Кіріспе

Австралияның Сидней қаласындағы Лукас Хайтс орналасқан ядролық реактор MOATA – Австралия Атом Энергиясы Комиссиясының (кейіннен ANSTO) Лукас Хайтс ғылыми-зерттеу орталығында салынған 100 кВт-дық Argonaut класындағы термиялық реактор. MOATA 1961 жылғы 10 сәуірде сағат 5:50-де іске қосылып, 1995 жылғы 31 мамырда жұмысын аяқтады. MOATA реакторы 2009 жылы Австралияда бұрынғысынша қолданылмайтын болып тоқтатылған алғашқы реактор болды.

Өмірбаян

Университеттердегі MOATA оқу реакторының дизайны 1950 жылдардың ортасында АҚШ-тағы Аргонн ұлттық зертханасы әзірлеген Argonaut зерттеу реакторының негізінде жасалған. Моата – аборигендердің атауы, "жайлы от" немесе "от таяғы" деген мағына береді. MOATA-ны Advanced Technology Laboratories жобалап, құрастырды және ол алғаш рет 1961 жылдың 10 сәуірінде іске қосылды. Реактордың мақсаты ғалымдарды даярлау болған, бірақ 1970 жылдардың ортасында оның мүмкіндіктері активациялық талдау және нейтрондық рентгенографияны қамту үшін кеңейтілді. MOATA бастапқыда реакторды басқару және нейтрондық физика салаларында, кейін нейтрондық активациялық талдау, нейтрондық рентгенография, топырақ талдауы және ядролық медицина зерттеулері бойынша оқытуды ұсынды.

Пайдаланудан шығару

Реактор 1995 жылы жабылды, себебі 34 жылдан кейін оның жұмысын экономикалық тұрғыдан жалғастырудың қажеттілігі болмады. Реактор жұмыс істеген кезеңде ядролық отын және баяулатушы жүйелер туралы деректер жинақталды. Реактордың 2009 жылы толық демонтаждалуынан кейін, нысан толығымен қалпына келтірілді. Бұл Австралияда бұрынғысынша тоқтатылған алғашқы реактор болды. 1995 жылы реактордан пайдаланылған отын шығарылды, ал 2006 жылы АҚШ-қа, АҚШ Энергетика министрлігінің шетелдік зерттеу реакторларының жұмсалған ядролық отынын қабылдау бағдарламасы бойынша жіберілді.