Кіріспе

Климаттық өзгерістерді зерттеудегі ынтымақтастық

Климатологияда, Жұпталған модельдерді салыстыру жобасы (CMIP) – климаттық өзгерістер туралы білімді жақсартуға бағытталған ынтымақтастық аясы болып табылады. Ол 1995 жылы Дүниежүзілік климаттық зерттеу бағдарламасының (WCRP) Жұпталған модельдеу жөніндегі жұмыс тобы ұйымдастырды. Климаттық модельдерді жақсартуға, сондай-ақ климаттық өзгерістерге қатысты ұлттық және халықаралық бағалауларды қолдау мақсатында кезең-кезеңмен дамытылады. Байланысты жоба – атмосфералық модельдерді салыстыру жобасы (AMIP), жаһандық жұпталған мұхит-атмосфераның жалпы айналымы модельдері (GCM) үшін. Жұпталған модельдер – бұл Жердің климатының компьютерлік модельдері, онда әртүрлі бөліктер (атмосфера, мұхиттар, құрлық, мұз сияқты) бір-бірімен «байланыстырылған» және симуляцияларда өзара әрекеттеседі. Осының салдарынан, 1996 жылдың қыркүйегінде Канаданың Виктория қаласында өткен CLIVAR NEG2 сандық эксперименттік тобының мәжілісінде CMIP2 жыл сайын 1% күрделі өсіммен интеграцияларды салыстыруға шешім қабылданды (ұзақтығы 80 жыл), ал шамамен 70 жылға қарай екі есеге көбейеді.

CMIP 3-кезеңі

2005 және 2006 жылдары климат модельдерінің жиынтығы PCMDI тарапынан үйлестіріліп, сақталды. Климат модельдерінің нәтижелері өткен, қазіргі және болашақ климаттық сценарийлерді модельдеуді қамтыды. Бұл іс-әрекет ірі модельдеу орталықтарына жатпайтын климат модельдеріне IPCC-тің төртінші бағалау есебін (IPCC AR4) дайындап жатқан климат ғалымдары үшін маңызды зерттеулер жүргізуге мүмкіндік берді. CMIP3 үшін 20 түрлі эксперименттер тізімі ұсынылды, ал PCMDI қатысқан барлық жаһандық климат модельдерінің құжаттамасын сақтап тұрды. Қосымша ақпарат және деректер жинағы бар.

CMIP 5-кезеңі

Жобаның келесі кезеңі (2010–2014 жж.) CMIP5 болды. CMIP5 бұрынғы кезеңдерге қарағанда модельдеу симуляцияларын сипаттайтын көбірек метадеректерді қамтыды. METAFOR жобасы CMIP жүргізілімдерінің ғылыми, техникалық және сандық аспектілерін сипаттайтын толық схеманы жасады, ол нәтиже деректерімен бірге сақталды. CMIP5 эксперименттерінің басты мақсаты – IPCC AR4 процесінде туындаған ашық ғылыми сұрақтарды шешу, климатты түсінуді жақсарту және оның мүмкін салдары туралы ойланатындарға пайдалы болатын болашақ климат өзгерулерінің бағалауларын ұсыну болды. IPCC-тің Бесінші бағалау есебі CMIP5 эксперименттері туралы ақпаратты қорытындылайды, ал CMIP5 эксперименттік протоколы WCRP-ның біріктірілген модельдеу жұмыс тобының (WGCM) 12-ші сессиясында мақұлданды. Қосымша ақпарат және деректер жиынтығы бар.