Кіріспе

R:BASE (немесе RBASE) – 1981 жылы Уэйн Эриксон жасаған, дерлік компьютерлер үшін реляциялық деректер базасы бағдарламасы. Эриксон мен оның інісі Рон Эриксон алғашқы R:Base деректер базасын Эриксон үйде құрастырған Heathkit CPM компьютерінде жазды. 1981 жылдың 13 қарашасында Эриксон мен оның інісі Рон Эриксон деректер базасын сату үшін MicroRim, Inc. компаниясын құрды. (RIM – Реляциялық ақпаратты басқару аббревиатурасы, IPAD жобалық тобымен, Эриксонды қоса алғанда, Boeing Computer Services компаниясында, NASA-ның IPAD жобасының бөлігі ретінде әзірленген, команда мен NASA әріптестері NASA сыйлығын алды, ол NASA-да ғарыш кемесінің жылу қалқаны плиткаларын қадағалау үшін қолданылды). MicroRim шығарған ең алғашқы нұсқасы R:Base 4000 деп аталды және 1983 жылы жарық көрді. Ол Microsoft MS DOS немесе IBM PC DOS (2 немесе одан жоғары нұсқасы) ескі нұсқаларымен жұмыс істеді. Ол кітапша түріндегі нұсқаулықпен және 360 КБ дискетадағы бағдарламамен бірге келді. Жүйе DOS-қа негіделгендіктен, интерфейс DOS сызықтық таңбаларын қоспағанда, толығымен мәтіндік болды. Жеке қаржыландырылып, кейіннен венчурлық қолдау алған MicroRim деректер базасы өнімдері 1980-ші жылдардың ортасында R:Base және Ashton Tate-тің dBASE арасындағы «деректер базасы соғыстары» деп аталған нарықта маңызды үлес иеленді. MicroRim жарнамасының бірінде «R жолы – D қатты жолынан» делінген, бұл dBASE архитектурасының реляциялық еместігіне жасалған сын. MicroRim реляциялық деректер базасы технологиясының әкесі Эдгар Ф. Коддтың қағидаларын сақтап, өзінің кодын әсемдігімен мақтанды. 1980-ші жылдардың ортасында Microsoft-тың өз деректер базасы болмаған кезде, ол R:BASE-ді Еуропада толық бағдарламалық өнімдер жиынтығына ие болу үшін қайта сату лицензиясын алды. 1989 жылға қарай MicroRim өнімі әлемдегі екінші ең көп сатылатын деректер базасы бағдарламалық қамтамасы болды.

1990 жылдар

1998 жылдың маусым айында R:BASE Technologies, Inc. (АҚШ, Пенсильвания штаты, Муррисвилл қаласындағы жеке меншік компания) Abacus Software Group компаниясынан R:BASE өнімдерін сатып алды.

Соңғы жылдары

Кейбір мүмкіндіктерге бағдарламалауды жеңілдетуге арналған қолданбаны әзірлеу шебері, автоматты көп пайдаланушы мүмкіндіктері, толыққанды 4GL бағдарламалау тілі, форма, есеп және жапсырма дизайнерлері, сондай-ақ толық ANSI SQL стандартына сәйкес реляциялық тіл мүмкіндіктері кірді және кіре береді. 2007 жылдың қыркүйегінен бастап R:BASE Windows үшін R:BASE v7.6, DOS үшін R:BASE v7.6 және Windows үшін R:BASE Turbo V8 нұсқаларында қолжетімді болды. 8.0 нұсқасы файлдарды өңдеу үшін кеңейтілген мекенжай басқаруына ие және V7.6 нұсқасы 2 ГБ дейінгі дерекқорымен салыстырғанда 2,3 миллион ТБ дейінгі дерекқорына қолдау көрсете алады. R:Base V7.6 нұсқасынан бері неміс ядросы қолданылып келеді.

R:BASE 4000

Microrim шығарған ең алғашқы нұсқасы R:Base 4000 деп аталды және 1983 жылы шығарылды. Ол Microsoft MS DOS немесе IBM PC DOS (2 немесе одан жоғары нұсқасы) жүйесімен жұмыс істеді. Ол нұсқаулықпен және 360 КБ дискетадағы бағдарламамен бірге келді. DOS жүйесі болғандықтан, интерфейс толығымен мәтіндік болды, DOS жолдарымен салынған таңбалардан басқа. Пайдалы формалар мен есептерді құрудың қарапайымдығына және мүмкіндіктеріне қарамастан, алғашқы R:Base әдеттегі бағдарламалау тіліне ие болмады, керісінше кіріс пен шығысты қабылдау үшін SQL операторларына сүйенді. Бағдарламалау тілінің толық болмауы өнімнің нарықтың кейбір бөліктері тарапынан жақсы қабылдалмауына себеп болды. Бұл dBASE өнімдерінің, олар толыққанды емес, ертедегі қатынастық емес өнімдердің басымдыққа ие болуына көмектескен болуы мүмкін. Өнім тез арада жаңартылды, түпнұсқа SQL тіліне айнымалылар мен әдеттегі бағдарламалау тілі (IF, WHILE және т.б.) қосылды. Жаңарту 1984 жылдың наурыз айында R:Base 4000 Version 1.1 ретінде шығарылды. R:Base компьютер нарығында dBASE-ден кейін DOS базасының екінші ең танымал нұсқасы болды. Бағдарламаның кейбір бөліктері пайдаланушыға R:Base-да "Формалар" деп аталатын экрандарды жобалауға мүмкіндік берді. Сызықтармен салынған таңбалар экрандағы мәтінді топтастыратын түймелерді немесе қораптарды жасауға мүмкіндік берді. "Есептер" деп аталатын жеке құрал баспа түріндегі шығыс форматтарын жобалауға мүмкіндік берді. Есептерді жобалау жүйесі пайдаланушыға деректер базасының есептеріне кіретін өрістерді экраннан анықтауға және өңдеуге мүмкіндік берді. DOS бағдарламаларының әрқайсысының ұқсас принтерлік механизмдер үшін өзінің бірегей принтерлік драйвері болғандықтан, принтерлерді қолдау шектеулі болды. Белгілеу тілі принтерде мүмкіндік болса, курсивті және қалың мәтінді шығаруға мүмкіндік берді. Егер қаласа, есептерді сынау үшін дисплейге немесе тізбектік портына жіберуге болады. Деректер қорының атауы жеті таңбамен шектелген. Нақты деректер үш файлда сақталды. Мысалы, "Сату" деп аталатын деректер қорындағы файлдар SALES1.RBF, SALES2.RBF және SALES3.RBF деректер қорын қамтиды. Формалар мен есептер деректер қорының файлынан тыс файлдарда сақталды. Әдепкі бойынша, бағдарлама ашуға арналған деректер қорының файлына қатысты мәзірмен басталады. Бастау опциясын пайдаланып, R:Base жүйелік құжаттамада "R prompt" деп аталатын командалық қабықтан толықтай орындалуы мүмкін. Бағдарламаның командалық қабығы a, бірақ оны конфигурациялық файлды өңдеу арқылы басқа таңбаларға өзгертуге болады. Мысалы, "Сату" деп аталатын деректер қорында деректер қорына сұраныс жіберу үшін алдымен оны R қабығында ашу керек. SQL стильді сұраныстарды пайдаланып, кестелерден деректерді экранға шығаруға болады. "FNAME LNAME CITY ZIPCODE" өрістерінен алынған деректер бір экранға шығарылады. Бос орынды басу келесі 24 жазбаға өтеді. Сұраныс жарамсыз болса немесе деректер қорының механизмі синтаксисін түсінбесе, кірістіруден кейін көмек жүйесі мәтін шығарады. Бағдарламаның ерекшелігі - ішкі скрипт жүйесімен құрылған скрипттерді орындайтын қосымшаларды құру мүмкіндігі. Скрипттер APP кеңейтімі бар файлдарда сақталды. Жүйе алдымен қалаған мәзір түрін сұрайды (мысалы, төмен түсетін мәзір), содан кейін төмен түсетін мәзір тақырыптарын толтыруды сұрайды. Содан кейін әр мәзір таңдауы үшін орындалатын әрекеттер тізімінен өтесіз. Соңында, қадамдармен орындалған процедуралар деректер базасына жазылып, автоматты түрде құрылған мәзір жүйесінен шақырылуы мүмкін. Пайдаланушының жасалған скриптті өзгертуіне жол бермеу үшін кодталған нұсқасы жасалды. Пайдаланушы конфигурацияны басқару үшін кодталған нұсқаны парольмен қорғай алады. File Gateway деп аталатын құрал Data Interchange Format (DIF), SYLK, Lotus 1 2 3 және dBASE файлдары сияқты дәуірдің жалпы файл форматтарын импорттауға және экспорттауға мүмкіндік берді. R:Base деректер қорын қалпына келтіру үшін арналған Recover деп аталатын тағы бір құрал болды.

R:BASE 5000, R:BASE 2.0

R:Base 4000-дан кейін R:Base 5000 пайда болды, ол мүмкіндіктерін едәуір жақсартты және кеңінен қабылдауға ие болды. R:BASE 2.0 жаңа файл форматын ұсынды және 640К-тан астам жадты пайдалану қабілетін қосты. Intel 80286 процессоры қолдауға алынды. Жүйенің құжаттамасы күрт жақсарды. Бұл нұсқа толық ANSI SQL стандартына сәйкестікке қарай дамуын жалғастырды. Формалар, сценарийлер және есептер деректер базасының файлдарына біріктірілді. Бір деректер базасының барлық ақпараты RB1, RB2 және RB3 кеңейтімдері бар үш файлда сақталды.

R:BASE 4.x

R:Base 4.0 Intel 80386 қолдауын және DOS4GW жад менеджерін енгізді. Ол 3.1 нұсқасында қолданылған форматты алмастыратын жаңа файл пішімін қамтыды. Ескі тұтынушыларды қолдау үшін 4.0 нұсқасы 3.1 нұсқасының көшірмесін, жаңа файл пішімі және 3.1 нұсқасында қолдау көрсетілмейтін 4-тің мүмкіндіктері туралы көптеген ескертулермен бірге ұсынды. Құжаттама 2 ГБ дерек файлдарын қолдайтынын көрсеткенімен, 1 миллионнан астам жазбасы бар кейбір өте үлкен кестелерде деректердің сақталуымен байланысты мәселелер туындады. Бағдарламалық қамтамасыз ету 750-ге дейін кестелерді қабылдауға және ондаған мың жазбасы бар кестелерді оңай өңдеуге арналған. Ол 3.1 нұсқасынан жылдамырақ болды және көптеген пайдаланушылар үшін сенімді әрі тиімді қолданба еді. R:Base 4.5 тағы бір жаңа файл пішімін және сыйымдылықты едәуір арттырды. Microsoft Windows негізделген қолданбалармен деректерді алмасуға мүмкіндік беру үшін DOS негізделген File Gateway бағдарламасын іске қоспай OBDC драйверлері енгізілді. Деректер қорындағы жазбалардың саны "дискідегі орынмен ғана шектелген" делінгенімен, іс жүзінде кейбір пайдаланушылар 1,1 миллионнан астам жазбасы бар деректер қорында проблемаларға тап болды.

Windows үшін бірінші R:BASE

Microrim компаниясы Microsoft Windows жүйесінде пайдалану үшін шығарған алғашқы өнім R:Base for Windows деп аталды. Ол 1994 жылы жарыққа шықты. Бұл нұсқа R:Base 4.5 файлдарымен үйлесімді және ANSI SQL II 1989 деңгейіне толық сәйкес келді. Қолданба ANSI SQL 1992 II деңгейіне ішінара сәйкес келді. Құжаттамадағы скриншоттар Windows 3.1-ге ұқсас көрінеді, бірақ құжаттамада ол Windows 95 немесе OS/2 Warp 3 нұсқасындағы Windows-тың сенімдірек нұсқасында да жұмыс істейтіні айтылған. Бағдарламашыларға әртүрлі іске қосылу уақытын лицензиялау схемалары қолжетімді болды.