Кіріспе

Вилландра көлдері аймағы – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Қиыр батыс аймағындағы ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұра нысаны. Вилландра көлдері аймағы Мути Мути, Нгиямпаа және Баркинжи абориген тайпаларының дәстүрлі жиналатын орны. Аймақ 1981 жылы Дүниежүзілік мұра комитетінің 5-ші отырысында Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Сондай-ақ, аймақ Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұра тізіміне де енгізілген.

Тарих

Вилландра көлдері соңғы 2 миллион жылда қалыптасқан. Ежелгі жағалаулар көлдер тарихының әртүрлі кезеңдерінде шөгінділердің үш негізгі қабатына жіктелген, олар көлдердің даму сатыларында жиналған. Аймақ оңтүстік-шығыс Австралиядағы климат пен ортаның эволюциясына қатысты мәліметтер беруге қабілетті. Ол Жердің магнит өрісінің кері өзгеруін түсінуде маңызды. 240 000 акр жерді алып жатқан Вилландра көлдері аймағы 1981 жылы ерекше мәдени және табиғи әмбебап құндылықтары үшін ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді: Жердің эволюциялық тарихындағы маңызды кезеңдерді көрсететін көрнекті мысал ретінде; маңызды геологиялық процестерді көрсететін көрнекті мысал ретінде; және өткен өркениеттің ерекше куәсі ретінде. Вилландра көлдері 1999 жылдың 2 сәуірінде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұра тізіміне келесі критерийлерге сай келуіне байланысты енгізілді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мәдени немесе табиғи тарихтың бағытын немесе үлгісін көрсетуде маңызды. Вилландраның археологиялық жазбалары осы аймақта кем дегенде 40 000 жылдан бері адамдар тұрғандығын көрсетеді. Бұл ішкі аймақтарды зерттеу тарихының (Бёрк пен Уиллс экспедициясы) және Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мал шаруашылығының дамуының бір бөлігі болды. Орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі эстетикалық сипаттамаларды және/немесе жоғары деңгейдегі шығармашылықты немесе техникалық жетістіктерді көрсетуде маңызды. Аймақта шөгінділері, геоморфологиясы және топырағы төменгі биіктіктегі, мұздыққа ұшырамаған плейстоцендік ландшафт туралы ерекше мәліметтерді қамтитын реликтік көл жүйесі бар. Аймақта Чибналвуд лунетін қоса алғанда, лунеттердің ерекше мысалдары бар, ол әлемдегі ең ірі сазды лунет. Орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі белгілі бір қауымдастықпен немесе мәдени топпен әлеуметтік, мәдени немесе рухани себептермен тығыз байланысты. Аймақта өмір сүру барлық маусымда табиғаттың қаталдығы мен сұлулығын сезінуге мүмкіндік береді. Вилландраның дәстүрлі абориген халқы осы жермен мақтан тұтады. Вилландраның негізгі өндіруші және жер иеленуші отбасыларының аймақтағы еуропалық қоныстанумен байланысы бар. Аймақтың шалғай орналасуы қажеттілік туғанда көршілік қолдау мен қауымдастық сезімін қалыптастырады, ал оқшаулану өзін-өзі қамтамасыз етуге көмектеседі. Орын мәдени немесе табиғи тарихты түсінуге үлес қосатын ақпарат беруге потенциалы бар. Аймақта әлемдік тарих үшін ерекше құнды плейстоцендік археологиялық жазбалар бар және осы аймақтағы ерте мәдени дамуды түсіну үшін маңызды. Аймақ Жердің магнит өрісінің соңғы өзгерістерінің бірі болып табылатын Мунго геомагниттік экскурсиясының табылу орны болып табылады. Аймақ оңтүстік-шығыс Австралиядағы климат пен ортаның эволюциясына қатысты мәліметтер беруге қабілетті. Ол Жердің магнит өрісінің кері өзгеруін түсінуде маңызды. Орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мәдени немесе табиғи орындардың/орталардың негізгі сипаттамаларын көрсетуде маңызды. Аймақ оңтүстік-шығыс Австралияның лунеттерін немесе құрғақ көл төсеніштерін бейнелейді, олардың шығыс шеттерінде жел соққан құмдықтар мен тегіс едендер бар.