Кіріспе

Жерді бөлу – жерді сатуға немесе дамытуға ыңғайлы бөліктерге бөлу, әдетте жоспар арқылы жасалады. Алғашқы тұтас жер учаскесі бөлінгеннен кейін, ол бөліс деп аталады. Бөлістер қарапайым, бір сатушы мен сатып алушыны қамтитын, немесе күрделі, үлкен жерлерді көптеген кішігірім учаскелерге бөлуден тұруы мүмкін. Егер ол тұрғын үй салу үшін болса, онда ол әдетте тұрғын үй бөлісі немесе тұрғын үй құрылысы деп аталады, бірақ кейбір құрылыс салушылар мұндай аумақтарды қауымдастықтар деп те атайды. Бөлістер коммерциялық немесе өнеркәсіптік даму мақсатында да болуы мүмкін, нәтижесі жеке меншік иелеріне тиесілі учаскелері бар сауда орталықтарынан бастап өнеркәсіптік парктеріне дейін әртүрлі болуы мүмкін.

Тарих

АҚШ-та бөлімше құру жиі жаңа құрылған қалашық немесе қаланың құрылуына жасалған алғашқы қадам болды. Қазіргі кездегі бөлімшелер түсінігі 19 ғасырда қалалардың төңіректегі егістік жерлерге кеңеюіне шешім табу үшін кеңінен қолданыла бастаған Лот және Блок жүйесіне негізделген. Бұл әдіс мүлікті анықтау үшін пайдалы болғанымен, кеңейтудің жалпы әсерін және қауымдастықтарды жоспарлауға кешенді көзқарас қажеттігін ескермеді. 1920 жылдары Күлидж әкімшілігі қалалық жоспарлау және аймақтық бөлу жөніндегі консультативтік комитет құрды, ол өз міндетінің бірінші қадамы ретінде 1926 жылы штат заң шығарушы органдары қолдануына болатын стандартты аймақтық бөлуді қамтамасыз ететін заңды жариялады. Содан кейін 1928 жылы Стандартты қала жоспарлауды қамтамасыз ететін заң (SCPEA) жарияланды. SCPEA алты тақырыпты қамтыды: (1) бас жоспарды дайындау және бекітуге бағытталған жоспарлау комиссияларының ұйымдастырылуы және өкілеттігі; (2) бас жоспардың мазмұны; (3) бас көше жоспарына қатысты ережелер; (4) жоспарлау комиссиясының барлық мемлекеттік жақсартуларды мақұлдауына қатысты ережелер; (5) жекеменшік жер бөлуді бақылау; және (6) аймақтық жоспарлау комиссияларын құруға қатысты ережелер.

Біріккен Корольдік пен Ирландия

Ұлыбритания мен Ирландияда субдивизиялар – әдетте, нақты бір тұрғын үй салу түрі үшін бөлінген жер участақтары, олар көбінесе тұрғын үй кешендері деп аталады. Олардың мінезі, тығыздығы және әлеуметтік-экономикалық мәні әртүрлі болуы мүмкін. Олар бір ғасырдан астам уақыттан бері бар, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеңінен таралды, себебі жақсы жағдайлы халық үлкен және кеңірек орналасқан үйлерді қалады, сонымен қатар автомобильдердің пайдалануы артып, қатарластырылған көшелер бұл үшін қолайсыз болды. Субдивизияларды көбінесе жергілікті билік органдары (жақында тұрғын үй кооперативтері) немесе жеке құрылыс салушылар жасаған. Алғашқылары мемлекеттік тұрғын үйлерді салуға бағытталған, нәтижесінде "кеңес үйлері" деп белгілі бір типтегі үйлерден тұратын монотенуралық кешендер пайда болды. Екіншілері орта және тіпті жоғары орта тапқа арналған жоғары сапалы үйлерді білдіруі мүмкін.

Филиппин

Филиппинде субдивизиялар жеке тұрғын үй учаскелеріне бөлінген жерлер болып табылады. Кейбір субдивизиялар эксклюзивті қақпалы қауымдастықтардан тұрса, ал басқалары белгілі бір ауданды көрсететін шекаралар ғана болып табылады. Кейбір субдивизиялар өздік қауіпсіздік қамтамасыз етуі немесе су және қоқыс тастау сияқты қарапайым қызметтер ұсынуы мүмкін. Көптеген субдивизиялар оның тұрғындарынан құралған қауымдастықтармен басқарылады. Филиппинде субдивизиялар «ауылдар» деп те аталады.

Канада

Альбертада жерді бөлу – бір жер учаскесін екі немесе одан көп учаскеге бөлу, олардың әрқайсысына жеке құжат беріледі. Жерді бөлу қолданыстағы учаске шекараларын өзгерту үшін де қолданылады. Ерекше жағдайлар болған жағдайда да, жерді бөлуге қатысты жергілікті муниципалитеттің мақұлдауы мен бекітуі, жер тіркеу кеңсесінде тіркеу және құжаттарды (бос жердегі пәтерлерді қоса алғанда) беру алдында міндетті болып табылады. Бірақ, 1950 жылдың 1 шілдесіне дейін құрылған, төрттен бір бөлігінен асатын жерлер, өзен және көл жағалауларындағы учаскелерге, сондай-ақ кейбір елді мекендерге қатысты ерекшеліктер болуы мүмкін.