Кіріспе

Құю жұмыстарында "көшірме" және "тарту" терминдері құм құюда қолданылатын екі бөлікті құю қалыпының жоғарғы және төменгі бөліктерін білдіреді. Қалып – ағаш немесе металлдан жасалған қаңқа, ол құйма құмды ұстап тұрады және металл құймаға құйылғанда құмға қолдау көрсетеді. Қалыпсыз құю кезінде де сол терминдер қолданылады: жоғарғы немесе үстіңгі бөлік үшін – көшірме, төменгі немесе астыңғы бөлік үшін – тарту. Ең қарапайым құм құю процесінде тарту, құймаға арналған бөлшектің үлгісімен бірге тақтаға кері бұрылып қойылады. Үлгі – қалаған құйманың моделі. Үлгіні шығаруды жеңілдету үшін оған көбінесе тальк ұнтағы шашыратылады. Үлгі бірнеше сантиметрге дейін құммен жабылғанша құм себіледі. Содан кейін тартуға көбірек құм құйылады және ағаш қашаумен тығыздалады немесе құмды жинау үшін механикалық дірілдетіледі. Содан кейін құм, тартудың үстіңгі жиегімен тегістеп соғылады, ағаш немесе металл сызықша қолданылады. Тақта тартудың үстіне қойылады және тарту кері бұрылады. Содан кейін көшірме тартудың үстіне қойылады және құймаға арналған шүмек пен бір немесе бірнеше газ шығару тесіктерін жасау үшін құмға штырғылар (немесе тіректер) орнатылады. Тальк ұнтағы мен құм қайтадан үлгіге себіледі және көшірмені толтыру үшін тығыздалады. Штырғылар содан кейін құмнан ақырып шығарылады. Операцияның маңызды бөлігі – үлгіні шығару үшін көшірмені және тартуды бөлу. Үлгі дірілдеткішпен дірілдетілуі мүмкін, немесе үлгі және мүмкін тарту қалыбы кішкентай балғамен жеңіл соғылып, шайқалады. Үлгі құмнан көтеріліп, қалыптау ойысын қалдырады. Содан кейін металлдың қалыпқа кіруі үшін "қақпа" деп аталатын өткел, шүмек тесігінен үлгі қалдырған қуысқа дейін кесіледі, ал газ шығару тесігіне металл ағынына мүмкіндік беру үшін жүгіргіш кесіледі. Содан кейін қалып қайтадан жиналады және металл қалыпқа құйылады. Металл шүмек арқылы қалып қуысына ағып, содан кейін газ шығару тесігінен (олар бірнеше болуы мүмкін) кері ағып шығады. Металл жеткілікті түрде суынып, қатая бастағаннан кейін қалып қайтадан бөлінеді және құм алынып, дөрекі құйма ашылады. Дөрекі құйма шүмек пен газ шығару тесігінен (тесіктерден) сырып алу арқылы немесе қақпалар мен жүгіргіштердің жұқа металл бөлігін сындыру арқылы бөлінеді. Кейбір жағдайларда бөлшектің дизайны күрделірек болады және көшірме мен тартудың арасында қосымша қалыптар мен қалып бөлімдері қажет болады. Бұл бөлімдер беткейлер деп аталады.