. There are four possession markers in Marquesan. They are the prepositions: a, o, na and no. Possessive prepositions a and o translate as 'of' while na and no are attributive, possessive prepositions which translate either as 'belong to, of' or 'for'.
a және o иелік етістіктері
Бұл мысалдарда, а және о иелік жалғауларының қолданылуы арқылы екі атау тіркесінің қатынасын көруге болады. Жалғау иеленуші атау тіркесіне қосылады, ол өз кезегінде иеленілген тіркес үстінен билік етеді.
In these examples, the relation of two noun phases with the use of the possessive prepositions a and o can be seen. The preposition is affixed to the possessor noun phrase which in turn dominates the possessed phrase.
na және no атрибутивті, иелік етістік сөздіктері
Бұл мысалдарда есімдік сөз тіркесін құрайтын құрамдас бөліктердің арақатынасын көреміз. Бұл – анықтамалық, алынып тасталатын иелікке берілген мысал.
In these examples, we see the relation of constituents which form a noun phrase. This is an example of attributive, alienable possession.