Кіріспе

Делавэр шекарасының ерекшелігі

«Кейн» (немесе Делавэр Кейні) – Делавэр, Мэриленд және Пенсильвания штаттарының шекараларында орналасқан 3,29 шаршы километр (1,068 шаршы миль) жер учаскесі. Бұл жерге меншік құқығы 1921 жылға дейін даулы болды; қазір ол Делавэр штатының құрамына кіреді. Бұл учаске пайда болуының басты себебі – 18 ғасырда шекаралар белгіленген кездегі заманауи геодезиялық техниканың жетілмегендігі. Оның солтүстік шекарасын Мейсон-Диксон сызығының шығыс-батыс бөлігінің шығысқа қарай созылған ұзартылған бөлігі, батыс шекарасын Мейсон-Диксон сызығының солтүстік-оңтүстік бөлігі, ал оңтүстік-шығыс шекарасын Нью-Касл қаласының (Делавэр штаты) айналасындағы Он екі мильдік шеңбер құрайды. Бүгінде осы аумақта Делавэр штатының Механиксвилл ауылы орналасқан.

Колонизация және меншік құқығын орнату

1632 жылы Мэриленд провинциясының алғашқы жарғысы Кальверттерге 40-шы параллельге дейін Мэриленд штатының Уоткинс Пойнтінің енінен жоғары орналасқан, қазіргі Делмарва түбегі деп аталатын жерді берді. Олардың аумағында Зваандеел (1631–32) деген шағын голландтық қонысы, сондай-ақ Делавэр шығанағы мен Делавэр өзені бойындағы кейінгі Жаңа Швеция және Жаңа Нидерланд қоныстары болды. Кальверттер бұл қоныстарды таратуды қалағанын жариялағанмен, Корольдік саясатына тигізетін әсеріне байланысты оларға әскери күш қолданбады. 1664 жылы король Чарльз II-нің інісі, Йорк герцогы Джеймс, осы қоныстардағы шетелдік билікті жойды, бірақ осы процесте тақ Нью-Касл маңындағы және Делавэр шығанағындағы жерлерді Мэрилендтен бөліп, жаңа колония ретінде басқаруға шешім қабылдады. 1681 жылы Уильям Пенн Пенсильвания провинциясының жарғысын алды. Бұл жарғы оған Делавэр өзенінің батысында және 40-шы параллельдің солтүстігіндегі жерді берді, бірақ Нью-Каслдан 12 миль (19 км) қашықтықтағы жерлер осы жарғыға кірмеді. Бұл аймақ нашар карталанғанын көрсетеді, себебі Нью-Касл 40-шы параллельдің оңтүстігінде шамамен 25 миль (40 км) қашықтықта орналасқан. Кейін Пенндер Йорк герцогынан Нью-Касл жерін сатып алды, оны Үш төменгі округ деп атады, ол кейін Делавэр колониясы болып танылды. Дегенмен, ол Пенсильваниядан тәуелсіз болып қала берді.

Шекаралық келісім

Осы үш колонияның нақты, тіпті шамамен, шекаралары келесі 80 жыл бойы қызу дау-дамай тудыра берді. Филадельфия мен айналасын қоныстандырғаннан кейін Пенндер оның 40-шы параллельден төмен жатқанын анықтады және Филадельфияның оңтүстігіндегі жерлерге құқық талап етуге тырысты. Кальверттер өздерінің иелігін растауға қабілетсіз болды, оны зерттеу арқылы немесе адал қоныс тебушілерді орналастыру арқылы. 1750 жылдарығы маңызды жетістік – Нью-Каслдың айналасындағы Он екі мильдік шеңберді Делавэрдің солтүстік және батыс шекарасы ретінде анықтау, ал Транспенсулярлық сызықты оның оңтүстік шекарасы ретінде белгілеу болды. Кальверттер мен Пенндер арасында олардың иеліктерінің арасындағы шекара Атлант мұхитынан Чесапик шығанағына дейінгі Транспенсулярлық сызықтан тұрады деген келісімге қол жеткізілді. NOAA деректері бойынша, Middle Point ескерткіші 38° 27′ 35.8698″ N, 75° 41′ 38.4554″ W (NAD27) немесе 38° 27′ 36.29213″ N, 75° 41′ 37.18951″ W (NAD83) координаталарында орналасқан. Ескерткіш АҚШ 50-ші тас жолының жанында, Мэриленд штатының Мардела Спрингс ауданында орналасқан. Он екі мильдік шеңбердің батыс жағына жанасатын және Транспенсулярлық сызықтың ортасына дейін созылатын, ең аз ұзындығы бар сызық сегменті. (Бұл сызық геометриялық тұрғыдан бірегей түрде анықталады.) Солтүстік сызық жанасу нүктесінен Филадельфиядан оңтүстікке қарай 15 миль (24 км) (шамамен 39° 43′ солтүстік ендік) жүретін сызыққа дейін. Аталған 39° 43′ солтүстік ендік параллелі 40-шы параллельге қол жеткізу үшін, сондай-ақ Филадельфияны Пенсильвания құрамына қосу ниетімен жасалған келісімнің нәтижесі болды. Егер Он екі мильдік шеңбердің ішіндегі қандай да бір жер Солтүстік сызықтың батысына түсіп қалса, ол Делавэрдің бөлігі болып қала береді. (Шындығында, осылай болды және бұл шекаралық бөлік Арк сызығы деп аталады.) Мэриленд осы шекаралардың оңтүстігінде немесе батысында орналасады. Пенннің иеліктері олардың солтүстігінде немесе шығысында болады. 39° 43′ солтүстік ендік параллелі Тангенс сызығымен біріксе (егер зерттелген болса), Мейсон-Диксон сызығын құрайды.

Қисаның ашылуы және даудың негізі

Бұл туралы келісімге келген кезде, шекараның соңғы нысаны қатысушы тараптарға белгісіз болды. Көптеген себептердің ішінде, он екі мильдік шеңбердің жанама нүктесі мен Жанама Сызықтың орналасқан жерін анықтаудың қиындығы болды, сол себепті астроном Чарльз Мейсон мен геодезист Джеремая Диксон жалданып алынды. Бұл күрделі шекара Мейсон-Диксон сызығы деп аталды. 39°43′ солтүстік ендік, он екі мильдік шеңбер және Солтүстік Сызық арасында шағын жер тіліме бар екені анықталды. Оның жоғарғы бөлігі шамамен 5 шақырым, ал қабырғасы шамамен 3 шақырымға созылған. Мэриленд енді бұл жер тіліме (Wedge) талап етуге құқығы болмады, себебі ол Мейсон-Диксон сызығының шығысында орналасқан. Пенн Пенсильвания мен Делавэрдің иесі болғандықтан, олар жеке штаттарға айналғанға дейін оның қайсысына тиесілі екенін анықтауға ешқандай себеп болған жоқ. Пенсильвания бұл жер тіліме талап етті, себебі ол он екі мильдік шеңберден тыс және Мейсон-Диксон сызығының Мэриленд жағында болды, демек Мэрилендтің де, Делавэрдің де бөлігі емес. Делавэр бұл жер тіліме талап етті, себебі Пенсильванияның Мэрилендтің солтүстік шекарасынан төменге түсуі көзделмеген (алғашқыда бұл шекара 40° солтүстік ендік бойынша Делавэр өзеніне дейін созылған). Солтүстік Сызық логикалық тұрғыдан Жанама Сызықтың жалғасы болып табылады, демек Мэриленд пен Делавэрді бөліп тұруы керек. Бұл жер тілімі он екі мильдік шеңберден тыс болғанымен, ол 39°43′ солтүстік ендік компромистік сызығының оңтүстігінде болғандықтан, Пенсильванияның бөлігі болмауы керек. Мейсон мен Диксон Мэриленд-Пенсильвания шекарасын өлшеуді Делавэр өзенінде бастады, немесе кем дегенде 39°43′ солтүстік ендік пен өзеннің қиылыс нүктесінің бойлық координаталарын анықтады. Бұл нүкте он екі мильдік шеңбердің ішінде болғанымен, Пенсильванияның батыс шекарасы одан батысқа қарай бес градус бойлықта орналасуы керек еді, ал Мейсон мен Диксон Мэриленд сызығын Пенсильванияның батыс шекарасына дейін зерттеуге тиіс болды.

Қаулы

Қарапайым геометриялық есептеулер бойынша, Клин Делавэр штатының бір бөлігі ретінде көбірек логикалық түрде үйлесімді болды, ол бұл аумаққа билік жүргізді. 1849 жылы АҚШ Армиясының Топографиялық инженерлер корпусының лейтенант-полковнигі Дж. Д. Грэхем Мэриленд штатының солтүстік-шығыс бұрышын және Он екі мильдік шеңберді қайта өлшеді. Бұл өлшеу Пенсильвания штатын мәселеге еске салды және олар Клинге қайтадан талап қойды. Делавэр бұл талапқа назар бөлмеді. 1892 жылы АҚШ Жағалау және Геодезиялық зерттеулер бюросының В. К. Ходжкинс Мэриленд пен Пенсильвания шекарасының шығысқа қарай созылуын белгілеп, "Клиннің жоғарғы сызығын" жасады. 1921 жылы екі штат осы шекарада келісіп, Клинге толық құқықты Делавэрге берді.

Қазіргі кездегі маршруттар

Делавэрдің 273-ші және 896-шы бағыттары Клин аймағынан өтеді. 896-шы бағыт үш мемлекеттік шекараға өте жақыннан өтеді, тіпті Пенсильванияға кірмес бұрын Мэрилендтен өтеді. 896-шы бағыттан бұрылатын Хопкинс жолы Клиннің солтүстік-шығыс бұрышынан өтіп, Делавэрден Пенсильванияға, содан кейін Делавэрге қайта кіреді. Клиннің шығыс жағын шектеген жолдың атауы – Веджвуд жолы. Жүргізушілерге қолайлы болу үшін, бұл тас жол Делавэр, Мэриленд және Пенсильвания штаттарында 896 нөмірін сақтайды.