Кіріспе

Венгрияда туған израильдік жекпе-жек шебері Имрих "Ими" Лихтенфельд (; Lichtenfeld Imre; 26 мамыр 1910 – 9 қаңтар 1998), сондай-ақ Ими Сде Ор (אימי שדאור) деп те белгілі, венгриялық туған израильдік жекпе-жек шебері болған. Ол Крав-Маганы, израильдік жекпе-жек өнерін жасағандығымен кеңінен танымал.

Ерте өмір

Лихтенфельд 1910 жылғы 26 мамырда Аустро-Мажарстан империясының Будапешт қаласындағы венгр еврей отбасында дүниеге келді. Оның отбасы Прессбургке (қазіргі Братислава) көшті, онда оның әкесі, Самуэль Лихтенфельд, жергілікті полиция күштеріндегі бас инспектор және бұрынғы цирк акробаты болды; ол сол жерде өсті. Лихтенфельд өзін-өзі қорғауды үйреткен әкесіне тиесілі Геркулес гимназиясында жаттықты. Лихтенфельд жас кезінен бастап жүзу, бокс, күрес және гимнастикада табысқа жетті. 1928 жылы ол Словакия жасөспірімдер күресі чемпионатында, ал 1929 жылы жеңіл және орта салмақта ересектер чемпионатында жеңімпаз атанды. Сол жылы ол бокстан ұлттық, гимнастикадан халықаралық чемпионаттарда жеңіске жетті. 1935 жылы Лихтенфельд еврей күрескерлер тобымен бірге Маккабиада ойындарына қатысу үшін Палестинаға барды, бірақ жол жүрісінде жаттығу кезінде алған қабырғасының сынуына байланысты қатыса алмады. Бұл «жаттығу барысында жарақат алмау» деген негізгі қағидаға әкелді. Лихтенфельд Чехословакияға оралып, антисемиттік зорлық-зомбылықтың күшеюіне тап болды. Лихтенфельд өз қауымын қорғау үшін жас еврейлерден топ ұйымдастырды. Көшеде ол қиын тәжірибе жинап, спорттық жекпе-жек пен көшедегі жекпе-жектің арасындағы маңызды айырмашылықты түсінді. Ол өзін-өзі қорғаудың негізгі принципін жасады: «табиғи қозғалыстар мен реакцияларды пайдалану», қорғану үшін, дереу және шешуші қарсы шабуылмен үйлестірілген. Осыдан «бір уақытта қорғаныс және шабуыл» теориясы қалыптасып, «бір уақытта екі қолды пайдаланбау» қағидасы пайда болды. 1940 жылы Лихтенфельд Словакиядағы нацизмнің өрбуінен қашып, Эгей теңізіндегі Додеканез аралдарында кемесі апатқа ұшыраған «Пенчо» Aliyah Bet кемесімен Палестинаға бет бұрды. Ол 1942 жылы Солтүстік Африкада британдықтар бақылауындағы чехословакиялық 11-ші жаяу әскер батальонында қызметтен кейін Палестинаға келді. 1944 жылы Лихтенфельд Хагана жауынгерлерін дене шынықтыру, жүзу, күрес, пышақ қолдану және пышақ шабуылдарына қарсы қорғану сияқты өзінің білімі салаларында жаттықтыра бастады. Осы кезеңде ол Хагана мен Палмақтың (Хагананың соққы күші және Израиль қорғаныс күштерінің арнайы бөлімшелерінің алдағысы) бірнеше элиталық бөлімшелерін, соның ішінде Пал ямды, сондай-ақ полиция қызметкерлерінің топтарын оқытты. 1948 жылы Израиль мемлекеті құрылып, Израиль қорғаныс күштері құрылған кезде Лихтенфельд Израиль қорғаныс күштерінің жауынгерлік дайындық мектебінде дене шынықтыру және Крав-Мага бойынша бас нұсқаушы болды. Ол шамамен 20 жыл IDF-да қызмет етті, осы уақыт ішінде өзін-өзі қорғау және қолма-қол жекпе-жек үшін ерекше әдістемесін дамытып, жетілдірді. Лихтенфельд 1964 жылы Израиль әскерінен зейнеткерлікке шықты. Бұл әдіс шабуылдан аман қалу үшін, ең аз зиянмен, кез келген адамға – еркекке де, әйелге де, ұлға да, қызға да – қажет болуы мүмкін еді. Әдістемесін тарату үшін Лихтенфельд екі оқу орталығын құрды, бірі Тель-Авивте, екіншісі Нетанияда. Ол Крав-Мага оқытушыларын дайындады, олар өзі және Израиль Білім министрлігі аккредиттеді. Ол Нетания Шикун Ватиким зиратында, Ф секциясында жерленген.