Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Велосипедтік кезеңдік жарыс
Cycling stage race
Tour de France Femmes (tuʁ də fʁɑ̃s fam) – Франция бойынша жыл сайынғы әйелдер арасындағы велосипедтік кезеңдік жарыс. Оны Amaury Sport Organization (ASO) ұйымдастырады, ол сонымен қатар Tour de France жарысын да өткізеді. Бұл UCI әйелдер әлемдік турының бөлігі. Кейбір командалар мен БАҚ жарысты «Grand Tour» деп атайды, себебі ол әйелдер күнтізбесіндегі ең маңызды шаралардың бірі. Дегенмен, жарыс UCI-ның осындай шараларға қойылатын анықтамасына сай келмейді. 1955 жылы бір рет өткен жарыстан кейін, 1984-2009 жылдар аралығында әйелдерге арналған Tour de France-қа балама жарыс түрлі атаулармен ұйымдастырылды. Жылдар бойы бұл жарыстар қаржылық қиындықтармен, БАҚ-тың шектеулі жариялануымен, сексизммен және Tour de France ұйымдастырушыларымен сауда белгісіне қатысты мәселелермен күресті. Кампанияшылар мен кәсіби әйелдер тобының сынынан кейін 2014-2021 жылдар аралығында бір/екі күндік жарыс (La Course by Le Tour de France) өткізілді, ал Tour de France Femmes 2022 жылы алғашқы рет ұйымдастырылды. Жарыс шілде айында, ерлер турынан кейінгі аптада өтеді, ал 2022 және 2023 жылғы жарыстар сегіз кезеңнен тұрады. Барлық кезеңдердің мәресі уақыт бойынша тіркеледі; велошабандылардың уақыты олардың бұрынғы кезеңдердегі уақыттарымен қосылады. Ұжымдық нәтижесінде ең төмен уақыт көрсеткен велошабанды жарыс көшбасшысы болып есептеледі және сары жейде (maillot jaune) киеді. Жалпы есеп ең көп назар аударатын болса да, Tour аясында басқа да жарыстар өтеді: спринтерлер үшін ұпайлар есебі, альпинистер үшін таулар есебі, 23 жасқа дейінгі велошабандылар үшін жас велошабандылар есебі және әр командадан әр кезеңдегі алғашқы үш жүлдегерге негізделген командалық есеп. 1984 жылдан бастап әйелдер арасында Tour de France тұрақты түрде өткізілді, бірақ жарыстың атауы бірнеше рет өзгерді, мысалы, Tour de France Féminin, Tour of the EEC Women, Tour Cycliste Féminin және Grande Boucle Féminine Internationale. Француздық велошабанды Жанни Лонго 1987, 1988 және 1989 жылдары жарыста жеңіске жетіп, осы арқылы атаққа ие болды. Бұл жарыстың соңғысы 2009 жылы өтті, онда Эмма Пули жарыстың «Grande емес, Petite Boucle сияқты» екенін әзілдеп айтты.
The Tour de France Femmes (tuʁ də fʁɑ̃s fam) is an annual women's cycle stage race around France. It is organised by Amaury Sport Organization (ASO), which also runs the Tour de France. It is part of the UCI Women's World Tour. Some teams and media have referred to the race as a 'Grand Tour', as it is one of the biggest events on the women's calendar. However, the race does not meet the UCI definition of such an event. After a one off event in 1955, an equivalent race to the Tour de France for women was held under different names between 1984 and 2009. Over the years, these races struggled with financial difficulties, limited media coverage, sexism and trademark issues with the organisers of the Tour de France. Following criticism by campaigners and the professional women's peloton, a one/two day race (La Course by Le Tour de France) was held between 2014 and 2021, and Tour de France Femmes staged its first edition in 2022. The race takes place in July in the week after the men's tour, with the 2022 and 2023 editions of the race featuring eight stages. All stages are timed to the finish; the riders' times are compounded with their previous stage times. The rider with the lowest cumulative finishing times is the leader of the race and wears the yellow jersey (maillot jaune). While the general classification garners the most attention, there are other contests held within the Tour: the points classification for the sprinters, the mountains classification for the climbers, young rider classification for riders under the age of 23, and the team classification, based on the first three finishers from each team on each stage. From 1984, a women's Tour de France was staged consistently, although the name of the event changed several times such as Tour de France Féminin, Tour of the EEC Women, Tour Cycliste Féminin and Grande Boucle Féminine Internationale. French rider Jeannie Longo won the 1987, 1988 and 1989 editions of the race, gaining fame in the process. The last of these races took place in 2009, with Emma Pooley joking that the race was "more of a Petite Boucle than Grande."
"Ле Курс" - "Ле Тур де Франс"
2013 жылы кәсіби велосипедшілер Кэтрин Бертин, Марианна Вос және Эмма Пулли, сондай-ақ кәсіби триатлоншы Крисси Веллингтон «Le Tour Entier» («толық тур») деген атпен белсенді топ құрып, ASO ұйымына әйелдерге арналған «Тур де Франс» жарысын өткізу туралы петиция жіберді. ASO 2014 жылы «La Course by Tour de France» жарысын ұйымдастырды. Бұл жарыс «Тур де Франс» жарысымен бірге өткізілетін болды, ал бірінші жарыс ерлер жарысының соңғы кезеңінен бұрын «Шан-Элизе» алаңында бір күндік жарыс ретінде өтті. Келесі жылдары жарыс Pau, Col de la Colombière және Col d'Izoard сияқты әртүрлі жерлерде ерлер жарысымен бірге өтті, себебі ASO бұл «әйелдер велосипед спортын жарыққа шығарудың ең жақсы жолы» екенін мәлімдеді. Жарыс бастапқыда «Тур де Франс» жарысымен бірге өткізілу арқылы қол жеткізген танымалылығы үшін мақталып, бірақ кейін «La Course» толыққанды «Тур де Франс» емес, ерлер жарысының көлеңкесінде қалып, трассасы жеткілікті қиын болмағаны үшін сынға ілікті. ASO жарысты насихаттауға жеткілікті күш жұмсамағаны және 2017 жылғы жарыста әйелдер командасы үшін жағдай жасалмағаны үшін де сынға ұшырады. Сынға жауап ретінде ASO логистикалық қиындықтар ерлер мен әйелдердің «Тур де Франс» жарыстарын бір уақытта өткізуге мүмкіндік бермейтінін, ал кез келген жарыс қаржылық тұрғыдан тұрақты болуы керек екенін мәлімдеді.
In 2013, professional cyclists Kathryn Bertine, Marianne Vos and Emma Pooley and professional triathlete Chrissie Wellington formed an activist group called Le Tour Entier (“the whole tour”), to petition ASO to launch a women's Tour de France. ASO launched La Course by Tour de France in 2014. This race would be held in conjunction with the Tour de France, with the first edition taking place as a one day race on the Champs Élysées in advance of the final stage of the men's race. In subsequent years, the race took place in a variety of locations such as Pau, Col de la Colombière and Col d'Izoard in conjunction with the men's race, as the ASO argued that this was the "best way to shine a light on female cycling". The race was initially praised for the exposure gained by 'sharing the stage' with the Tour de France, however La Course was criticised for not being a "full Tour de France", being overshadowed by the men's race and not having a challenging enough parcours. ASO were also criticised for not doing enough to promote the race, as well as not providing facilities for the women's peloton at the 2017 edition. Pushing back on criticism, ASO stated that logistical issues mean that a men's and women's Tour de France would not be able to be staged simultaneously, and that any race must be financially sustainable.
"Франция әйелі" турнирі
2021 жылдың маусым айында ASO Tour de France Femmes атты жаңа әйелдер кезеңдік жарысын іске қосатынын жариялады. Бірінші рет өткізілетін жарысқа қатысты ерлер турының директоры Кристиан Пруддом Grande Boucle Féminine Internationale сияқты бұрынғы шаралардың сәтсіздігінен сабақ алу қажеттігін, ал ASO-ның мақсаты – қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ететін шара ұйымдастыру, яғни "100 жылдан кейін де жалғасатын" жарыс өткізу екенін мәлімдеді. Кәсіби әйелдер велоспортшылары жарыстың басталуын зор қуанышпен қарсы алды. Анна ван дер Брегген "көптеріміз үшін әйелдер арасындағы "Тур де Франс" жарысына қатысу ұзақ жылдар бойы арман болды" десе, Сесилия Уттруп Людвиг "бұл біз көптен күткен күн" деп атап өтті. Жарыста Tour de France жарысымен бірдей жүйе бойынша жалпы есепте сары жейде, ұпайлар бойынша жасыл жейде, таулар бойынша нүктелі жейде және 23 жасқа дейінгі жас велоспортшылар үшін ақ жейде беріледі. Жейделерді Santini компаниясы тігіп шығарған, ал LCL, E. Leclerc және Škoda сияқты Tour de France-тың бас демеушілері де шараны қолдады. Жарыстың жүлде қоры 250 000 евроны құрайды, бұл әйелдер велоспортындағы ең ірі сыйлық қоры болып табылады.
In June 2021, ASO announced that they would launch a new women's stage race, Tour de France Femmes. The first edition The men's tour director, Christian Prudhomme stated that lessons must be learned from the failure of previous events like the Grande Boucle Féminine Internationale, and the goal of ASO is to have a financially sustainable event, one "that will still exist in 100 years". The reaction to the launch of the event from the professional women's peloton was overwhelmingly positive, with Anna van der Breggen stating that it has "long been a dream for many of us to compete in a women's Tour de France" and Cecilie Uttrup Ludwig stating that "this is a day that we’ve waited for, for a long time". The race has identical classifications to the Tour de France, with the yellow jersey for the general classification, the green jersey for the points classification, the polka dot jersey for the mountains classification, and the white jersey for the young rider (under 23) classification. The jerseys are made by Santini. with other major Tour de France sponsors like LCL, E. Leclerc and Škoda also supporting the event. The race has a prize fund of €250,000, making it the richest race in women's cycling.
2022 жылғы басылым
2022 жылғы жарыстың бағыты 2021 жылдың қазан айында жарыс директоры Марион Русс жариялады. Жарыс Парижде басталды, ал соңғы күні ерлер жарысының таңында Елисей алаңында аяқталды. 8 күндік жарыс «La Planche des Belles Filles» тауының шаңырағында мәреге жетті. Мариан Вос ұпайлар бойынша жасыл жейде алды, ал Деми Вольеринг тау шаңғысы бойынша нүктелі жейде алды, сонымен қатар жалпы есепте екінші орынды иеленді. 1989 жылдан бергі әйелдер арасындағы алғашқы ресми «Тур де Франс» жарысы әлемдік БАҚ-тың кеңінен қамтуына ие болды. Жарыс директоры Марион Русс болашақ жарыстарда және әйелдер велоспортында жақсартуға орын бар екенін атап өтті.
The route of the 2022 edition was announced in October 2021 by race director Marion Rousse. The race started in Paris, with a stage finishing the Champs Élysées on the morning of the final day of the men's race. The 8 day race culminated in a summit finish at La Planche des Belles Filles. Marianne Vos took the green jersey of the points classification and Demi Vollering took the polka dot jersey of the mountain classification, as well as finishing second overall. As the first official women's Tour de France since 1989, the race enjoyed substantial media coverage around the world. Race director Marion Rousse did note that there was room for improvement in future editions, and in women's cycling more generally.
2023 жылғы басылым
2023 жылғы жарыстың маршруты 2022 жылдың қазан айында жарияланды, бұл жарысқа қатысушылар тарапынан мақтауға ие болды. Жарыс 2023 жылғы Тур де Франс аяқталған күні Клермон-Ферранда қаласында басталды, содан кейін Орталық Массив арқылы оңтүстікке қарай Пиреней тауларына бет бұрды. Соңғы кезең Пау қаласындағы жеке уақытты сынақтан тұрды. 2022 жылғы жарыс сияқты, бұл жарыс та 8 кезеңнен өтті. Екінші жыл қатарынан жарыс жұртшылық, бұқаралық ақпарат құралдары, командалар және жарысқа қатысушылар тарапынан жоғары бағаланды. Жарыс директоры Марион Русс 2023 жылғы жарыс "нақтылау жылы болды: біз алғашқы жарыс тек жаңалық емес екенін дәлелдеуіміз керек еді" деді.
The route of the 2023 edition was announced in October 2022 to praise from riders. The race started in Clermont Ferrand on the day that the 2023 Tour de France finished, before heading south across the Massif Central towards the Pyrenees. The final stage was an individual time trial in Pau. As with the 2022 edition, the race took place over 8 stages. For the second year in succession, the race was praised by the public, media, teams and riders. Race director Marion Rousse stated that the 2023 edition "was the year of confirmation: we had to prove that the first edition was not just curiosity".
2024 жылғы басылым
2024 жылғы жарыстың бағыты 2023 жылдың қазан айында жарияланды. 2024 жылғы Париж жазғы Олимпиадасы 2024 жылғы «Тур де Франс» жарысынан кейін дереу өтетіндіктен, 2024 жылғы жарыс ерлер жарысынан кейін дереу өткізілмейді. Оның орнына, Олимпиада ойындары мен 2024 жылғы жазғы Паралимпиада ойындары арасындағы қысқа мерзімде өтеді. Маршрут содан кейін Альп тауларына қарай оңтүстікке бұрылады, ал соңғы кезеңнің мәресі әйгілі Альп-д’Юэз тауының шыңында болады.
The route of the 2024 edition was announced in October 2023. Due to the Paris 2024 Summer Olympics taking place immediately after the 2024 Tour de France, the 2024 edition will not take place immediately after the men's tour. Instead, it will take place in the short gap between the Olympic Games and the 2024 Summer Paralympics. The route will then head south towards the Alps, with the final stage having a summit finish at the iconic Alpe d'Huez.