Германия-Канада іскері және қылмыскер Карлхайнц Шрайбердің ісі

Кіріспе

Неміс-канадтық кәсіпкер және қылмыскер Карльхайнц Шрайбер (25 наурыз 1934 жылы туған) – неміс және канадалық азамат, өнеркәсіпші, лоббист, қайырымдылық қор жинаушы, қару сатушы және бизнесмен. Ол 1999 жылғы Германиядағы ХДС қайырымдылықтарындағы рөлі туралы хабарларда болды, бұл Германияның бұрынғы канцлері Гельмут Кольдің саяси беделіне нұқсан келтірді және Германияның бұрынғы Федералды қаржы министрі Вольфганг Шойблеге де қатысты. Сондай-ақ ол Канададағы Airbus ісіне де қатысты, ол бұрынғы премьер-министр Браян Малрониге қатысты деген айыптамалармен байланысты болды. Ол 2009 жылдың 2 тамызында Германияға экстрадицияланып, салықтан қашу үшін сотталды.

Ерте өмір және мансап

Шрайбер Тюрингиядағы Петерсдорф қаласында дүниеге келген. Оның отбасы жұмысшы болған және евангелистік лютерандық қауымдастыққа жатқан.

Канададағы рөлі

Шрайбер 1980-ші жылдардың басында Альбертада бай немістер үшін сенімгерлік шоттар құрды; оның қызмет еткен адамдарының арасында Баварияның премьер-министрі болған Франц Йозеф Штраус болды. Штраус 1980 жылдары Airbus Industries компаниясының төрағасы болды және Air Canada компаниясына жаңа ұшақтар үшін 1,8 миллиард канад долларына келісімшарт жасалды. Бұл келісімшарт Boeing компаниясынан (оған дейін Air Canada компаниясының жеткізушісі) бұрын жасалған ұсынысты жеңіп алды, және Штраус 1988 жылы қайтыс болғанға дейін осы жағдайды көрді. National Post газеті 2007 жылдың 11 желтоқсанында 1979 жылы Альбертаның премьер-министрі Питер Логхид Шрайбермен кез келген іскерлік байланысқа бармауды қабылдағанын хабарлады. Ли Ричардсонның сөзіне сүйенсек, ол сол кезде Логхидтің көмекшісі болған, ал кейіннен 2004 жылдан 2012 жылға дейін парламенттің федералды депутаты болды. Шрайбер 1982 жылы Канада азаматтығын алды, бірақ (Батыс) Германия азаматтығын сақтап қалды. Ол Канададағы алғашқы жылдары Калгариде тұрды, бірақ 1980-ші жылдардың басында өзінің негізгі байланыс жұмыстарын Монреальге көшірді. 2007 жылдың 24 наурызында ол Брайан Малруниге көрсетілмеген қызметтер үшін шағымдану үшін Онтарио Жоғарғы сотына сотқа берді. Ол 1993 және 1994 жылдары Малруниге 100 000 доллардан тең үлесте 300 000 доллар ақша төлегенін, Малруни Квебекте жеңіл бронетранспорт құралын шығаратын зауыт салуға көмектесуге келіскенін және Малруни осы келісімді орындамағанын мәлімдеді. 2007 жылдың қазан айында Шрайбер Германияға экстрадициялауға қатысты барлық заңдық шағымдарды таусып, айыптамалар бойынша экстрадициялануға дайын болды. Алайда оның адвокаттары Эдвард Гринспен мен Гэри Боттинг сирек қолданылатын ережеге сүйене отырып, соңғы өтініш жасады, бұл оған тағы бір кешіктіруді берді.

Қоғамдық тексеру

2007 жылдың 31 қазанында CBC телеарнасының "Бесінші билік" шоу-программасы Шрайбер Малроуни жағдайы туралы бір сағаттық бағдарламаны көрсетті. Бағдарламаның аты: Брайан Малроуни: рұқсатсыз тарау. Сол күні Globe and Mail Karlheinz Schreiber мен Брайан Малроуни арасындағы қарым-қатынас туралы мақала жариялады; бұл оқиғалар алғаш рет Брайан Малроунидің Канад кірістеріне Карлхейнз Шрайберден ақша конверттерін алғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң ерікті түрде жария еткенін көрсетті. Globe and Mail және CBC журналистері Грег МакАртур мен Харви Кашор бірлесіп зерттеулер жүргізді, әр ұйым өздерінің оқиғаларына редакциялық бақылау жасады. Содан кейін 2007 жылдың 5 қарашасында Шрайбер өзінің адвокаты Ричард Анканың көмегімен Онтарионың Жоғарғы сотына март айында Брайан Малроуниге қарсы жазылған ісіне байланысты антпен берілген мәлімдеме берді; онда Малроуниге қарсы бірнеше жарылғыш айыптар жазылған. Шрайбердің мәлімдемесінің бірі - ол Малроунимен кездесіп, 1993 жылы маусымда сол кездегі премьер-министр орнынан түсуіне бірнеше күн қалғанда, оның ісін талқылаған. Шрайбер сондай-ақ, ол қазіргі премьер-министр Стивен Харперге оның экстрадициялау жағдайы туралы хат жазғанын және 2006 жылы Малрони Харпермен кездескенде, Малрониден осы мәселе бойынша Харпермен араласқандығын сұрағанын мәлімдеді. 9 қарашада The Globe and Mail газетінің жариялауы премьер-министр Стивен Харперді алдағы күндері Шрайбердің мәлімдемесін тексеру үшін арнайы тәуелсіз кеңесші тағайындайтынын жариялауға мәжбүр етті; Малрони толық ынтымақтастық жасамақ деп уәде берді. Харпер сонымен қатар консервативті партияның федералды мүшелерінің тергеу процесінде Мулронимен ешқандай байланысы жоқ екенін мәлімдеді және Шрайбермен жеке қарым-қатынасын жоққа шығарды. 2007 жылдың 9 қарашасында премьер-министрдің кеңсесінде Мулроунидің Шрайбермен кездесуін көрсететін үлкен бірінші беттік суретті жариялаған "Глоб энд Мейл" газеті (Мулроунидің екі аға қызметкерімен бірге) 10 қарашада кең көлемде жариялауын жалғастырды, ал басқа да канадалық БАҚ-тар бұл оқиғаны жариялады. 2007 жылдың 13 қарашасында Мулроуни қоғамдық тергеуді сұрағаннан кейін премьер-министр Харпер толық қоғамдық тергеу жүргізілетінін жариялады. 2007 жылдың 14 қарашасында CBC туралы баяндама жарияланды. Ол сарапшылардың пікірін келтіріп, Шрайберді Германияға экстрадициялауды қоғамдық тергеудің уақытымен кейінге қалдыруға болады деп мәлімдеді. Сол күні премьер-министр Харпер Ватерлоо университетінің президенті Дэвид Ллойд Джонстонның қоғамдық тергеудің шарттарын белгілейтінін және 2008 жылдың 11 қаңтарына дейін премьер-министрге есеп беретінін мәлімдеді. 14 қарашада Канаданың Корольдік атлы полициясы осы мәселелерді қайта қарастыра бастайтынын мәлімдеді; RCMP бастапқыда 1980-ші жылдардың соңында жағдайды зерттеді. 2007 жылдың 15 қарашасында Шрайбер өзінің экстрадициясын жоғалтты. Корольдік адвокаттар Әділет министрі Роб Николсон Шрайберді Германияға экстрадициялау үшін кем дегенде 15 күн күтетінін айтты. Алайда, Шрайбер егер ол ұстап берілсе, тергеумен ынтымақтаспайтынын уәде етті. Қоғамдық қауіпсіздік министрі Стоквелл Дей 16 қарашада Шрайбер тергеумен кез келген жағдайда ынтымақтасуы керектігін мәлімдеді, ал Бавария прокурорлары Канада үкіметінің Шрайберді экстрадициялау туралы шешімдерін орындайтынын мәлімдеді. 2007 жылдың 21 қарашасында "Глоб энд Мейл" газеті Мулроунидің өкілі Люк Лавои 1993 жылдың тамызында, ол әлі де Канаданың Қоғамдар палатасының мүшесі болған кезде, Шрайберден алғашқы 100 000 доллар ақшалай төлемді қабылдаған кезде, Мулроунидің банкрот болғанын мәлімдеді. 2007 жылдың 21 қарашасында түрлі канадалық телеарналардың сұхбатында Schreiber "түн ортасында" Торонто аралы әуежайынан АҚШ арқылы Германияға жасырын рейстер кезінде ұстап берілуі мүмкін екенін және Канаданың Жоғарғы соты Schreiber-дің соңғы шағымын тыңдамайтынын жариялағаннан кейін бірнеше сағат ішінде бұл орын алуы мүмкін екенін болжады.

On 31 October 2007, the CBC Television show The Fifth Estate broadcast a one hour program on the Schreiber – Mulroney situation. The program was titled Brian Mulroney: The Unauthorized Chapter. The same day the Globe and Mail published a feature article on the relationship between Karlheinz Schreiber and Brian Mulroney; the stories revealed, for the first time, that Brian Mulroney had made a voluntary disclosure to Revenue Canada years after he had received envelopes of cash from Karlheinz Schreiber. The Globe and Mail and CBC reporters, Greg McArthur and Harvey Cashore, had teamed up to conduct research together, each organization maintaining editorial control over their own stories. Then, in the week of 5 November 2007, Schreiber, assisted by his lawyer Richard Anka, filed an affidavit in Ontario Superior Court, related to his suit against Brian Mulroney filed in March; it contained several explosive allegations against Mulroney. Among Schreiber's claims was that he had met with Mulroney to discuss business a few days before the then prime minister stepped down in June 1993, contradicting Mulroney's claim made during his libel suit. Schreiber also claimed that he had written a letter to current Prime Minister Stephen Harper on his extradition situation, and that he had asked Mulroney to intercede with Harper on this matter when Mulroney met with Harper in 2006. Coverage by The Globe and Mail newspaper on 9 November led Prime Minister Stephen Harper to announce later that day that he would name a special independent adviser in the days ahead, to investigate Schreiber's statements; Mulroney promised his full cooperation. Harper also announced that federal Conservative caucus members were to have nothing to do with Mulroney while the investigative process unfolded, and denied any personal dealings with Schreiber. The Globe and Mail, which had published a large front page picture on 9 November 2007 showing Mulroney meeting with Schreiber in the prime minister's office (accompanied by two of Mulroney's senior staff members), continued its extensive coverage on 10 November, and other Canadian media outlets also took up the story. On 13 November 2007, after Mulroney requested a public inquiry, Prime Minister Harper announced that a full public inquiry would take place. The day after, on 14 November 2007, a report on CBC. ca quoted expert opinion saying that Schreiber's potential extradition to Germany could be delayed further by the timing of the public inquiry. On the same day, Prime Minister Harper announced that David Lloyd Johnston, president of the University of Waterloo, would set the terms of the public inquiry, and would report to the Prime Minister by 11 January 2008. Also on 14 November, the Royal Canadian Mounted Police announced that they would begin a review of these matters; the RCMP had originally investigated the situation starting in the late 1980s. On 15 November 2007, Schreiber lost his extradition appeal. Crown lawyers said that Justice Minister Rob Nicholson would wait at least 15 days before extraditing Schreiber to Germany. However, Schreiber has vowed that he would not cooperate with the public inquiry if he was extradited. Minister of Public Safety Stockwell Day stated on 16 November that Schreiber would have to cooperate with the inquiry, regardless of circumstances, and Bavarian prosecutors stated they would abide by the Canadian government's decisions on Schreiber's extradition. On 21 November 2007, The Globe and Mail reported that Mulroney spokesman Luc Lavoie stated Mulroney was broke in late August 1993, when he accepted the first $100,000 cash payment from Schreiber, while still a member of the House of Commons of Canada. On 21 November 2007, legal pundits interviewed on various Canadian network television news channels speculated that Schreiber would most likely be extradited during a clandestine "middle of the night" series of flights from Toronto Island Airport, through the United States, and on to Germany, and that it would most likely happen within hours of a Supreme Court of Canada announcement that it will not hear Schreiber's final appeal.

Коммуналдық этика комитеті Шрайберді шақырады

2007 жылдың 21 қарашасында ctv.ca сайтында жарияланған хабарламаға сәйкес, Канада Парламентінің Ақпаратқа қол жеткізу, жеке өмірге қатысты мәселелер және этика тұрақты комитеті Шрайбердің куәлігін мүмкіндігінше ертерек, тіпті экстрадицияға жіберуге дейін тыңдау үшін келісімге келді. Парламенттік комитеттердегідей, азшылық үкімет билікте болғанда оппозициялық партия мүшелерінің саны үкіметтік партия мүшелерінен көп болды. Ең бастысы, комитет оппозициялық мүше Пол Сабоны төраға етіп сайлаған еді. 2007 жылдың 23 қарашасында The Globe and Mail газеті Парламент этика комитетінің 27 және 29 қарашада Шрайберді куәлікке шақыруды жоспарлап отырғанын хабарлады. Осы үшін Шрайберді Торонто түрмесінен босатып, Канаданың астанасы Оттава қаласына, Онтарио штатына жеткізу қажет еді. Бірақ үкімет оны босатуға рұқсат бермеді. Шрайбер куәлік берсе, кепілдікке шығуын, түрмедегі киім емес, бизнес костюмі киюін және Оттавадағы үйінде сақталған құжаттарын зерттеу үшін уақыт беруін қалады. Сондай-ақ, Германия үкіметі швейцариялық банк шоттарынан ақпаратты швейцариялық билік арқылы, тиісті рәсімдерді сақтамай-ақ алған болуы мүмкін екенін және оны экстрадицияға қарсы шағымдану үшін пайдалануды жоспарлап отырғанын айтты. Брайан Малруни Шрайбердің куәлігінен кейін келесі аптада этика комитетінің алдында сөйлеуге ниеттенген. 2007 жылдың 26 қарашасында Canadian Press ақпарат агенттігі Democracy Watch ұйымының басшысы Дафф Конахердің премьер-министр Стивен Харпер мен әділет министрі Роб Николсонның Мулроуни-Шрайбер мәселесінде мүдделер қақтығысында екенін және Федералды этика комиссары Мэри Доусоннан тергеу сұрағанын мәлімдеді. Сол күні, 26 қарашада, Шрайбер этика комитетінің төрағасы, либерал Пол Сабодан Парламент этика комитетінің алдында куәлік беруге шақыру алды. Бірақ Шрайбер Торонтодағы провинциялық түрмеде ұсталып, 1 желтоқсанда экстрадициялануы мүмкін еді. Оттаваға шақыру қағазы оны түрмеден босатуға жеткіліксіз болды. Парламентте Сабо әділет министрі Роб Николсонға Шрайбер провинциялық түрмеде болғанымен, федералды ордер бойынша ұсталғанын еске салды. Сабо Николсоннан оны Парламент комитетінің алдына әкелуін талап етті. Николсон бұл мәселеге қатысты өкілеттігі жоқ екенін мәлімдеді. Кейін, 28 қарашада Парламенттің заң кеңесшісі Роб Уолш Николсонның пікірімен келіспейтінін айтып, "Министрдің ойынша, бұл процесті жеңілдетуге болады" деді (The National Post, 28 қараша 2007 жыл). Бұл жағдай Жаңа демократиялық партияның депутаты, Парламент этика комитетінің мүшесі Пэт Мартиннің сол күні комитеттен Парламент спикеріне "Спикердің ордерін" беруді сұрауына себеп болды. Бұл құрал 1913 жылдан бері Канадада қолданылмаған еді. Мақсаты – Шрайберді Торонто түрмесінен босату. Комитет Мартиннің ұсынысын партиялық бағытта дауыс беру арқылы қабылдады, консерваторлар қарсы болды, ал қалған партиялар қолдады. Келесі күні, 27 қарашада Парламент спикері Питер Милликен Шрайберді Оттаваға жеткізу үшін спикердің ордерін дереу шығаратынын мәлімдеді, осылайша ол Парламент этика комитетінің алдында мүмкіндігінше ертерек куәлік бере алады. Сол күні Парламент спикердің ордерін бірауыздан мақұлдады, осылайша Шрайберге 29 қарашада Парламент этика комитетінің алдында сөйлеуге рұқсат берілді. 27 қарашада CBC телеарнасы Германиядағы шарада түсірілген 1991 жылғы суретті көрсетті, онда Шрайбер мен оның әйелі Мулроуни мен оның әйелі бірге бейнеленген. Бұл Мулроунидің Канада премьер-министрі ретіндегі екінші мерзімінде болған. CBC телеарнасына берген сұхбатында, Канадада ешқандай қылмыс жасағаны үшін айыпталмаған немесе сотталмаған Шрайбер бұл мәселені "Канада тарихындағы ең ірі саяси әділетсіздік скандалы" деп атады. 30 қарашада Онтарионың Жоғарғы соты Шрайбердің Германияға экстрадициялауды одан әрі кешіктіру туралы апелляциясын қарауға дайындалды, бұл келесі күні, 1 желтоқсанда орын алуы мүмкін еді.

On 21 November 2007, the website ctv. ca reported that the House of Commons of Canada Standing Committee on Access to Information, Privacy and Ethics had struck a deal to hear testimony from Schreiber as soon as possible, possibly in advance of any possible extradition. As would be the case on any Parliamentary Committee when a minority government is in power, Opposition party members outnumbered the governing party members on this committee; perhaps more important, this committee had elected an opposition member, Paul Szabo, as its chairperson. On 23 November 2007, The Globe and Mail reported that the Commons Ethics Committee wanted to summon Schreiber to testify before it on 27 and 29 November. For this to occur, Schreiber would have to be released from jail in Toronto and travel to Ottawa, Ontario, Canada's capital. The government refused to permit the release. Schreiber stated that if he testified, he wanted bail, to wear a business suit and not his prison jumpsuit, and would like time to study his files which were stored at his house in Ottawa. Schreiber had also stated that the German government may have obtained information from his Swiss bank accounts through Swiss authorities, without following proper procedures, and planned to use this as grounds for appealing his extradition. The plan was that Brian Mulroney would then appear before the Ethics Committee in the week following Schreiber's testimony. On 26 November 2007, Canadian Press reported that Democracy Watch head Duff Conacher claimed that Prime Minister Stephen Harper and Justice Minister Rob Nicholson are in a conflict of interest position with respect to the Mulroney Schreiber matters, and had asked the Federal Ethics Commissioner Mary Dawson to investigate. That day, 26 November, Schreiber received a hand delivered summons from the chair of the Ethics Committee, Paul Szabo, a Liberal, to appear before the Commons Ethics Committee. The problem was that Schreiber was being held in a provincial jail in Toronto awaiting extradition which could take place as soon as 1 December. That he had a summons to appear in Ottawa was not going to be sufficient to get him released from the jail. In the House of Commons, Szabo reminded Minister of Justice Rob Nicholson that although Schreiber was in a provincial jail, he was held there under a federal warrant. Szabo demanded that Minister Nicholson bring him before the Committee in the Commons. Nicholson claimed that he had no jurisdiction in the matter. Later, on 28 November, House of Commons legal counsel Rob Walsh expressed his disagreement with Nicholson's opinion, stating "the Minister could facilitate this process in my view." (The National Post, 28 November 2007). This situation caused New Democratic Party MP Pat Martin, a member of the Commons Ethics Committee, to move later that afternoon that the Committee ask the Speaker of the House of Commons to issue a "Speaker's Warrant", an instrument which had not been used in Canada since 1913, so that Schreiber could be released from the Toronto jail where he was being held. The Committee passed Martin's motion, voting strictly along party lines, with the Conservatives opposed and the other parties in favour. The next day, 27 November, Commons Speaker Peter Milliken stated that he would immediately issue a Speaker's Warrant to have Schreiber brought to Ottawa so he could testify before the Commons Ethics Committee as soon as possible. Later that day, the Commons voice voted unanimously to approve the Speaker's Warrant, thus permitting Schreiber to appear before the Commons Ethics Committee on 29 November. On 27 November, CBC Television broadcast a 1991 picture of Schreiber and his wife together with Mulroney and his wife, at an event in Germany; this was during Mulroney's second term as Canadian prime minister. In an interview with CBC, Schreiber, who has not been charged with or convicted of any crime in Canada, said that the matter is "the biggest political justice scandal in Canadian history." On 30 November, Ontario Superior Court was set to hear an appeal from Schreiber on further delaying his extradition to Germany, which could have taken place as soon as the following day, 1 December.

Этика комитетінің алдында, экстрадиция кейінге қалдырылды

2007 жылдың 28 қарашасында Шрайбер Торонтодан Оттаваға жеткізілді, онда ол түнді Оттаваның Карлтон қамауда ұстау орталығында өткізді. Келесі күні таңертең, 29 қарашада, ол Палатаға келді, онда оған жеке пайдалануға бөлме берілді және оның құжаттарын қарауға (ол Оттавадағы үйінен ала алды), Этика комитетінің алдындағы куәлігінен бұрын. Шрайбердің куәлік беруі 29 қарашада, 4 желтоқсанда және 6 желтоқсанда жоспарланған еді; оның Германияға экстрадициясы кейінге қалдырылды. Брайан Малроуни кейіннен Комитет алдында куәлік береді. Этика комитетінің отырысының ресми атауы: "Мулрони Airbus келісімінің зерттелуі". 29 қарашада этика комитетінің алдындағы алғашқы күні куәлік берген Шрайбер анты бойынша депутаттардың бірнеше сұрағына жауап берді, бірақ басқаларына жауап беруді кейінге қалдырды, оған өзінің файлдарын зерттеуге көбірек уақыт қажет екенін айтты. 29 қарашада The Globe and Mail 2006 жылы Шрайбердің Мулрониге жіберген хаттың мәтінін жариялады. Шрайбердің экстрадиция мәселелеріне көмек сұралды; Шрайбер бұл хатты жазуға Мулрони үкіметіндегі бұрынғы министр Эльмер МакКей көмектескенін мәлімдеді. Элмер Маккей 1983 жылы Орталық Новадағы Нова Скотияның палатасынан кетіп қалды, сондықтан Малрони, ол жай ғана прогрессивті консервативті көшбасшы болды, бірақ палатаның мүшесі болмады, парламенттің ресми қабылдауына ие болу үшін атпен жүгіру керек еді. 1983 жылдың тамызында Малрони қосымша сайлауда жеңіске жетті. Эльмер Маккей 1984 жылы Мулрони көпшілік жеңісімен парламентке қайта сайланды және министрлікте солиситор-генерал, ұлттық кіріс және мемлекеттік жұмыстар министрі, сондай-ақ Атлантика Канадасының мүмкіндіктер агенттігін басқарды. Эльмер Маккей 1993 жылы Парламентке кеткеннен кейін Шрайбердің компанияларында жұмыс істеді. Шрайбер 1992 жылы Германиядағы Thyssen AG-де жұмыс істеуге Эльмер Маккейдің ұлы Питер Маккейді жалдаған; План Петера Маккейді жеңілдетілген бронетранспорт құралдарын өндіруге арналған болашақ Thyssen зауытының басшысы ретінде оқыту еді, ол бастапқыда үкіметтік мақұлдау алды, бірақ ешқашан салынбады. Питер Маккей қазір Канаданың қорғаныс министрі болып отыр. 29 қарашада Commons этика комитетінің алдындағы куәлікте Шрайбер бұл жағдайды одан әрі түсіндірді. 30 қарашада Шрайбердің адвокаты Эдвард Гринспен Шрайберді Германияға экстрадициялауды тоқтату үшін Онтарионың Жоғарғы сотына шағымданады; бұл кейін Шрайберге Commons этика комитеті алдында көрінуіне мүмкіндік беру үшін белгісіз мерзімге кейінге қалдырылды. Гринспан Канаданың Жоғарғы сотына шағымдануды жоспарлады. Шрайбер Оттавадағы тұтқындау орталығында қамауда болды, оның Оттавадағы үйінде сақталған файлдарына қолжетімділігі шектеулі болды; оның адвокаты Эдвард Гринспан бұл жағдай Шрайберге этика комитеті алдындағы кездесулеріне дұрыс дайындалуды қиындатты деп мәлімдеді, ол депутаттардың сұрақтарына жарым-жартылай жауаптарын түсіндірді. Гринспен Шрайберді мүмкіндігінше тезірек кепілдікке шығаруды мақсат еткенін мәлімдеді. 2007 жылдың 4 желтоқсанында адвокат Ричард Аугердің атынан Шрайберге 1,3 миллион доллар төлеген кезде кепілдік берілді. Ол Оттавадағы үйінде тұрып, Commons Ethics Committee алдында куәлік берді. Екінші күні, 4 желтоқсанда, Шрайбер Этика комитетінің алдындағы куәлік беруінде 1993 жылдан 1994 жылға дейін Малрониге төлеген 300 000 доллар Airbus-қа қатысы жоқ екенін және Малрони премьер-министр болған кезде екі адамның арасында болған кез-келген істі қамтымағанын мәлімдеді. Шрайбер өзінің Малроуни мен Харпермен хат алмасуының бірнеше файлдарын Комитет мүшелерінің зерттеуіне ұсынды, осылайша олар болашақ сұрақтарды жақсырақ дайындауға мүмкіндік алды. Шрайбер өзінің ағасы Роберт Шарест арқылы Жан Шаресттің 1993 жылғы сәтті болмаған ПК-ның көшбасшылық науқанына ақшалай түрде $ 30,000 бергенін мәлімдеді; бұл сол кезде заңды болды. Квебек провинциясының либералды премьері Шарест бұл сома 10 000 доллар болғанын айтты; 1999 жылы Стиви Камерон мен Харви Кэшордың "Соңғы досым" кітабында берілген сыйлық сомасы 13 000 доллар болды. Шрайбер сондай-ақ, Комитеттен өзін қорлаған жағдай үшін кешірім сұрады, ол Палатадан шығарып жатқанда, оның шымдары құлап кетті, ол бүкіл әлемде фильмге түсіріліп, теледидардан көрсетілді (оның белбеуі алып тасталды, соңынан еріп келген тұтқындармен стандартты рәсім ретінде). 6 желтоқсанда Шрайбер этика комитетінің алдында үшінші рет болды. Ол 1993 және 1994 жылдары Малрониге үш рет қолма-қол ақшалай төленген 300 000 доллар Швейцария �...

On 28 November 2007, Schreiber was transported from Toronto to Ottawa, where he spent the night in the Ottawa Carleton Detention Centre. The next morning, 29 November, he arrived at the House of Commons, where he was given a room for personal use, and to review his documents (which he was able to retrieve from his Ottawa home), prior to his testimony before the Ethics Committee. Schreiber was then scheduled to testify on 29 November 4 December, and 6 December; his extradition to Germany has been postponed. Brian Mulroney will testify later before the Committee. The formal title for the Ethics Committee's proceedings was: "Study of the Mulroney Airbus Settlement". In his first day testimony before the Ethics Committee on 29 November, Schreiber, placed under oath, answered a few questions from MPs, but deferred the answers to most others, replying that he needed more time to study his files. On 29 November, The Globe and Mail published the text of the 2006 Schreiber letter to Mulroney requesting help with Schreiber's extradition problems; Schreiber claimed that he had been assisted in the composition of this letter by Elmer MacKay, a former Cabinet minister in the Mulroney government. Elmer MacKay had stepped down from his Nova Scotia Commons seat in Central Nova in 1983, so that Mulroney, who had just become Progressive Conservative leader without being a member of the House of Commons, would have a riding to run in, to gain formal admission to Parliament. Mulroney did win the by election in August 1983. Elmer MacKay was then re elected to Parliament in the 1984 Mulroney majority victory, and served in Cabinet as Solicitor General, Minister of National Revenue, and Minister of Public Works, as well as heading the Atlantic Canada Opportunity Agency. Elmer MacKay had also later worked for Schreiber's companies, after leaving Parliament in 1993. Schreiber had hired Elmer MacKay's son Peter MacKay to work for him at Thyssen AG in Germany in 1992; the plan was to train Peter MacKay as the head of the prospective Thyssen plant to manufacture light armoured vehicles, which had gained initial government approval, but was never built. Peter MacKay is now the Canadian Minister of Defence. In his testimony before the Commons Ethics Committee on 29 November, Schreiber further elaborated on this situation. On 30 November, Schreiber's lawyer Edward Greenspan was successful in an appeal to the Ontario Superior Court for a stay in Schreiber's extradition to Germany; this was then delayed indefinitely, to allow Schreiber to appear before the Commons Ethics Committee. Greenspan planned a further appeal to the Supreme Court of Canada. Schreiber remained under confinement at the Ottawa Detention Centre, with limited access to his files stored in his Ottawa home; his lawyer Edward Greenspan claimed this situation made it difficult for Schreiber to prepare properly for his appearances before the Ethics Committee, explaining his partial answers to questions from MPs. Greenspan stated he aimed to achieve bail for Schreiber as soon as possible. On 4 December 2007, represented by lawyer Richard Auger, Schreiber was granted bail when he posted $1.3 million. He was allowed to live in his Ottawa home while testifying before the Commons Ethics Committee. In his second day of testimony before the Ethics Committee, on 4 December, Schreiber stated that the $300,000 which he paid Mulroney from 1993 to 1994 did not involve Airbus, nor did it involve any business which may have occurred between the two men while Mulroney was prime minister. Schreiber provided several files of his correspondence with Mulroney and Harper, for the Committee members to study, so that they could better prepare future questions. Schreiber stated that he had donated $30,000 in cash to the unsuccessful 1993 PC leadership campaign of Jean Charest through his brother Robert Charest; this was legal at that time. Charest, now the Liberal premier of the province of Quebec, stated that the amount had been $10,000; in the 1999 book The Last Amigo, by Stevie Cameron and Harvey Cashore, the donation amount quoted was $13,000. Schreiber also received an apology from the Committee for the degrading treatment he had suffered, when his pants fell down while he was being escorted from the Commons, which had been filmed and shown on television around the world (his belt had been taken from him, as standard procedure with escorted prisoners). On 6 December, Schreiber made his third appearance before the Ethics Committee. He stated that the $300,000, paid in three cash payments to Mulroney in 1993 and 1994, came from a Swiss Bank account, where he had deposited the 'success fees' which Schreiber had earned in commissions for his work as a lobbyist, from successful contracts with Airbus, MBB, and Thyssen in the late 1980s and early 1990s. Airbus and MBB had concluded very large contracts, for airplanes and helicopters respectively, with the Canadian government while Mulroney was prime minister from 1984 to 1993, while Thyssen's project, a new factory to manufacture light armoured vehicles, the Bear Head project, received initial government approval, but was never built. Schreiber also stated that Mulroney may have also received Airbus money which Schreiber paid to the lobbying firm Government Consultants International, through GCI personnel. Three of the four GCI principal partners at that time – Frank Moores, Gary Ouellet, and Gerald Doucet—had close ties to the PC Party and to Mulroney himself. GCI went out of business in 1994, a year after Mulroney stepped down as prime minister. Schreiber appeared again before the inquiry with new lawyer Marc Lalonde in November 2008. Subsequent to the Ethics Committee proceedings, a further public enquiry by the Oliphant Commission began in April 2009. The Commission's hearings phase ended in the last week of July. Schreiber's bail order included a condition that he should report to the Toronto Detention Centre within 48 hours of the Minister ordering final surrender. This would normally allow his lawyers ample time to apply to a court for a further extension. However, at 5 p. m. on the Friday before the August long weekend, the Royal Canadian Mounted Police (RCMP) served Schreiber at his Ottawa home with a summons requiring that he give himself up to Toronto Detention Centre by 5 p. m. the following Sunday. His lawyer Gary Botting, was in Ottawa with Schreiber trying to arrange for a hearing the following week in the Federal Court of Canada in Ottawa to challenge the constitutionality of the Canada Germany Extradition Treaty, which has never been ratified by Parliament. Botting immediately flew from Ottawa to Toronto and with Greenspan was able to arrange an emergency hearing before an Ontario Superior Court judge in Toronto, to pursue yet another legal loophole: Schreiber was required to report to the Toronto Detention Centre within 48 hours, and as long as he did so, the RCMP did not have a court order to take Schreiber anywhere else. In those circumstances, the prison warden had the final say over whether Schreiber should be released to the custody of the RCMP. Meanwhile, the judge refused a request for an adjournment until after the long weekend. In light of her ruling, the acting warden of Toronto Detention Centre declined to exercise his prerogative to detain Schreiber in custody until after the civic holiday, and on the doorstep of the jail handed custody directly over to the RCMP as soon as Schreiber gave himself up just before the 5 p. m. deadline. The RCMP in turn escorted Schreiber to Toronto's Pearson International Airport, and thence to Germany via Lufthansa. Less than three hours after the court denied him an adjournment so that the Court of Appeal could hear further argument, Schreiber was declared "surrendered to Germany," and the decade long saga came to an end.

Батыс Германияның қаржысы Кларктың құлауын қаржыландырған

Шрайбер 11 желтоқсанда төртінші рет этика комитетінің алдында болды. Ол Батыс Германиядан келген қаржының Джо Кларкты 1983 жылы Винипегте Прогрессивті консервативті партияның басшысы ретінде қууға қаржылай көмегін көрсеткенін айтты; Кларк жетекшілік конвенциясын шақырды, ол бес айдан кейін Брайн Малроунидің жеңіске жетуіне әкелді. Шрайбер өзінің 25 000 доллар қаржысын өзі қосқанын, ал Airbus компаниясының төрағасы және Баварияның бұрынғы премьер-министрі Франц Йозеф Штраустың да осындай сомаға қосқанын айтты. Шрайбер сондай-ақ Штраустың саяси партиясы, Христиан-әлеуметтік одақ, едәуір қаражат берген болуы мүмкін деген болжам айтты. 1983 жылдан бастап австриялық-канадтық бизнесмен және кәсіпкер Уолтер Вольфтың осы жобаға 25 000 доллар үлес қосқаны белгілі болды. Мулроуни бұл мойындаудан кейін Уолфтан тез алыстап кетті. Бұл ақшалар Кларкка қарсы дауыс берген Малрониді жақтаған көптеген делегаттарды тасымалдау және орналастыру үшін пайдаланылды. Бұл сайлауларда Пьер Трюдо бастаған билік басындағы либералдарға қарағанда үлкен басымдыққа қарамастан, оған көшбасшы ретінде жалғастыру үшін жеткілікті қолдауды жоққа шығарды. 1984 жылы Монреальде бірнеше рет ұрылар қаза тапты, олар Уолтер Вольф, В. Дэвид Ангус, Роджер Нантель, Родриг Пажо және басқалардың үйлері мен кеңселерінде сақталған Малрони лагеріне қаржылай жарналар туралы файлдарды нысанаға алды. Полиция тергеу жүргізгеніне қарамастан, ұрлықтардың ешқайсысы шешілген жоқ. Globe and Mail 12 желтоқсанда Штраустың ақшасы 1980 жылдардың басында Ньюфаундлендтегі кейбір оқшауланған ауылдық жерлерді сатып алу арқылы бірнеше жүз мың доллар көлемінде Моореске қаржылай көмек көрсеткенін хабарлады. 11 желтоқсанда Этика комитетінің алдындағы куәлігінен кейін Шрайберді Питер Мансбридж сұхбатқа алды, ол CBC телеарнасының Ұлттық жаңалықтарының жүргізушісі. Шрайбер Мансбриджке Франц Йозеф Штраустың дүние жүзінде консервативті бағытты үкіметтерді сайлауға көмектесу саясаты бар екенін, олардың кампанияларын қаржыландыру арқылы және Канаданың жағдайы тек бір мысал екенін айтты. Шрайбер сондай-ақ Мансбриджге 1993-1994 жылдар аралығында Шрайберден алған 300 000 доллар ақшаның Тиссен шотынан келгенін білетінін және 1993 жылдың маусым айында премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін Малрони Тиссеннің атынан Bear Head жобасын дамыту үшін лоббилік әрекет жасағанын айтты. Мулроуни сол кезде Шрайберге 1988 жылы үш министрден, сондай-ақ Новая Шотландия үкіметінен алғашқы кабинет мақұлдауын алған Bear Head жобасы 1990 жылы тоқтатылғанын айтпаған. Шрайбер 1993 жылы наурыз айында премьер-министрдің резиденциясында, 24 Сассекс драйвте Малроунимен және министрлер кабинеті Елмер Маккеймен Bear Head жобасын талқылау үшін кездескенін айтты. Бұл Мулронидің 1996 жылы жала жабу туралы сот барысында берген анты бойынша Шрайбермен ешқандай байланысы жоқ деген сөзіне қайшы келеді. Шрайбердің айтуынша, ол кезде Малронимен жасалған 300 000 долларлық келісімге қолхат немесе шот-фактура берілмеген. Арнайы кеңесші Дэвид Ллойд Джонстон 2008 жылдың 11 қаңтарында жоспарланғандай Премьер-министр Харперге Малрони-Шрайбер мәселесі бойынша баяндамасын тапсырды. Джонстон 16 маңызды сұрақ тапты, олар қосымша зерттеуді қажет етеді. Шрайбер экстрадиция заңдарының сарапшысы Гэри Боттингтің көмегін алды, ол Канада Германияның екіжақты экстрадиция шартының заңдылығын Федералды сотта даулауға дайындалды, өйткені ол парламентте ешқашан ратификацияланбаған. Шрайбердің кепілдікке босату туралы бұйрығында әділет министрі оны ұстап беру туралы соңғы бұйрық шығарғаннан кейін 48 сағат ішінде өзін ұстап беруі керектігі айтылған. RCMP бұл хабарламаны жұмыс күніне дейінгі жұма күні сағат 17:00-де жіберді, бұл Шрайберге шағымдануға уақыт бермеді. Ботинг Торонтоға ұшып барып, Гринспен екеуі Антарионың Жоғарғы сотына тапсыру туралы бұйрыққа қарсы іс-қимыл жасады. Алайда судья өтінішті қабылдамады, сондықтан Шрайберді сол түстен кейін Германияға ұшаққа отырғызды.

Schreiber appeared for the fourth time before the Ethics Committee on 11 December. He stated that significant funds from West German sources financed the 1983 Winnipeg ouster of Joe Clark as Progressive Conservative leader; Clark had called for a leadership convention, which led five months later to Brian Mulroney winning. Schreiber said he contributed $25,000 himself, and that the late Franz Josef Strauss, Airbus chairman and former Bavarian premier, added a similar amount. Schreiber also raised the possibility that Strauss's political party, the Christian Social Union, may have also given substantial funds. It was already known from 1983 that Walter Wolf, the Austrian Canadian businessman and entrepreneur, had by his own admission also contributed $25,000 for this project. Mulroney had quickly distanced himself from Wolf following that admission. The money was used to transport and house many pro Mulroney delegates, who voted against Clark, narrowly denying him sufficient support to continue as leader, despite a large lead over the governing Liberals, led by Pierre Trudeau, in the polls. A series of successful burglaries in Montreal in 1984, which targeted files on financial contributions to the Mulroney camp, held in the homes and offices of Walter Wolf, W. David Angus, Roger Nantel, Rodrigue Pageau, and others, eliminated most if not all records of the German cash, along with material on others' contributions. Despite police investigation, none of the burglaries were ever solved. The Globe and Mail reported on 12 December that money from Strauss had also financed Moores to the tune of several hundred thousand dollars in the early 1980s, through purchase of some of his isolated rural land holdings in Newfoundland. On 11 December, following his testimony before the Ethics Committee, Schreiber was interviewed by Peter Mansbridge, anchor of The National newscast on CBC Television. Schreiber told Mansbridge that Franz Josef Strauss had a policy of helping to elect conservative leaning governments around the world, by financing their campaigns, and that the Canadian case was just one example. Schreiber also told Mansbridge that Mulroney knew that the $300,000 in cash that he received from Schreiber from 1993 to 1994 was coming from the Thyssen account, and that the arrangement called for Mulroney to lobby on behalf of Thyssen to develop the Bear Head project, once he stepped down from office as prime minister in June 1993. Mulroney did not tell Schreiber at that time that the Bear Head project, which had in 1988 received initial Cabinet approval from three ministers, as well as the Nova Scotia government, was cancelled in 1990. Schreiber said he had met with Mulroney and cabinet minister Elmer MacKay at the prime minister's residence, 24 Sussex Drive, in March 1993, to discuss the Bear Head project. This contradicted Mulroney's sworn statement made at his 1996 libel trial that he had had no business with Schreiber. Schreiber said that no receipt or invoice was issued at the time for the C$300,000 deal with Mulroney. Special adviser David Lloyd Johnston delivered his report on the Mulroney – Schreiber matters to Prime Minister Harper, as scheduled on 11 January 2008. Johnston found 16 significant questions requiring further examination. Schreiber enlisted the aid of extradition law expert Gary Botting, who was preparing to challenge the validity of the Canada Germany bilateral extradition treaty in the Federal Court on the basis that it had never been ratified by Parliament. Schreiber's bail order stated that he must give himself up within 48 hours of receiving notice that the Minister of Justice had issued a final surrender order. The RCMP served this notice at 5 p. m. on the Friday before Labour Day, giving Schreiber no time to appeal. Botting flew to Toronto, where he and Greenspan mounted a last ditch effort to challenge the surrender order before the Ontario Superior Court. However, the judge refused the application, and Schreiber was placed on a plane bound for Germany that afternoon.

Германияда салық төлеуден жалтару туралы айыптау

Шрайбер Германияға келгеннен кейін Аугсбургтегі неміс соты іс жүргізуді өз бақылауына алды және тек вертолеттерді, ұшақтарды және қару-жарақты сатудан түскен 45,6 миллион канаддық доллардан табыс салығын алудан жалтарған деген айыпты ғана тыңдайтынын мәлімдеді. 2010 жылдың мамыр айында сот Шрайберді 7,3 млн евро салық төлеуден жалтару үшін кінәлі деп тауып, оны сегіз жылға бас бостандығынан айырды. Бұл шешімді 2011 жылдың 6 қыркүйегінде Германия соты жоққа шығарды. 2013 жылы қайта тергеліп, Шрайбер алты жарым жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ жазасы денсаулық жағдайына байланысты үй қамауында ұсталды.

Кітаптарда

Шрайбердің Канададағы мансабы Стиви Кэмерон мен Харви Кэшордың 2001 жылғы "Соңғы досы: Карльхенц Шрайбер және скандалдың анатомиясы" кітабында егжей-тегжейлі баяндалған. Ол Камеронның "Ақпарат алу: Малрони жылдарындағы қылмыс, сыбайлас жемқорлық және ашкөздік" (1994) романында көрнекті. Шрайбердің Канададағы мәмілелері Уильям Капланның екі кітабында да көрсетілген: 1998 жылы Каплан "Презуммпция кінәлі: Брайан Малроуни, Airbus ісі және Канада үкіметі" деген кітап жазды, ал 2004 жылы "Сері сот: Брайан Малроуни, Стиви Камерон және Қоғамдық сенім" деген кітапта соңғы оқиғалар туралы жазды. 1999 және 2009 жылдар аралығында Германияның Шрайберге қарсы экстрадиция туралы ісіне байланысты он бір сот шешімінің қысқаша мазмұны Гари Боттингтің "Канадалық экстрадиция заң практикасы" мәтінінің әртүрлі басылымдарында кездеседі.